Dydd Sul, 28 Mehefin 2020

Mae enwau yn bwysig, ac mae yna fwy nag un peth yn cadarnhau hynny. Ydych chi erioed wedi profi’r cywilydd o anghofio enw rhywun yr ydych yn eu hadnabod yn iawn, mewn ffordd sy’n gwbl amlwg i bawb sy’n rhan o’r sgwrs! Neu beth am deimlo braidd yn chwithig wrth orfod cyfaddef i bobl o wlad arall nad ydych chi’n hollol siŵr beth mae’ch enw yn ei olygu! Yn ystod yr wythnos hon, mae deiseb wedi bod yn cynyddu mewn nifer yn galw ar i’r Senedd yng Nghaerdydd warchod enwau Cymraeg ar dai Cymru. Ac mae’r alwad yn un synhwyrol yn fy nhyb i, gan fod nifer o enwau tai a lleoliadau yng Nghymru yn hanesyddol ac yn ddisgrifiadol. Ydi hynny’n wir am eich cartref chi?

O droi at y Beibl, gwelwn fod enwau yn bwysig eithriadol yno hefyd – darllenwch Genesis 29 a 30 i wybod beth yw’r rheswm am y gwahanol enwau a roddwyd ar ddeuddeg mab Jacob! A beth am enw Iesu Grist? Efallai nad ydym wedi meddwl o’r blaen am enw Iesu, ond o’r cychwyn mae’n amlwg fod arwyddocâd arbennig iddo fel mae’r angel yn awgrymu wrth siarad hefo Joseff ym Mathew 1:21 (beibl.net) “Rwyt i roi’r enw Iesu iddo, am mai fe fydd yn achub ei bobl o’u pechodau.”

Ystyr yr enw Iesu yw ‘Y mae’r Arglwydd yn achub’, yr un fath â’r enw Josua. Ac felly mae’n enw cwbl addas i fab Mair gan mai trwyddo Ef y mae’r Arglwydd yn achub pobl o bob rhan o’r byd. Yn yr Hen Destament arweiniodd Josua bobl Dduw i mewn i wlad yr addewid er gwaethaf pob rhwystr. Ac mae’r Testament Newydd yn ein cyflwyno i fuddugoliaeth hyd yn oed yn fwy bendigedig. Trwy fywyd, marwolaeth ac atgyfodiad Iesu, gwnaed yn siŵr y byddai pawb sy’n credu ynddo yn cael etifeddu’r addewidion a roddwyd i Abraham (Galatiaid 3:29).

Iesu yw’r Achubwr – dyna neges glir y Testament Newydd, ond beth mae Crist yn ei olygu? Yn wahanol i’r hyn mae nifer yn ei feddwl, nid cyfenw yw Crist ond teitl eithriadol o bwysig. Crist yw’r cyfieithiad o’r gair Hebraeg Meseia, hynny yw ‘un y mae Duw wedi ei eneinio’. Felly mae Iesu yn achubwr ac yn Feseia – yn Waredwr ac yn was! Dylem ryfeddu wrth ystyried pwy yw Iesu, a diolch o waelod calon am iddo ddod i’r byd i’n caru a’n cadw! Ydym ni wedi ymddiried yn Iesu Grist? “Llawenhewch oherwydd fod eich enwau wedi eu hysgrifennu yn y nefoedd.” (Luc 10:20 (BCN).

Rhodri

Llais Bro Aled 28.06.20

Dydd Sul, 14 Mehefin 2020

Wrth edrych ar y newyddion yr wythnos ddiwethaf, mae’n anodd gwybod sut i ymateb mewn cyfnod mor gythryblus. Wrth i’r argyfwng iechyd barhau, gwelwyd protestiadau niferus yn erbyn hiliaeth ar draws sawl gwlad, gyda’r sefyllfa yn yr Unol Daleithiau yn frawychus yn dilyn marwolaeth a chamdriniaeth George Floyd dan law’r heddlu ym Minneapolis. Wedi hynny, dros y Sul cynhaliwyd protestiadau’r ochr yma i’r Iwerydd, a arweiniodd at lawer o drafod am y cysylltiad hanesyddol rhwng yr Ymerodraeth Brydeinig a chaethwasiaeth, a rôl Prydain a Chymru mewn cam-drin a gormesu cenhedloedd eraill ledled y byd. Erbyn yr wythnos hon, mae’r drafodaeth wedi dod yn agos iawn at adref gyda nifer yn galw am gael gwared â’r gofeb i H M Stanley o flaen y Llyfrgell yn Ninbych.

Nid oes modd dianc rhag y ffaith bod hiliaeth yn staen hyll arnom fel dynoliaeth, ac nad problem un wlad, nag un cyfnod o hanes ydyw. Gallwn fynd ymhellach a dweud fod casineb tuag at eraill yn batrwm trist sydd wedi’n nodweddu fel pobl o bob diwylliant a chefndir hefyd. Ac er bod nifer o ffactorau yn dylanwadu ar ffurfiau penodol o hiliaeth ac anghyfiawnder, cofiwn i Iesu egluro fel hyn i’w ddisgyblion yn Marc 7:21-23 (Beibl.net):

“O’r tu mewn i chi mae meddyliau drwg yn dod, a phethau fel anfoesoldeb rhywiol, dwyn, llofruddio, godinebu, bod yn farus, bod yn faleisus, twyllo, penrhyddid, bod yn hunanol, hel straeon cas, bod yn haerllug ac ymddwyn yn ffôl. Y pethau drwg yma sy’n dod allan ohonoch chi sy’n eich gwneud chi’n ‘aflan’.”

Felly sut ydym ni i ymateb? Yn gyntaf, gan gofio darlun Iesu o’r brycheuyn a’r trawst (Mathew 7:3-5), rhaid edrych ar ein hagweddau ni ac edifarhau am ein casineb – pa bynnag ffurf y mae’n ei gymryd yn ein bywydau. Ac wrth edifarhau, rydym i droi at Iesu mewn ffydd yn diolch mai Ef oedd yr un a ddaeth i’r byd i ddileu’r elyniaeth oedd yn ein gwahanu oddi wrth Dduw, ac oddi wrth ei gilydd. Wrth sôn am y rhaniad enfawr rhwng Iddewon a’r Cenhedloedd dywedodd Paul am Grist yn Effesiaid 2:15-16 ‘Ac felly, i wneud heddwch, creodd o’r ddau un ddynoliaeth newydd ynddo ef ei hun, er mwyn cymodi’r ddau â Duw, mewn un corff, trwy’r groes; trwyddi hi fe laddodd yr elyniaeth.’

Os ydi Duw wedi dangos y fath gariad atom ni, a ninnau’n haeddu dim o’i faddeuant, y peth lleiaf y gallwn wneud yw ufuddhau i’w Fab, a cheisio byw ein bywydau trwy’r Ysbryd yn caru ein gelynion ac yn casáu drygioni.

Rhodri

Llais Bro Aled 14.06.20

Dydd Sul, 31 Mai 2020

Cofion cynnes at bawb o ddarllenwyr Llais Bro Aled lle bynnag yr ydych. Wrth i ni barhau i wynebu ansicrwydd a gofid y cyfnod hwn, ac wrth i’w effaith dorcalonnus ddod yn amlycach yn ein cymunedau, gweddïwn yn daer am gymorth Duw gan gofio geiriau’r Salmydd – ‘Un tlawd ac anghenus wyf fi, ond y mae’r Arglwydd yn meddwl amdanaf. Ti yw fy nghymorth a’m gwaredydd; fy Nuw, paid ag oedi!’ (Salm 40:17)

Gan anwybyddu’r holl hanesion gwleidyddol sydd wedi codi’n ddiweddar ynglŷn ag unigolion dylanwadol, y cwestiwn mawr i lawer o bobl ar hyn o bryd yw sut fydd y dyfodol yn edrych? Pryd, os o gwbl, fydd yna ddychwelyd at y cyfarwydd? Neu oes rhaid i ni ddod i delerau hefo ffyrdd tra gwahanol o fyw ac ymwneud â’n gilydd am fisoedd neu hyd yn oed flynyddoedd? Beth fydd y ‘normal newydd’ i’n cymunedau ni tybed? Does neb yn gwybod yn iawn, dim hyd yn oed arbenigwyr gwyddonol, ond ni ddylai hynny arwain yn anorfod at anobaith – yn enwedig felly i Gristnogion sydd wedi cael eu geni o’r newydd i ‘obaith bywiol trwy atgyfodiad Iesu Grist’ (1 Pedr 1:3).

Rydym yn byw mewn byd sydd wastad yn newid, ac rydym ninnau’n newid hefyd – boed ni’n barod i gyfaddef hynny neu beidio! Byddwn yn newid yn gorfforol wrth i amser basio, a bydd amgylchiadau’n effeithio arnom mewn amrywiol ffyrdd. Mae hynny’n wir i bawb o’r ddynol ryw, ac mae’r newidiadau hyn yn gallu bod yn niweidiol ac yn boenus. Ond dylai Cristnogion fod yn disgwyl ac yn dyheu am newid, a hwnnw’n newid er gwell, ynom ni ac yn y byd. Nid ffydd statig yw’r ffydd Gristnogol, ond perthynas fywiol â’r Arglwydd Iesu trwy’r Ysbryd Glân, lle mae adnewyddu a thrawsffurfio yn cael ei annog (Rhufeiniaid 12:2). Wrth i ni dyfu yn ein hadnabyddiaeth a’n parodrwydd i ufuddhau i Dduw, bydd yr Ysbryd yn ein cynorthwyo i weld o’r newydd hyfrydwch Iesu Grist fel Gwaredwr ac mor ffiaidd yw pechod ac anghyfiawnder – ynom ni ac yn y byd. Ond nid dim ond newid mewnol yr ydym yn dyheu amdano, ond newid ar ein daear hefyd. Dyna pam yr ydym yn gweddïo yng ngweddi’r Arglwydd: ‘deled dy deyrnas; gwneler dy ewyllys, ar y ddaear fel yn y nef.’

Felly o ystyried y dyddiau dyrys yr ydym yn ei wynebu a’r ‘normal newydd’ sydd o’n blaenau, beth am i ni ddiolch i Dduw bod bywyd newydd yn realiti am byth i’r rhai sydd wedi ymddiried yng Nghrist, a bod ‘drws trugaredd heb ei gau’.

Rhodri

Llais Bro Aled 31.05.20

Dydd Sul, 17 Mai 2020

Roedd o’n bownd o ddigwydd ar ryw bwynt doedd?!  Wedi nifer o wythnosau ohonom yn clywed gwleidyddion o bob lliw yn datgan yr un negeseuon, yr wythnos hon mae’r argyfwng COVID 19 wedi troi’n wleidyddol.  Ac nid pleidiau sy’n anghytuno â’i gilydd bellach ond llywodraethau’r gwahanol wledydd sy’n rhan o’r Deyrnas Unedig.  Mae’r cyfan wedi arwain at ddryswch i rai, a chwestiynau dyrys fel pwy yn union ydym ni i fod i wrando arnynt?  Ac yng nghanol yr holl ymrafael dros y penwythnos fe wnaeth Mark Drakeford, Prif Weinidog Cymru ddatganiad oedd ar yr wyneb yn swnio’n ddoniol o syml – os ydych yng Nghymru, cyfraith Cymru sy’n weithredol!  Wedi meddwl ymhellach am y mater mae’r holl sefyllfa wedi dangos mor bwysig yn ein bywydau yw awdurdod, gofal ac ymddiriedaeth.

I ddechrau arni, mae’r cwestiwn o bwy i wrando arnynt yn dibynnu ar eu hawdurdod – oes gan Lywodraeth Cymru’r hawl i gadw ysgolion ar gau er bod ysgolion Lloegr ar agor?  Oes – gan fod addysg yn fater wedi’i ddatganoli, felly dylai athrawon a rhieni Cymru wrando ar Ysgrifennydd Addysg Cymru!  Ond beth sydd gan hyn i’w wneud â ffydd y Cristion?  Rhaid i ni gofio, hyd yn oed yng nghanol pryderon a dryswch y cyfnod hwn, nad yw awdurdod ein Tad yn y nefoedd wedi lleihau dim.  Er ein bod ni’n gallu teimlo fel nad oes unrhyw fath o drefn ar ein bywydau, mae’r Arglwydd Dduw yn parhau i oruwchlywodraethu dros bopeth. Ac os yw llywodraeth Cymru yn gallu hawlio awdurdod dros yr hyn sy’n digwydd yma, cofiwn fod awdurdod Iesu Grist yn ddiderfyn gan iddo ddweud yn Mathew 28:18 – “Rhoddwyd i mi… bob awdurdod yn y nef ac ar y ddaear.” Dyma anogaeth i ni felly i wrando ar Air ein Duw yn ofalus, a bod yn barod i ufuddhau i Grist yn frwd ac yn hyderus. Gallwn ufuddhau yn hyderus oherwydd ein bod yn gwybod o’r Beibl bod y Duw sy’n llywodraethu hefyd â gofal arbennig dros ei bobl, y rhai y mae’n eu caru. ‘Bwriwch eich holl bryder arno ef, oherwydd y mae gofal ganddo amdanoch.’ (1 Pedr 5:8)

Yn y pen draw, bydd ymateb pobl i’r naill brif weinidog neu’r llall yn dweud llawer am eu safbwyntiau gwleidyddol! Rydym mwy na thebyg am gefnogi penderfyniad y gwleidyddion hynny yr ydym yn ymddiried ynddynt i edrych ar ôl ein buddiannau. Beth amdanom ni? Yng nghanol y gofid, yr ansicrwydd a’r tor-calon – ydym ni’n ymddiried nad oes neb â mwy o ofal drosom na’r Duw sydd wedi dod atom yn Iesu Grist?

Mewn democratiaeth mae’n naturiol i’r boblogaeth fod yn amheus o lywodraethau bob hyn a hyn. Byddwn yn cwestiynu eu cymhelliad wrth wneud penderfyniadau dadleuol, ac yn feirniadol o’r ffordd y maent yn defnyddio’u grym a’u hawdurdod. Ond pan edrychwn ni ar Iesu, gwelwn gyfuniad godidog o awdurdod, gofal a gostyngeiddrwydd. Gwelwn Frenin Nef wedi darostwng ei hun i’r eithaf gan farw ar y groes er mwyn achub eraill a’u rhyddhau o dywyllwch (Colosiaid 1:13). Wrth i ni barhau i wynebu’r cyfnod anodd hwn, gadewch i ni fod yn raslon tuag at ein gwleidyddion, yn effro i’n cyfrifoldebau gan ystyried anghenion eraill, ac yn fwy na dim gadewch i ni ymddiried yn llwyr yn ein Harglwydd Iesu.

Nid er ei fwyn ei hunan
y daeth i lawr o’r ne’ ;
ei roi ei hun yn aberth
dros eraill wnaeth efe.  (Caneuon Ffydd 721)

Rhodri

Llais Bro Aled 17.05.20

Dydd Sul, 3 Mai 2020

Erbyn y penwythnos, byddwn yn cychwyn mis arall lle mae’r calendr arferol yn amherthnasol, gwyliau banc yn ddiystyr a hyd yn oed Eisteddfod yr Urdd wedi ei gohirio am flwyddyn. Wn i ddim sut yr ydych chi’n dygymod â’r cyfnod hwn, ond mae’n ddiddorol gweld beth mae pobl wahanol yn tueddu i’w wneud o dan y fath amgylchiadau! Yn ôl yr ystadegau a’r silffoedd gwag yn y siopau, mae nifer cynyddol wedi troi at goginio a phobi adref. Ac yn enwedig dros yr wythnosau braf aeth heibio, bu llawer yn rhoi mwy nag arfer o sylw i’w gerddi. Ymdrechom ni fel teulu hefyd i wneud mymryn o arddio wrth blannu ychydig o lysiau, perlysiau a blodau gwyllt. Bu’n brofiad braf cael pawb allan yn yr ardd yn gwneud eu rhan wrth i ni baratoi’r tir cyn plannu hadau. Wedyn yr aeth pethau’n anoddach. Nid oherwydd bod y glaw wedi’n stopio rhag mynd allan, ond oherwydd y disgwyl hirfaith i weld arwydd fod yr hyn a blannwyd yn cychwyn egino! Gwnaeth hyn i mi feddwl yn ehangach am amynedd, a’n tueddiad fel pobl i fethu byw yn ein crwyn os nad yw pethau’n dilyn ein hagenda neu’n hamserlen ni. Efallai fod rhai ohonoch yn teimlo felly ar hyn o bryd, wedi hen syrffedu ar y cyfyngiadau a’r pryderon sy’n parhau fel cysgod drosom. Sut allwn ni wynebu misoedd yn ychwaneg o hyn?

O droi at Iago 5, gwelwn y cysylltiad rhwng amynedd ac ymddiriedaeth wrth i Iago annog Cristnogion fel hyn yn adnodau 7 ac 8:  ‘ Byddwch yn amyneddgar, gyfeillion, hyd ddyfodiad yr Arglwydd. Gwelwch fel y mae’r ffermwr yn aros am gynnyrch gwerthfawr y ddaear, yn fawr ei amynedd amdano nes i’r ddaear dderbyn y glaw cynnar a diweddar.  Byddwch chwithau hefyd yn amyneddgar, a’ch cadw eich hunain yn gadarn, oherwydd y mae dyfodiad yr Arglwydd wedi dod yn agos.’

Gall ffermwr aros yn amyneddgar am ei gnwd oherwydd ei fod yn ymddiried y bydd y glaw yn dod yn ei amser ac y bydd cynnyrch gwerthfawr i’w gasglu yn y pen draw. Yr un modd, yn ôl Iago, dylai Cristnogion fod yn amyneddgar ac yn gadarn ym mhob gorthrymder oherwydd y gallant ymddiried yn yr Arglwydd fydd yn dod yn ôl.

Yn ystod y cyfnod pryderus hwn beth ddylai fod yn gymorth i’r Cristion yw gweld y cyfan o safbwynt amserlen y Beibl, lle mae’r Duw tragwyddol yn llywodraethu. Rydym ar hyn o bryd yn parhau i fyw mewn byd syrthiedig a thoredig lle mae salwch, anghyfiawnder a phechod yn effeithio ar filiynau o bobl bob dydd. Ond gobaith mawr y Cristion yw na fydd hynny’n wir am byth. Mae’r Beibl yn ein dysgu fod buddugoliaeth Iesu Grist un waith am byth dros bechod, marwolaeth a’r diafol yn mynd i wneud gwahaniaeth tragwyddol i’r rhai sy’n ei garu, ac yn wir i’r holl greadigaeth. Ac mae wedi cychwyn gwneud gwahaniaeth syfrdanol yn barod trwy’r Ysbryd Glân ym mywydau’r rhai sydd wedi troi ato mewn ffydd. Oherwydd hynny gall Cristnogion wynebu profedigaethau a thrafferthion difrifol yn pwyso ar addewidion megis ‘nid atal yr Arglwydd unrhyw ddaioni oddi wrth y rhai sy’n rhodio’n gywir.’ (Salm 84:11)

Dydyn ni ddim yn gwybod am ba hyd y bydd y firws Corona yn parhau i effeithio arnom, ond rydym yn gwybod y bydd diwedd rhyw ddydd ar bob afiechyd, anghyfiawnder a phechod, ac y bydd y cyfan yn dod yn realiti wedi i Iesu ddychwelyd mewn gogoniant. Er nad yw hyn yn rhywbeth y byddwch yn debygol o’i ddarllen ar y newyddion, dyma’r pwyslais a fu’n gymorth i Paul ddyfalbarhau trwy ei holl dioddefiadau: ‘Dydy’n trafferthion presennol ni’n ddim byd o bwys, a fyddan nhw ddim yn para’n hir. Ond maen nhw’n arwain i fendithion tragwyddol yn y pen draw – ysblander sydd y tu hwnt i bob mesur. Felly mae’n sylw ni wedi’i hoelio ar beth sy’n anweledig, dim ar beth welwn ni’n digwydd o’n cwmpas ni. Dydy beth sydd i’w weld ond yn para dros dro, ond mae beth sy’n anweledig yn aros am byth!’ (2 Cor. 4:17-18)

Rhodri

Llais Bro Aled 03.05.20

Dydd Sul, 19 Ebrill 2020

Gwahanol. Rhyfedd. Petai rhywun wedi gofyn i chi dros y dyddiau diwethaf sut oedd penwythnos Pasg 2020, dwi’n siŵr mai un o’r geiriau uchod a ddefnyddiwyd gan lawer ohonoch! Methu treulio amser gyda’r teulu, dim oedfaon gyda phobl mewn un lle yn cyd-addoli gyda’i gilydd, ac i rai, dim ymweliad â gwyliau Cristnogol megis Word Alive neu Llanw am y tro cyntaf ers talwm. Yn amlwg, fyddai neb wedi dewis treulio’r Pasg o dan y fath amgylchiadau, ond serch hyn mae’n Harglwydd Dduw yn parhau i fod ar waith yn y byd, ac mae’n parhau i alw’i bobl i’w addoli er gwaethaf y cyfyngiadau.

Yn naturiol, bydd nifer yn cwestiynu sut yr ydym fel Cristnogion yn gwneud synnwyr o gyfnodau fel hyn. Beth fedrwn ni ei ddweud pan mae pobl yn holi lle mae Duw yn ystod yr argyfwng hwn? Mae’n debyg bod Cristnogion ledled y byd yn pendroni ynglŷn â hyn o safbwynt eu ffydd bersonol neu wrth sgwrsio ag eraill, ac yn ddiweddar gwelais ddarn o gyfweliad gan y gweinidog a’r awdur adnabyddus Tim Keller lle’r oedd yn ymateb i’r union fater hwn. Yn ôl Keller mae tri pheth i’w ystyried. I ddechrau, cwestiwn – ydych chi’n tybio bod yr hyn yr ydym yn ei wynebu yn rhywbeth newydd?  Mae dioddefaint ac afiechydon wedi bodoli trwy hanes y ddynoliaeth, ac maent yn cael eu crybwyll yn gyson yn y Beibl. Meddyliwch am yr hyn a wynebodd Job, neu Joseff yn yr Aifft, neu’r Apostolion yn Llyfr yr Actau. Nid yw’r Beibl yn darlunio’n byd presennol fel un perffaith lle nad oes angen a thristwch. I’r gwrthwyneb, o ddarllen trwy’r Beibl gwelwn mor anodd a phoenus y mae bywyd yn gallu bod mewn byd syrthiedig. Wrth i bob un ohonom gael ein heffeithio yn sgil yr amgylchiadau ar hyn o bryd, mae’n ein hysgwyd i ofyn cwestiynau dwys ynglŷn â rôl Duw yn ein bywyd ni, efallai am y tro cyntaf. Gall pobl fod yn gefnogol mewn egwyddor i ynni gwyrdd, ond mae’r prawf o’u cefnogaeth i’w weld pan ddaw cynlluniau i godi melinau gwynt dafliad carreg o’u tai!

Yn ail, os ydym yn ystyried fod Duw yn ddigon mawr a grymus i allu atal yr holl ddioddefaint, a’n bod yn methu’n lân a deall pam nad yw’n gwneud hynny, yna dylem bwyllo am ychydig a gofyn i ni’n hunain beth yn union ydym ni’n ei gredu am Dduw? Oherwydd. os ydym yn dweud ar un llaw fod Duw yn hollalluog, yna byddai’n gwbl gyson datgan bod gan y Duw hwnnw resymau dros ganiatáu dioddefaint na allwn ni eu deall. Os yw’r Arglwydd yn hollalluog, yna mae’n rhaid i ni sydd â chyfyngiadau ar ein deall a’n gallu gydnabod y bydd nifer o’i weithredoedd y tu hwnt i’n deall ni. Mae’r Apostol Paul yn datgan hyn yn gryno yn ei fawl i Dduw yn Rhufeiniaid 11:33-34 Beibl.net:

“Mae e mor aruthrol o ddoeth! Mae’n deall popeth! Mae beth mae e’n ei benderfynu y tu hwnt i’n hamgyffred ni, a beth mae’n ei wneud y tu hwnt i’n deall ni! Pwy sy’n gallu honni ei fod yn deall meddwl yr Arglwydd? Pwy sydd wedi dod i wybod digon i roi cyngor iddo?”

I’r rhai sydd mewn pwll o anobaith a thristwch, mae’n bosibilrwydd cryf na fydd gwybod bod meddyliau’r Arglwydd gymaint yn uwch na’n meddyliau ni (Eseia 55:9) yn dod â chymaint â hynny o gysur iddynt.  Ond i’r rhai sy’n ymbalfalu ynghanol  tor-calon ac ofn, y trydydd peth i’w gofio yw er na allwn egluro’n union pam fod Duw yn caniatáu dioddefaint penodol, gallwn ddweud un peth pendant. Nid yw Duw yn caniatáu’r sefyllfa hon, nac unrhyw ddioddefaint arall, oherwydd bod ei gariad yn ddiffygiol. Yr hyn sydd wedi cael ei amlygu i ni dros wythnos y Pasg yw bod cariad Duw yn rhyfeddol. “Carodd Duw y byd gymaint nes iddo roi ei unig Fab, er mwyn i bob un sy’n credu ynddo ef beidio â mynd i ddistryw ond cael bywyd tragwyddol.” (Ioan 3:16) Mae cariad Duw mor eithriadol nes ei fod wedi dod yn Iesu Grist i ganol ein dioddefaint, a bod y Mab wedi dioddef ei hun ar y Groes er mwyn sicrhau y byddai diwedd parhaol i bob math o bechod, dioddef a cholled.

Wrth gwrs mae ffydd yn allweddol er mwyn i hyn oll fod yn gysur i ni, ac mae angen cymorth yr Ysbryd Glân arnom, nid yn unig i gredu, ond i barhau i droi at Grist a derbyn o’i ras o ddydd i ddydd. Ond diolch i Dduw, ni adawodd Crist ei ddisgyblion yn amddifad, ac nid yw Cristnogion heddiw’n brin ychwaith oherwydd rhodd yr Ysbryd Glân. Cofiwn eiriau Iesu “… yr ydych yn awr mewn tristwch. Ond fe’ch gwelaf chwi eto, ac fe lawenha eich calon, ac ni chaiff neb ddwyn eich llawenydd oddi arnoch.” (Ioan 16:22)

Rhodri

Llais Bro Aled 19.04.20

Dydd Sul, 5 Ebrill 2020

Cyfarchion o Heulfryn! Ers i’r Llais Bro Aled diwethaf eich cyrraedd mae pethau wedi newid cryn dipyn wrth i’r cyfyngiadau presennol ddod i rym. O ran gweithgarwch ein capeli, daeth y neges yr wythnos ddiwethaf na fydd unrhyw wasanaethau na gweithgareddau yn cael eu cynnal ynddynt tan y nodir yn wahanol, a chyda thristwch y bydd yn rhaid i ni wynebu’r realiti o wasanaethau angladd ar lan y bedd i’r teulu agosaf yn unig o hyn ymlaen (gyda chyfyngiadau tebyg ar gyfer yr amlosgfa hefyd).  Golyga’r cyfyngiadau hyn y bydd mwy fyth o angen i ni fugeilio’n gilydd, a bod yn barod i gadw mewn cysylltiad â’n gilydd a’n cymdogion. Fel Bro, golyga hyn oll i’r rhai nad ydynt ar ebost na fyddwn o hyn ymlaen yn gallu dosbarthu unrhyw adnoddau na Llais Bro Aled o dŷ i dŷ, ond yn hytrach, byddwn yn eu postio.  Dyna pam yr wyf yn eich annog i gysylltu â Mair neu minnau os oes diddordeb gennych mewn derbyn gwasanaeth ar bapur neu CD’s sain o’r gwasanaethau, ac/neu adnoddau addoliad a myfyrdodau Beiblaidd eraill. I’r rhai ohonoch sy’n defnyddio’r we ac a geisiodd ymuno yn y darllediad byw fore Sul diwethaf, ymddiheuriadau llaes am y problemau technegol a’r diflastod a ddaeth yn eu sgil! Roedd gen i syniad fod rhywbeth o’i le ond dim ond yn ddiweddarach y daeth hi’n amlwg mai ond yr 8 munud cyntaf a ddarlledwyd yn fyw! Gobeithio eich bod erbyn hyn wedi medru cael gweddill y gwasanaeth ar y wefan.  Gobeithiaf y bydd y darllediadau yn fwy di-drafferth yn y dyfodol gan weddïo y bydd hynny’n gwneud ein profiad o addoli ar-lein yn fwy dymunol! Cofiwch atgoffa unrhyw gyd-aelodau, cymdogion neu ffrindiau sydd ddim hefo cyswllt i’r we bod rhif ffôn arbennig ar gael gan Eglwys Bresbyteraidd Cymru lle mae modd gwrando ar oedfa gyfan wedi’i recordio. 02920 101564 yw’r rhif ffôn allweddol ac yna pwyswch 1 am y gwasanaeth Cymraeg.

Angenrheidiol – ‘essential’ – dyna’r gair yr ydym wedi ei glywed yn cael ei ailadrodd droeon dros yr wythnos ddiwethaf. A yw eich gwaith yn angenrheidiol, ydi’r daith yr ydych am ei gwneud yn angenrheidiol? Os nad yw, arhoswch gartref! Mae wedi newid pethau i gymaint ohonom dros nos, ac wedi ein gorfodi i ystyried beth yn union sydd yn angenrheidiol, neu’n gwbl allweddol yn ein bywydau. A tydi hynny ddim yn ddrwg o beth, oherwydd ein tueddiad yw peidio ystyried cwestiynau o’r fath a chymryd yn ganiataol fod popeth yn ein bywyd ni yn angenrheidiol! Ond wrth droi at y Beibl, gwelwn ddarlun tra gwahanol. Meddyliwch er enghraifft am yr adeg y bu Iesu’n cyd-fwyta yn nhŷ ei ffrindiau, Mair a Martha (Luc 10:38-42). Gallwn ddychmygu’r tyndra rhwng y ddwy chwaer wrth i un fod yn brysur yn paratoi a’r llall yn eistedd i lawr! Ond wrth gwrs Mair, yr un sy’n eistedd ac yn gwrando ar Iesu, yw’r un sy’n cael ei chanmol er gwaethaf cwyno a rhwystredigaeth ei chwaer! A thra’r oedd Martha druan yn amlygu beth fyddem ni heddiw’n ei alw’n ‘stress’, dywedodd Iesu wrthi: “Martha, Martha, yr wyt yn pryderu ac yn trafferthu am lawer o bethau, ond un peth sy’n angenrheidiol. Y mae Mair wedi dewis y rhan orau, ac nis dygir oddi arni.” (Luc 10:41-42)

Yr hyn sy’n angenrheidiol yn ôl Iesu yw eistedd wrth ei draed a gwrando arno. Adnabod Iesu yn bersonol a threulio amser yn mwynhau ei gwmni a’i gariad, a gwrando ar ei Air. Sut allwn ni gymhwyso’r neges hon i’n sefyllfa ni? Yng nghanol dryswch, pryderon am ein gilydd ac ofn gwirioneddol am y dyfodol, ydych chi wedi dewis y rhan orau fel Mair? Mae hyn mor bwysig oherwydd beth mae Iesu yn ei ddatgan – mae’r hyn sydd gan Iesu i’w bobl yn ddiogel am byth – ni chaiff ei gymryd oddi arnom. A gallwn fod yn sicr o hyn oherwydd buddugoliaeth ryfeddol Iesu. Concrodd Crist ein holl elynion trwy ei Groeshoeliad a’i Atgyfodiad ac mae heddiw’n “eistedd yn y sedd anrhydedd ar ochr dde Duw yn pledio ar ein rhan ni.” (Rhufeiniaid 8:34 Beibl.net) Dyna obaith y Pasg i Gristnogion ar hyd a lled y byd, ac yn wir, dyna obaith dyddiol y Cristion wrth wynebu pob math o gyfyngderau.

Rhodri

Llais Bro Aled 05.04.20

 

Rhifyn Arbennig Mawrth 2020

Yng nghanol y cyfnod eithriadol hwn yr ydym yn ei wynebu, dyma gyfle i mi egluro peth o’n bwriadau fel Bro dros yr wythnosau nesaf ac i rannu gair o anogaeth o Air Duw hefo chi. Dwi’n siŵr bod llawer ohonoch yn pryderu ynglŷn â pherthnasau a chymdogion bregus, ac yn gofidio am yr hyn sydd o’n blaenau. Ond cofiwch nad yw amgylchiadau argyfyngus yn beth newydd yn hanes pobl Dduw. Cafodd yr Israeliaid eu hachub o gaethiwed greulon yn yr Aifft gan fod yr Arglwydd wedi gweld adfyd ei bobl, ac wedi gweithredu (Exodus 3:7-8). Ac wrth i ni droi at y Testament Newydd gwelwn Paul yn cael ei gynnal yn rhyfeddol wrth iddo ysgrifennu at y Philipiaid o’r carchar. Er gwaethaf ei sefyllfa mae Paul yn datgan gyda ffydd: ‘dw i wedi dysgu bod yn fodlon beth bynnag sy’n digwydd i mi. Dw i’n gwybod sut mae byw pan dw i’n brin, a sut beth ydy bod ar ben fy nigon. Dw i wedi dysgu’r gyfrinach o fod yn hapus beth bynnag ydy’r sefyllfa – pan mae gen i stumog lawn, a phan dw i’n llwgu, os oes gen i hen ddigon neu os nad oes gen i ddim. Dw i’n gallu wynebu pob sefyllfa am fod y Meseia yn rhoi’r nerth i mi wneud hynny.’ (Philipiaid 4:11-13 Beibl.net)

Beth yw’r allwedd i agwedd Paul at ei argyfwng? Iesu Grist! Mae Paul yn dibynnu’n llwyr ar Grist am nerth, am obaith ac am faddeuant. Ac oherwydd hyn gall wynebu erchyllterau bywyd mewn ffordd sy’n annog eraill i gredu yng Nghrist ac i brofi cariad a chynhaliaeth Duw drostynt eu hunain. Yr un yw’r her i ninnau yn y cyfnod hwn hefyd, ac mae’r Arglwydd Iesu yn ein gwahodd ni trwy’r Efengyl i brofi’r un gynhaliaeth a nerth â Paul. Gweddïwn ar i Dduw trwy’r Ysbryd ein hadfywio a’n defnyddio i amlygu Ei ddaioni i fyd sy’n gwegian.

Er mwyn esbonio’r camau ymarferol yr ydym am eu cymryd yn y dyfodol fel ymateb i’r argyfwng Covid-19 presennol, dyma rai pwyntiau o wybodaeth sy’n dilyn cyngor gan Eglwys Bresbyteraidd Cymru ac Undeb yr Annibynwyr Cymraeg:

  • Ni fydd oedfaon nag unrhyw weithgareddau (ac eithrio’r ddau bwynt isod) yn cael eu cynnal yn ein capeli hyd nes y cawn arweiniad pendant gan yr awdurdodau.
  • Angladdau hollol breifat i’r teulu agos yn unig a dim bwyd i’w ddarparu mewn festrïoedd.
  • Priodasau wedi’u cyfyngu i’r pâr sy’n priodi a nifer digonol o dystion yn unig.

 

Adnoddau Addoli

Er y bydd cyfyngiadau sylweddol arnom, ni fyddwn yn stopio addoli Duw! Fel ffordd i’n cynorthwyo, byddwn yn darparu adnoddau gwahanol i’r arfer:

  • Bydd darllediad byw ar wefan www.youtube.com am 10.30 bob bore Sul. Gan na fydd y cyfeiriad cyswllt priodol ar gael tan ychydig funudau cyn y darllediad, bydd y cyswllt yn ymddangos ar dudalen flaen gwefan www.eglwysibroaled.com bore Sul. Os na allwch ymuno â ni am 10.30, bydd modd i chi wrando unrhyw amser wedi i’r darllediad ddod i ben.
  • Bydd taflen o’r gwasanaeth ar gael i’w dosbarthu. Os nad oes gennych gyswllt i’r we a’ch bod yn dymuno copi o’r gwasanaeth, gadewch i Mair wybod. Cofiwch nodi os ydych yn dymuno print mwy o faint.
  • Bydd CD ar gael i’r rhai sy’n dymuno gwrando ar recordiad sain o’r gwasanaeth. Os byddwch yn dymuno CD, rhowch wybod i Mair.

Adnoddau Dysgu            

  • Ar gyfer rhieni plant, bydd gwersi ysgol Sul ar gael dros ebost. Cysylltwch â Rhodri.
  • Ar gyfer yr oedolion, bydd taflenni cwestiwn ac ateb ar gael ar ebost neu ar bapur. Os am gopi papur, cysylltwch â Mair a chofiwch nodi os ydych yn dymuno print mwy.

Llais Bro Aled

Bydd Llais Bro Aled yn parhau i gael ei gyhoeddi bob pythefnos. Cofiwch adael i ni wybod am unrhyw un sydd mewn profedigaeth, yn yr ysbyty neu ar achlysur dathliad arbennig.

Bugeiliol

Bydd pethau’n newid o safbwynt bugeiliol hefyd. Ni fydd ymweliadau ond yn digwydd bellach mewn amgylchiadau argyfyngus. Ond wrth gwrs, mae gofal bugeiliol i barhau trwy gyfrwng y ffôn, a bydd cyd-aelodau, blaenoriaid, a Mair a minnau yn barod iawn i sgwrsio ac i dderbyn gwybodaeth ynglŷn â sut mae pawb.

Cymorth Ymarferol

Rydym hefyd wedi cynnwys taflen er mwyn i’n haelodau sy’n iau a heb broblemau iechyd allu bod yn gymorth i rai sy’n debygol o orfod hunan-ynysu gartref. Hyd yn oed mewn amgylchiadau fel hyn, gallwn barhau i ofalu am ein gilydd a dangos cariad Crist mewn ffyrdd ymarferol. Cadwch yn ddiogel, cadwch mewn cysylltiad, ac fel y dywed 1 Corinthiaid 16:13 ‘Daliwch i gredu.’

Rhodri


Manylion Cyswllt

Rhodri: rhodri@eglwysibroaled.com  / 01745 870522  / 07814 660291

Mair: mair@eglwysibroaled.com / 01745 870632 / 07900 627536


 

Llais Bro Aled – Rhifyn arbennig Mawrth 2020 – A5 / Llais Bro Aled – Rhifyn arbennig Mawrth 2020 – Un ochr A4

Dydd Sul, 15 a 22 Mawrth 2020

Croeso cynnes i bawb ohonoch i’n hoedfaon ar draws Bro Aled heddiw. Ein gobaith a’n gweddi wrth ddod i addoli gyda’n gilydd yw profi Duw ar waith a chael golwg newydd ar yr Un sy’n cael ei ddisgrifio fel hyn yn Eseia 40:28  ‘Oni wyddost, oni chlywaist? Duw tragwyddol yw’r Arglwydd a greodd gyrrau’r ddaear; ni ddiffygia ac ni flina, ac y mae ei ddeall yn anchwiliadwy.’

Rydym yn byw mewn cyfnod digon pryderus ar hyn o bryd, ac mae hynny’n wir i bobl ar draws y byd wrth i lywodraethau gwahanol gymryd camau i fynd i’r afael â lledaeniad y firws Covid-19. Gweddïwn am gysur a chefnogaeth i’r rhai sydd eisoes wedi cael eu heffeithio gan y salwch, ac ar yr un pryd, cyflwynwn yr holl staff meddygol a’r awdurdodau sydd â phenderfyniadau anodd i’w gwneud hefyd i’r Arglwydd.

I ni fel eglwysi, fel pawb arall yn y gymdeithas, bydd angen bod yn hyblyg gyda’n cynlluniau ac yn amyneddgar a doeth wrth i’r amgylchiadau newid o ddydd i ddydd. Rydym am barhau i ddangos gofal a chariad tuag ein cyd-aelodau a’n cymdogion gan fod yn sensitif i’r anghenion dyrys fydd yn codi yn y cyfnod hwn. Ac yng nghanol yr ansicrwydd a’r cwestiynau ynglŷn â beth sy’n debygol o ddigwydd nesaf dylem gael ein cysuro wrth sylweddoli nad yw’r darlun mawr wedi newid i’r Cristion. Wrth wynebu pob math o amgylchiadau (da a drwg), byddwn yn byw yn ddyddiol mewn anwybodaeth o’r hyn fydd yn digwydd nesaf i ni. Mae hynny’n wir gan mai nid ni yw’r Creawdwr, ond pobl wedi’u creu i ddibynnu ar eu Creawdwr ydym. Felly gallwn wynebu’r dyfodol nad ydym yn siŵr ohono heb fynd i banig trwy gydnabod ein gwendid a’n cyfyngiadau ac ymddiried ein hunain i’r Duw sy’n ‘mesur ein cerdded a’n gorffwys ac yn gyfarwydd â’n holl ffyrdd.’ (Salm 139:3)

Ac yn fwy na hynny hyd yn oed, mae gennym addewidion bendigedig yn y Gair i’n cymell yn ein ffydd. Lle’r ydym ni’n methu gweld synnwyr mewn pethau ac yn pryderu, cofiwn sut y dysgodd Iesu ei ddisgyblion: ‘y mae eich Tad nefol yn gwybod fod arnoch angen y rhain i gyd. Ond ceisiwch yn gyntaf deyrnas Dduw a’i gyfiawnder ef, a rhoir y pethau hyn i gyd yn ychwaneg i chwi.’ (Mathew 6:32-33)

Diolchwn heddiw fel erioed fod yr Arglwydd yn teyrnasu, ac oherwydd buddugoliaeth fawr y Groes nad yw’r afiechyd hwn, nag unrhyw beth arall yn gallu ein gwahanu ni oddi wrth gariad Duw yng Nghrist Iesu ein Harglwydd.  (Rhufeiniaid 8:39)

Rhodri

Llais Bro Aled 15.03.20 + 22.03.20

 

Dydd Sul, 1 a’r 8 Mawrth 2020

Bore da i chi wrth i Gymry ledled y byd ddathlu Dydd Gŵyl Dewi! Ac wrth i ni wneud hynny, diolchwn i’r Arglwydd am ei ras rhyfeddol tuag atom fel cenedl dros y canrifoedd wrth i’r Efengyl fynd ar led a chael y fath ddylanwad. Er ein bod yn dathlu ein Cymreictod, cofiwn wrth i ni addoli heddiw ein bod yn gwneud hynny fel rhan o dyrfa niferus ac amrywiol sef eglwys fyd-eang Iesu Grist ar hyd yr oesoedd.  Yn ein mawl datganwn mai ‘i’r Arglwydd y perthyn brenhiniaeth, ac ef sy’n llywodraethu dros y cenhedloedd.’ (Salm 22:28)

Faint ohonoch sydd wedi cael y profiad braf o ddarganfod rhywbeth yr oeddech wedi’i golli ers tro, ac wedi anobeithio’n llwyr o weld y peth hwnnw byth eto? Boed yn declyn, yn llyfr neu hyd yn oed yn rysáit arbennig, mae’r llawenydd o ail-ddarganfod yn brofiad cyffredin i nifer. Gwnaed darganfyddiad digon rhyfedd yn San Steffan yn ddiweddar wrth i hen gyntedd nad oedd neb yn gwybod amdano ddod i’r golwg am y tro cyntaf ers o leiaf hanner canrif! Yn ôl y stori newyddion, mae’n debyg mai dyma’r llwybr a gerddodd y Brenin Siarl II i’r Senedd dair canrif a hanner yn ôl, ac yn y cyntedd cuddiedig roedd graffiti yn dyddio o 1851 i’w weld – y flwyddyn pan gaewyd y llwybr gan frics!

Ceir nifer o hanesion yn y Beibl am ail-ddarganfod yr hyn a gollwyd. Meddyliwch am y brenin Joseia yn 2 Brenhinoedd 22 yn rhwygo’i ddillad ac yn torri ei galon pan gafwyd hyd i gyfraith Duw yn y Deml, a phobl Dduw wedi hen anghofio mai hwn oedd i fod yn llusern i’w traed ac yn oleuni i’w llwybr. Er mor ddramatig yw’r hanes hwnnw, mae’n rhybudd clir i bobl Dduw ym mhob oes mor hawdd yw ymdoddi i mewn i’r gymdeithas o’n cwmpas a gadael Gair Duw ar ôl. Ond wrth gwrs, mae cymaint mwy i Gristnogaeth na dim ond cadw’r Beibl yn ganolog i’n bywydau – mae’n berthynas fyw rhwng pobl â’r Arglwydd a’u creodd. A dyma lle mae’r darlun o golli a darganfod o’r Testament Newydd yn rhoi’r fath gysur i ni. Pwrpas mawr Iesu yn dod i’r byd oedd nid ail-ddarganfod hen arferion a thraddodiadau, ond dod i achub pobl golledig, a’u dychwelyd i berthynas gariadus â Duw. Pobl fel chi a fi yw’r rhai colledig, pawb ohonom sydd wedi cael ein caethiwo gan bechod a’n dallu gan hunan-gyfiawnder. Ond mae gobaith i bob un colledig sy’n barod i ymateb mewn ffydd i Grist trwy edifarhau a dod ato am faddeuant a bywyd newydd. Pam bod gobaith? Oherwydd cariad Crist, a bod methiant ymddangosiadol y Groes yn fuddugoliaeth fendigedig:  “Daeth Mab y Dyn i geisio ac i achub y colledig.” (Luc 19:10) Peidiwn ag anghofio hynny!

Rhodri

Llais Bro Aled 01.03.20 + 08.03.20