Dydd Sul, 19 Mai 2024

Tystion Cywir

Gawsoch chi eich galw i fod yn dyst mewn llys barn erioed? Gwyddom fod bob tyst effeithiol yn gwybod ei ffeithiau.  Rhaid hefyd i gymeriad y tyst fod yn un cywir neu bydd yn tynnu oddi ar y dystiolaeth. Mae angen i’r tyst allu perswadio ei wrandawyr ei fod yn dweud y gwir.  Cyn iddo esgyn i’r nef gofalodd Iesu Grist fod tystion effeithiol ar gael i gyhoeddi ystyr ei farwolaeth a’i atgyfodiad. Gwnaeth hyn trwy ymddangos i’r disgyblion i’w hargyhoeddi yn gyntaf o’r ffaith ryfeddol ei fod yn fyw. Pobl oedd yn ei chael yn anodd i gredu hynny oeddynt. Ond bu’r dystiolaeth yn ddigon iddynt dderbyn bod atgyfodiad Iesu Grist yn ffaith. Cawsant ei deimlo â’u dwylo a’i weld yn bwyta ac yn yfed. Profasant gwmni’r Iesu byw yn ymwneud â hwy.

Wedi eu hargyhoeddi o wirionedd ei atgyfodiad eglurodd ystyr ei farwolaeth a’i atgyfodiad gan gyfeirio at yr Hen Destament. (Gweler Luc 24)  Yna wedi ei ymadawiad i’r nef anfonodd ei Ysbryd Glân i nerthu ei ddilynwyr i fod yn dystion fyddai’n cyhoeddi i’r byd gydag argyhoeddiad y newydd da am Iesu. Cofiwn eiriau Pedr ddydd y Pentecost “A dyna sydd wedi digwydd! – mae Duw wedi codi Iesu yn ôl yn fyw, a dan ni’n lygad-dystion i’r ffaith! Bellach mae’n eistedd yn y sedd anrhydedd ar ochr dde Duw. Rhoddodd y Tad yr Ysbryd Glân oedd wedi’i addo, iddo ei dywallt arnon ni. Dyna ’dach chi wedi’i weld a’i glywed yn digwydd yma heddiw.”(Actau 2:32-33)

Amhosib ydi egluro bywyd a gweithredoedd y dilynwyr cyntaf heb atgyfodiad Iesu. Ceisiwyd mewn llawer ffordd roi taw arnynt trwy eu herlid a’u bygwth. Cafodd nifer fawr eu merthyru yn hytrach na gwadu Iesu Grist a hynny ar hyd y canrifoedd. Cofiwn nad adawodd Duw ei hun yn ddi-dyst yn unrhyw genhedlaeth.

Mae’n anodd cael rhai i wrando tystiolaeth y tystion heb ragfarn a rhagdybiaethau gwrthwynebus.  Mewn llys barn rhaid i dystion gael y cyfle i dystio o flaen pobl sydd yn fodlon gwneud penderfyniad ar sail y ffeithiau yn unig. Dim ond yr un euog sydd am roi taw ar y tystion a chladdu’r ffeithiau. Os ydym am gryfhau ein ffydd a’n tystiolaeth neu am gael gwybod y gwir rhown gyfle teg i wrando’r ffeithiau a cheisiwn yn ddyddiol nerth ei Ysbryd Glân.

 Y Parch. R. O. Roberts

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 19.05.24

Dydd Sul, 5 Mai 2024

Craig yr Undeb

Saif Craig yr Undeb o fewn tafliad carreg i bont Pen Llyn ac o fewn clyw i’r tylluanod a glywodd Williams-Parry o Lwyncoed Cwm-y-Glo. Yng nghanol eu brwydr am well cyflog ac amodau gwaith, wrth y graig hon yr arferai chwarelwyr Dyffryn Peris gyfarfod cyn ac wedi sefydlu Undeb Chwarelwyr Gogledd Cymru ym 1874, ac wedi hynny pan fyddai streic yn y chwareli. Daeth yn fan cyfarfod i’r chwarelwyr am ei bod ar dir nad oedd yn eiddo i berchnogion y gwaith.

Arferwn fynd heibio iddi bob dydd ar y ffordd i’r ysgol uwchradd, ond caewyd y darn o’r ffordd ar lan Llyn Padarn sy’n mynd heibio iddi ddeugain mlynedd yn ôl. Mae modd gweld y Graig o’r ffordd newydd gerllaw; ond i’w gweld yn iawn, rhaid mynd am dro ar hyd yr hen ffordd sydd bellach yn rhan o Lôn Las Peris. Wêl yr anghyfarwydd ddim byd arbennig am y graig neu’r bryncyn, ond daw’r sawl sy’n oedi wrth y llechen a’r arwydd sy’n adrodd ei hanes yn ymwybodol o arwyddocâd y lle i hanes y Dyffryn a’i weithwyr.

‘Arwain fi at graig sy’n uwch na mi’, meddai’r Salmydd (Salm 61:2). Ac adleisio’r adnod a wna Morswyn wrth ganu:

‘Arglwydd Iesu, arwain f’enaid
At y Graig sydd uwch na mi …’ (Emyn 740 yn Caneuon Ffydd).

Ond wêl yr anghyfarwydd ddim o werth yn y graig honno chwaith. Dim ond y sawl sy’n oedi wrth fryncyn rhagorach, bryncyn Calfaria, a wêl mai Duw a Christ yw ‘Craig yr Oesoedd’; y ‘graig safadwy’ a’r ‘graig a ddeil yng ngrym y lli’.

Gwibio heibio i Graig yr Undeb ar hyd y ffordd newydd a wna’r rhelyw, yn bobl leol ac ymwelwyr. Ond mae rhai yn oedi. A’r Sadwrn o’r blaen, cafwyd gorymdaith ati i ddathlu 150 mlwyddiant sefydlu’r Undeb. Rhywsut, gwibio heibio i Graig yr Oesoedd a wna’r rhelyw yng Nghymru heddiw, heb sylwi ar gadernid Duw na phrydferthwch Crist, er bod rhai ohonynt o bosib yn cofio y bu yma unwaith sôn am Greawdwr a Gwaredwr. Ond trwy ras Duw, mae rhai o hyd yn cerdded yr hen ffordd sydd wastad yn newydd, gan oedi i syllu ar Grist y groes a’r bedd gwag. Mae rhai o hyd yn dod ato mewn ffydd, gan ymateb i anogaeth Morgan Rhys ac Eseia 42:11, ‘O caned preswylwyr y Graig’. Ac mewn gwirionedd, onid Crist yw gwir Graig yr Undeb sy’n ein huno ni â Duw?

 Y Parch. John Pritchard

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 05.05.24

Dydd Sul, 21 Ebrill 2024

Y Graig y’ch Naddwyd Ohoni

Mae hel achau wedi dod yn beth cyfarwydd iawn yn ein cymdeithas. Rydw i yn cyfarfod rhywun o hyd sy’n ymddiddori yn y maes ac yn dweud eu bod wedi dod ar draws un o’u hen deidiau. Wrth edrych yn ôl cawn ryw ymwybyddiaeth o ble y daethom. Daw ambell destun ymffrost ac ambell ddafad ddu i’r golwg. Yn sicr, wrth edrych ar gefndir unrhyw un, fe ddysgwn mai amherffaith ydym i gyd a bod gennym bethau i ymfalchïo ynddynt a phethau i dristáu o’u herwydd. Mae hyn yn wir i ni fel cenedl hefyd.

Yn y Beibl mae’r proffwyd Eseia yn annog ei genedl i ymhyfrydu yn ei thras gyda’r geiriau, “Edrychwch ar y graig y’ch naddwyd ohoni ac ar y chwarel lle’ch cloddiwyd.” (Eseia 51:1).  Mae’n cymell y bobl i ddangos yr un teyrngarwch i Dduw ac a wnaeth eu cyn-dadau, Abraham, Isaac a Jacob.  Heb ymyrraeth Duw ym mywydau’r rhain, fyddai ’na ddim cenedl i ymfalchïo ynddi a’i chadw. Duw a’i creodd ac a’i bendithiodd. Mae’r un geiriau yn ein cymell ninnau i arddel ffydd tebyg yn Nuw ac ymroddiad tebyg iddo.

Mae hanes arbennig i’n cenedl ni’r Cymry hefyd.  Gwyddom fod y ffydd Gristnogol wedi chwarae rhan allweddol yn ein datblygiad a’n parhad fel cenedl. Heb y Beibl Cymraeg a phobl y ffydd, mae lle i amau a fyddem ‘yma o hyd’.  Gwaith Duw ydym fel cenedl ac fel unigolion.  Fo sy’n rhoi ystyr a phwrpas i’n bodolaeth.  Wrth geisio ei deyrnas a’i ewyllys o y darganfyddwn wir werth ein cenedl a’n hiaith. Os nad oes ystyr i’r cyfan, pa les ymdrechu i amddiffyn gwlad ac iaith a chymuned? Cawn yn Iesu Grist Waredwr ac Arglwydd i’n bywyd personol, i’n cymunedau ac i’n cenedl.

Gwyliwn golli ystyr ein bodolaeth fel unigolion ac fel cenedl wrth anwybyddu’r Graig y naddwyd ni ohoni. Weithiau fe â talp o hanes gwerthfawr ar goll am nad oeddem wedi holi ein rhieni neu daid a nain am eu cefndir a’u profiad.

Ceisiwn yr Arglwydd tra gellir ei gael. Edrychwn eto ar y graig y naddwyd ni ohoni.

Y Parch. R. O. Roberts

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 21.04.24

Dydd Sul, 7 Ebrill 2024

Chwe mis

Wn i ddim be ydi’r gair Cymraeg amdano. Beth bynnag ydyw, mae’n alaethus o drist mai am deconfliction y mae cynifer o lywodraethau a’u harweinwyr yn dal i sôn yng nghyd-destun y rhyfela sy’n ddim llai na hil-laddiad yn Gaza. Yn fras, deconfliction ydi’r cyd-drafod a’r cydweithio rhwng byddinoedd ac asiantaethau dyngarol er mwyn gwarchod pobl ddiniwed ac ‘osgoi damweiniau’ ar faes y gad. Y saith gweithiwr dyngarol a laddwyd ddydd Llun y Pasg oedd y diweddaraf o oddeutu 200 a laddwyd yn Gaza ers mis Hydref. Credir bod dros 40,000 o bobl wedi eu lladd yno; oddeutu 15,000 ohonynt yn blant. Mae heintiau a newyn yn bygwth lladd miloedd lawer eto, a rhai o’r asiantaethau a fu’n darparu cymorth wedi gorfod atal eu gwaith.

Ac mae pobl yn dal i drafod deconfliction yn hytrach na galw am ddiwedd i’r saethu a’r bomio a’r lladd! A llywodraethau, fel un San Steffan, yn dal i anfon arfau i Israel – gan fynegi gofid yr un pryd am yr holl ladd y mae’r fath arfau’n ei achosi! Ers dechrau Hydref, mae eglwysi ac enwadau, ynghyd ag eraill o wahanol ffydd a chred, wedi codi llef dros heddwch a therfyn i’r lladd. Mae’r angen i ddal i wneud hynny’n cynyddu. Cyfrannodd enwadau ac eglwysi hefyd, ynghyd â’u haelodau unigol, arian at waith elusennau a fu’n anfon cymorth i Gaza. A chynyddu hefyd y mae’r angen i ddal i wneud hynny.

Heddiw, y 7fed o Ebrill, mae’n chwe mis union ers yr ymosodiad dychrynllyd ar Israel gan Hamas a arweiniodd at y dial anghymesur ar Gaza a’i phobl nad oes gan Lywodraeth Israel eto’r bwriad lleiaf i ddwyn diwedd buan iddo. Chwe mis o ddial a lladd a meithrin casineb a fydd yn parhau dros genedlaethau. Chwe mis hefyd o ddioddef ac ofni ac anobeithio. A gwaetha’r modd, o du cynifer o arweinwyr gwledydd byd, chwe mis o fudandod a chefnogaeth a chywilydd.

Ac o ran ein heglwysi? Diolch am bawb a fu’n ein hatgoffa fod codi llais dros y gorthrymedig, a’u cynorthwyo, yn rhan o’n cyfrifoldeb fel dilynwyr i Iesu Grist. Diolch hefyd am bawb a fu’n ein hannog i wneud hynny. Ond ynghyd â’r codi llais a’r cyfrannu, a gafwyd chwe mis o weddi? Mor rhwydd y medrwn ddiffygio yn ein gweddïau dros eraill, ymhell ac agos mewn amrywiol amgylchiadau. Wrth gyffesu heddiw y gallasem fod wedi gwneud llawer mwy, ymrown o’r newydd – yn nerth yr Arglwydd – i wneud yn llawer gwell.

Y Parch. John Pritchard

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 07.04.24

Dydd Sul, 24 Mawrth 2024

“Teilwng yw’r Oen”

Un o’r darnau cerddorol mwyaf adnabyddus ydi’r “Meseia” gan Handel. Ers ei berfformio gyntaf yn Nulyn ym 1742 enillodd y gwaith ei le yng nghalonnau cenedlaethau o bobl ledled y byd ac yn arbennig yma yng Nghymru, lle y cafodd ei berfformio yn gyson. Yma rydym hefyd yn gyfarwydd â fersiwn modern yn dwyn y teitl “Teilwng yw’r Oen”. Mae tystiolaeth enfawr bod yr Arglwydd Iesu wedi bod yn fodd i ysbrydoli pob math o gelfyddyd, yn gerddoriaeth, yn ddarluniau, yn lenyddiaeth a barddoniaeth. Bu dylanwad marwolaeth ac atgyfodiad Iesu yn fawr hefyd ar fywydau unigolion a theuluoedd a thrwy hynny ar fywyd cymunedau a gwledydd.

Yn ein gwlad ni bu’r Iesu yn destun siarad, myfyrdod a mawl a phobl yn canu “Teilwng yw’r Oen gas ei ladd, yr un a’n prynodd i Dduw trwy ei waed, i dderbyn gallu ac anrhydedd.” Ond pam bellach y tawelodd y gân ac y peidiodd llawer â chael eu hysbrydoli ganddo?  Efallai ei fod â wnelo’r ffaith nad ydym bellach yn aros i ystyried o ddifri pwy yw Iesu a beth a gyflawnodd. Gwn am lawer wnaeth eu meddwl i fyny am Iesu ar brofiad amser maith yn ôl yn yr Ysgol Sul pan yn blant. Onid ffolineb ydi gwneud penderfyniad ar rywbeth mor bwysig ar brofiad plentyndod?  Daeth eraill i benderfyniad ar sail rhagfarnau a grëwyd wrth i bethau gael eu dweud a’u gwneud yn enw Iesu gan bobl amherffaith. Gofalwn wneud amser y Pasg hwn i ystyried yr Iesu. Galwad sydd gen i ar i bob un ohonom edrych eto ar Iesu. Agorwn ein Beiblau o’r newydd i fyfyrio arno. Ymunwn mewn addoliad a myfyrdod gyda’n gilydd ac ar ein haelwydydd. O wneud hynny, gwn y cawn ein hysbrydoli ganddo.

Cofiwn eiriau a neges yr Arglwydd, “Hedd yn awr i’m pobl medd eich Duw”. Pwy fyddai’n gwadu bod angen hedd ar y byd ac yn ein calonnau ninnau?  Daw’r hedd wrth i ni gredu yn Iesu Grist a’i gofleidio yn Arglwydd a Gwaredwr ein bywyd. Mae pobl ar hyd y canrifoedd wedi profi ei hedd a’i nerth ac wedi eu hysbrydoli ganddo. Profwn hedd ei gwmni a’i rannu gyda’n gilydd ac eraill.

Y Parch. R. O. Roberts

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 24.03.24

Dydd Sul, 10 Mawrth 2024

Eironi Sul y Mamau

Ychydig o sylw a roesom yn y capeli i lawer o’r dyddiau gŵyl a ddethlir gan draddodiadau Cristnogol eraill, ac aeth eu hystyr a’u harwyddocâd o’r herwydd yn angof i ni. Un o’r dyddiau hynny yw Sul y Mamau, a ddethlir heddiw. Tybed faint ohonoch sy’n sylweddoli nad oedd a wnelo’r Sul hwn yn wreiddiol ddim oll â mamau?

Byddai Eglwyswyr da’n medru dweud wrthych nad mamau na neiniau ond yn hytrach eglwysi yw’r ‘mamau’ yn ‘Sul y Mamau’. Yn wreiddiol, ac yn draddodiadol, cyfle oedd y Sul hwn i bobl fynd adref i’w ‘mam eglwys’. Byddai plant oedd yn gweithio oddi cartref, yn cynnwys merched a fyddai’n gweini mewn trefi dieithr, yn cael diwrnod o’r gwaith i fynd adref i addoli yn yr eglwysi y cawsant eu magu ynddynt. Yn sgil hynny wrth gwrs, deuai cyfle i weld y teulu; ond ymweld â’r ‘fam eglwys’ oedd pwrpas y diwrnod.

Cefais fy sicrhau gan ffrind i mi yn Llanberis bod yr Eglwys yng Nghymru’n dal i roi sylw i ystyr wreiddiol y dydd. Ond eironi’r peth yw ein bod ers tro byd wedi arfer â gweld pobl yn cadw draw o’r oedfa neu’n ymddiheuro na fydd eu plant yn yr Ysgol Sul “am ei bod yn Sul y Mamau, a bod y teulu wedi trefnu i fynd am ginio”. Wrth reswm, fedr gweinidog na’r traddodiad anghydffurfiol a anwybyddodd y dyddiau gŵyl ddim synnu na chwyno o weld peth felly!

Beth bynnag a wnawn o Sul y Mamau, mae tarddiad yr ŵyl yn gyfle i ni ddiolch am ein ‘mam eglwys’ ein hunain. I rai ohonoch, yr eglwys yr ydych yn aelod ynddi yw honno. I eraill, eglwys arall, yn y fro hon neu yn yr ardal y’ch magwyd ynddi. Ac i eraill eto, nid eglwys eich plentyndod ond yr eglwys y daethoch i ffydd yn Iesu Grist trwyddi. Mae amryw o’r eglwysi hynny, gwaetha’r modd, wedi eu datgorffori erbyn hyn, a’r capeli wedi hen gau. Ond ble bynnag oeddent, a beth bynnag eu hanes heddiw, diolchwn i Dduw amdanynt gan drysori o’r newydd gymdeithas a thystiolaeth a gweinidogaeth yr eglwysi a’r bobl a gyflwynodd i ni’r newyddion da am Grist a’i groes a’i fedd gwag. Ac o ddiolch amdanynt, gwerthfawrogi hefyd ddarpariaeth a chymdeithas a gweinidogaeth ein heglwysi heddiw, gan ymroi hyd eithaf ein gallu i’w gwaith a’u haddoliad a’u cenhadaeth yn y gobaith y gwelwn, trwy ras Duw, lawer eto’n dod i’w hanwylo fel eu ‘mam eglwysi’ hwythau.

Y Parch. John Pritchard

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 10.03.24

Dydd Sul, 25 Chwefror 2024

Arwyddion y Gwanwyn

Edrychaf ymlaen am y mis bach bob blwyddyn. Dyma’r cyfnod y gwelwn arwyddion fod y gaeaf yn dod i’w ddiwedd wrth i’r eirlys ymddangos ac yna’r cennin Pedr. Dau flodyn gwahanol iawn i’w gilydd ydyn nhw. Y cyntaf i ymwthio o’r ddaear galed oer yw’r blodyn bychan glân a’i ben wedi’i ostwng. Mae ei ymddangosiad i weld yn wyrthiol gan oresgyn caledrwch y tywydd garw. Yna daw’r cennin Pedr, yn frenhinol lachar yn cyhoeddi ei fuddugoliaeth yn llawn hyder gan ddwyn lliw a gobaith i’r ddaear.

Cyhoeddi gwanwyn a dechrau newydd wna dyfodiad Iesu Grist i’r byd. Un a ymddangosodd ar lwyfan hanes yn wyrthiol, yn llawn bywyd, yn weddïgar a gostyngedig, yn bur a glân ei fywyd ynghanol byd o ddrygioni a phechod. Ynghanol argyfwng gaeaf dyn, safodd yn ddewr, yn ddyn perffaith drosom ac er i stormydd y gaeaf ysbrydol chwythu arno gan ei blygu a’i fwrw i’r llawr, ni chollodd ei harddwch. Do, rhoddodd ei fywyd drosom, ond nid dyna ddiwedd y stori. Cawn olwg arall ar yr Iesu, sef Iesu’r brenin llachar atgyfodedig sy’n disgleirio ar lwyfan hanes ac ymhob cenhedlaeth. Dyma’r brenin buddugoliaethus atgyfodedig sy’n cyhoeddi bywyd a dechrau newydd i bob un a ddaw ato. Gelwir ni i blygu yn weddïgar ger ei fron a gafael yn ei addewid i ddechrau byw o’r newydd yn ei nerth. Gelwir ni hefyd i ddatgan yn glir ei fuddugoliaeth dros bechod a’r bedd. Cyhoedda efengyl Iesu, heddiw eto, obaith am wanwyn Duw yn ein bywydau a’n cymdeithas, waeth beth yw ein hamgylchiadau. Cofiwn eiriau Iesu:

“Dw i wedi dod i roi bywyd i bobl, a hwnnw’n fywyd ar ei orau.” (Ioan 10:10)

“Dewch ata i, bawb sy’n cael eich llethu gan feichiau trwm, a rhof i orffwys i chi. Dewch gyda mi o dan fy iau, er mwyn i chi ddysgu gen i. Dw i’n addfwyn ac yn ostyngedig, a chewch chi orffwys. Mae fy iau i yn gyfforddus a dw i ddim yn gosod beichiau trwm ar bobl.” (Mathew 11:28-30)

Y Parch. R. O. Roberts

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 25.02.24

Dydd Sul, 11 Chwefror 2024

Y Brenin dioddefus

Fuon nhw ddim yn dridiau da i Rishi Sunak. Ymysg peth eraill, tynnodd nyth cacwn i’w ben ddechrau’r wythnos trwy fynnu bod y rhod yn troi a phethau’n gwella o ran morgeisi, biliau a chostau byw. Unwaith eto, yn gam neu gymwys er nad yn annisgwyl oherwydd ei gyfoeth diarhebol, cyhuddwyd y Prif Weinidog o fod yn ddi-glem ynglŷn ag amgylchiadau ariannol cyfran helaeth o bobl y gwledydd hyn. Bu’r cyhuddiad hwn yn faen melin am ei wddf ers misoedd. Boed hynny’n deg ai peidio, waeth pa mor ddiffuant y ceisia Mr Sunak fod, mae’n anodd os nad yn amhosibl gan y rhelyw o bobl gredu y gall biliwnydd amgyffred eu hymdrech i gael dau ben llinyn ynghyd.

Thorrais i’r un gair â’r Brenin Charles. Fûm i erioed yn ei gwmni. Rhaid cyfaddef i mi fod ar adegau’n ddigon difrïol ohono. Nid ei fod o’n ymwybodol o hynny chwaith. A go brin y byddai wedi colli cwsg y llynedd o wybod na welais i’r un eiliad o ddathliadau ei goroni. Ond un peth na fu i mi ei amau yw diffuantrwydd ei gefnogaeth i’r gwahanol achosion y mae’n lladmerydd drostynt. Pa hawl sydd gen i na neb arall i amau didwylledd ei nawdd i lu o elusennau, yn cynnwys Cefnogaeth Cancr Macmillan ers chwarter canrif? Trwy ei ymweliadau mynych ag amrywiol wasanaethau’r elusen, mae wedi gweld ac wedi cydymdeimlo â phobl sy’n mynd trwy’r drin. Ond nid syndod heddiw os yw’r cydymdeimlad hwnnw ganwaith cymaint, ac yntau wedi cael gwybod ei fod yn dioddef o’r afiechyd. Wrth reswm, dymunwn iddo adferiad llwyr.

Nid arweinydd na brenin sy’n rhy gyfoethog na phwysig i ddeall ein hanghenion a’n gwendid yw’r Arglwydd Iesu Grist, ond un sy’n cydymdeimlo’n llawn â’n gwendid a’n hangen. Fedr neb ei gyhuddo o beidio â deall ein hamgylchiadau a’n trafferthion gan iddo ddod i’w canol, wrth ddod i’n byd. Mwy rhyfeddol fyth yw’r ffaith fod y Brenin hwn wedi dewis dod: dewis bod yn ddyn; dewis gwendid; dewis temtasiynau; dewis treialon; dewis dioddef; dewis dwyn ein beiau; a dewis marw hyd yn oed. Dewis y cyfan er mwyn cynnig i ni gysur, cymorth, llawenydd, maddeuant, bywyd a gobaith y nefoedd. Nid Duw pell a dieithr sydd gennym, ond Duw a ddangosodd ei ofal a’i gonsyrn yn y modd mwyaf syfrdanol wrth iddo roi ei Fab i ddwyn ein clwyf a’i ganlyniadau yn ein lle.

Cyfnewid gogoniant am ddyndod annedwydd,
A derbyn ein gwaeledd er dwyn ein cywilydd.

Y Parch. John Pritchard

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 11.02.24

Dydd Sul, 28 Ionawr 2024

Tywys di fi i’r dyfodol . . .

Oni fyddai’n braf cael newyddion da yn lle newyddion drwg o hyd gan y cyfryngau?  Trychinebau, argyfyngau, trais, ymgecru a rhyfeloedd–- dyma brif thema’r newyddion oni bai am ambell newydd da am ryw ddihangfa ddramatig neu dro trwstan ddigri. Wrth i’r wythnosau a’r blynyddoedd basio, hawdd iawn anobeithio a meddwl fod y byd yn gwaethygu a bywyd yn mynd yn galetach ac yn anoddach. Mae anobaith a diffyg ystyr yn beichio bywyd llawer.  Hyd yn oed fel Cristnogion, gall gormes a thywyllwch y byd drygionus a stormydd personol megis afiechyd neu alar achosi i ni golli golwg ar Dduw. Cawn ein temtio i feddwl bod Duw wedi anghofio amdanom.

Ond nid profiad ein hoes ni yn unig ydy hyn. Wrth ddarllen llyfr y Salmau gwelwn fod y profiadau hyn yn real iawn i’r Salmydd hefyd, ”Fel y dyhea ewig am ddyfroedd rhedegog felly y dyhea fy enaid amdanat ti o Dduw” (Salm 42). Profiad o fod yn sychedu am gysur cwmni Duw sydd yma. “Yn nydd fy nghyfyngder ceisiais yr Arglwydd” (Salm 77:1).  Eto yn ei argyfwng mae’n galw ar Dduw. Ond ar ba sail y mae’n galw ar Dduw yn ei angen? “Galwaf i gof weithredoedd yr Arglwydd a chofio dy ryfeddodau gynt”(Salm 77:11).  Sylwch nad Duw marw sydd ganddo ond Duw i siarad ag o a rhannu ei ofidiau ag o, un i ymddiried ynddo, un y gall ddisgwyl gwaredigaeth ganddo. Duw byw ydy o. Ym mis Ionawr oer mae’n hawdd anghofio dyddiau braf mis Mehefin. Wrth gofio am weithredoedd Duw drosom yn Iesu Grist a rhannu ei ymwneud graslon â theulu ffydd dros y canrifoedd, cawn obaith i’n henaid. Trwyddo ef daw goleuni i’n byd tywyll. Dyma addewid Iesu, “Fi ydy golau’r byd. Bydd gan y rhai sy’n fy nilyn i olau i’w harwain nhw i fywyd, a fyddan nhw byth yn cerdded mewn tywyllwch.” (Ioan 8:12)

Profiad ffydd ydi dweud:

“Dal fi’n agos at yr Iesu ….
Dysg im edrych i’r gorffennol…..
Tywys di fi i’r dyfodol…………..;”

Y Parch. R. O. Roberts

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 28.01.24

Dydd Sul, 14 Ionawr 2024

Un dyn bach ar ôl

Yr un hen stori! Bob blwyddyn, yn ddi-ffael, un peth bach ar ôl. Mi wnâi deitl i gân ysgafn pe meddwn y ddawn i sgwennu peth felly, a phe na fyddai’r Gasgen wedi achub y blaen arnaf ers blynyddoedd. Ie, ‘Un dyn bach ar ôl’ oedd hi acw eleni. Wedi cadw’r addurniadau yn yr atig, mi welwyd cyn taflu’r goeden Nadolig fod un dyn bach pren glas a gwyn yn dal i lechu ar un o’i changhennau. Caiff lety mewn drôr yn y gobaith y cofiwn amdano’r Nadolig nesaf, os byw ac iach. Un flwyddyn, daliwr cardiau; blwyddyn arall, pelen wydr; a mwy nag unwaith am ryw reswm, pibonwy plastig. Oes, mae yna – yn ein tŷ ni, beth bynnag – wastad un peth ar ôl.

Fyddwn i ddim yn poeni’n ormodol am hynny pe gallwn ddweud mai am addurniadau’r Nadolig yn unig y mae’n wir. Ond nid felly y mae, gan fod yn fy ngwaith ac ym mhopeth arall ‘un dyn bach ar ôl’ yn llawer rhy fynych. Rwy’n eiddigeddus o bobl drefnus sy’n llwyddo i orffen gwaith neu dasg. Yn amlach na heb yn fy mhrofiad i, mae yna rywbeth – neu rai pethau – ar ôl: rhywbeth i’w wneud; rhywun i’w weld.

A heb os, mae mwy nag ‘un dyn bach ar ôl’ yn fy ngherddediad â Duw: gormod o bethau na ddylaswn eu gwneud wrth gwrs, ond mwy na digon hefyd o bethau eraill y dylaswn eu gwneud. Ac am y pethau na wneuthum y dywed Iago wrthyf yn y Testament Newydd: ‘Ac felly, pechod yw i rywun beidio â gwneud y daioni y mae’n gwybod y dylai ei wneud’ (Iago 4: 17). Ond nid Iago’n unig chwaith, gan fod geiriau Iesu Grist ei hun yn f’argyhoeddi: ‘Yn wir, rwy’n dweud wrthych, yn gymaint ag ichwi beidio â’i wneud i un o’r rhai lleiaf hyn, nis gwnaethoch i minnau chwaith’ (Mathew 25:45).

Ar ddechrau blwyddyn, gwn mai dyma fydd fy stori eleni eto gwaetha’r modd. Diolch, felly, am warant yr Efengyl bod maddeuant am bob bai i’r edifeiriol trwy Iesu Grist. Ac oherwydd hynny, mi garwn feddwl y bydd yna, dros y misoedd nesaf, lai o bethau heb eu gwneud: llai rywsut o’r ‘un dyn bach ar ôl’. Er mwyn hynny, pwyso fydd raid ar Dduw am arweiniad a gras, gan gofio bod gweddïo dros rywbeth yn help i sicrhau ein bod yn ei wneud, a gweddïo dros bobl yn ei gwneud yn fwy tebygol ein bod yn eu cofio a’u helpu.

Y Parch. John Pritchard

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 14.01.24