Dydd Sul, 20 Medi 2020

Tybed pryd oedd y tro diwethaf i chi brofi siom, a beth achosodd hynny? Fel arfer, rydym yn teimlo’n siomedig pan mae realiti’r hyn sydd wedi digwydd yn wahanol iawn i’n disgwyliadau ni. Felly wrth geisio delio â siomedigaeth fawr, byddwn yn aml yn cwestiynu ein disgwyliadau ohonom ein hunain ac o bobl eraill. Ydyn nhw’n ddisgwyliadau realistig neu ydym ni’n gofyn gormod gan bobl neu sefydliadau?

A beth am ein disgwyliadau ni o Dduw? Oes gennym ni ddarlun cywir o bwy yw Duw a sut y bydd yn gweithredu? Yn amlach na pheidio rydym yn tueddu i feddwl bod Duw yn debyg i ni, ond y fersiwn orau ohonom ni – ond ydi hynny’n wir? Yn ei drugaredd mae Duw wedi dweud wrthym pwy ydyw trwy ei Air, ac mae wedi dangos hynny’n glir trwy ei Fab, Iesu Grist. O’r ffynhonnell ddibynadwy hon y dylai ein disgwyliadau o Dduw gael eu ffurfio a’u hail-asesu ddydd ar ôl dydd. Ac wrth droi at y Beibl yn gyson i gael y darlun cywir hwn o Dduw, fe gawn ein synnu a’n rhyfeddu!

Beth am i ni droi at Eseia 55 fel enghraifft. Yn adnod 8 mae’r Arglwydd yn dweud: “Oherwydd nid fy meddyliau i yw eich meddyliau chwi, ac nid eich ffyrdd chwi yw fy ffyrdd i”.

Byddwn yn aml yn defnyddio’r adnod hon i egluro rhagluniaeth Duw a’i arglwyddiaeth dros amgylchiadau a sefyllfaoedd nad ydym ni’n gallu gwneud pen na chynffon ohonynt. Ac er y gwirionedd yn hynny, nid dyna ffocws Eseia 55. Yn hytrach, mae Duw yn pwysleisio’r gwahaniaeth rhyngddo â ni yn syth ar ôl iddo roi gwahoddiad hael i’w bobl ddychwelyd ato! Sylwch ar yr adnodau cynt (6-7):

‘Ceisiwch yr Arglwydd tra gellir ei gael, galwch arno tra bydd yn agos. Gadawed y drygionus ei ffordd, a’r un ofer ei fwriadau, a dychwelyd at yr Arglwydd, iddo drugarhau wrtho, ac at ein Duw ni, oherwydd fe faddau’n helaeth.’

Rydym ni’n aml yn dal dig yn erbyn pobl sydd wedi’n brifo, ac yn gallu bod yn oer iawn yn ein perthynas ag eraill nad ydym yn siŵr ohonynt. Ond nid felly mae’r Arglwydd Dduw, diolch byth, mae Ef yn dra gwahanol i ni! Dim ond i ni edifarhau a cheisio’r Arglwydd bydd Ei ymateb yn gwneud i ni ryfeddu. Bydd yn trugarhau ac mae’n barod iawn i faddau (Eseia 55:7 Beibl.net) Ac yn Iesu Grist yr ydym yn gweld hynny’n gwbl amlwg – yr un oedd yn barod i farw dros ei elynion er mwyn ein cymodi â Duw. (Rhufeiniaid 5:10)

Wrth i ni wynebu cyfnod pellach o ansicrwydd, beth am i ni edrych o’r newydd ar bwy yn union yw’r Arglwydd, a gofyn am gymorth yr Ysbryd i ymateb i Grist mewn ffydd. Ac wrth i ni wneud hynny gallwn foli a diolch i Dduw nad yw Ef na’i ffyrdd yn debyg i’n rhai ni.

Rhodri

Llais Bro Aled 20.09.20

 

Dydd Sul, 6 Medi 2020

Dros yr wythnosau diwethaf, mae’n naturiol fod llawer ohonom wedi bod yn pendroni ynglŷn â’r dyfodol, a beth yw’r ffordd ymlaen i ni fel gwlad, cymunedau ac eglwysi. Diolch i bawb ohonoch wnaeth ymateb i’n cais ddiwedd mis Gorffennaf i rannu’ch dymuniad ynglŷn ag ailagor capeli. 24% oedd yn gyfforddus i ailafael mewn addoliad mewn capel (gyda chyfyngiadau’r Llywodraeth mewn lle) a 76% am barhau gyda’r ddarpariaeth fel y mae hi ar hyn o bryd. Wrth gwrs byddwn yn rhannu mwy o wybodaeth gyda chi am unrhyw ddatblygiadau yn y dyfodol gan sylweddoli fod pethau’n gallu newid yn sydyn iawn o safbwynt y canllawiau a’r cyngor a dderbyniwn.

Ac wrth sôn am ganllawiau a chyngor, mae’n gwneud i rywun werthfawrogi’r fath gyfrifoldeb sydd ar wleidyddion, swyddogion, ac arweinwyr gwahanol. Mae’n ddigon hawdd i ni feirniadu penderfyniadau yr ydym yn anghytuno â nhw (yn enwedig pan nad ydym yn gwybod y manylion i gyd!), ond mewn amgylchiadau dyrys, mae tasg arweinwyr yn aml yn un ddi-ddiolch! Mae gofyn iddyn nhw bwyso a mesur nifer o ffactorau a blaenoriaethau gwahanol cyn penderfynu ar y cam nesaf, a hyn i gyd gan wybod fod y gorau ohonyn nhw yn abl i wneud camgymeriadau. A dyna’r ymddiriedaeth y mae gwleidyddion yn pledio amdano yn ystod etholiadau – gallwch ymddiried ynom ni i wneud y penderfyniadau gorau drosoch chi!

Pwy ydym ni’n trystio felly? Ac i ba raddau ydym ni’n ymddiried yn Iesu Grist o ddydd i ddydd trwy hyn i gyd? Y gwir ydi fod ymddiried mewn eraill yn gallu bod yn brofiad digon anghyfforddus i ni, oherwydd, wrth ymddiried mewn eraill, nid ni sydd mewn rheolaeth! Meddyliwch am Iesu’n galw’r disgyblion yn Marc 1:16-20. Mae’r pysgotwyr wrth eu gwaith arferol ac mae Iesu yn dweud – “Dewch ar fy ôl i, ac fe’ch gwnaf yn bysgotwyr dynion.”  Mae’n rhaid iddyn nhw wneud penderfyniad tyngedfennol yn y fan a’r lle – ydyn nhw am ymddiried yn Iesu ac ymateb yn gadarnhaol i’w alwad Ef, neu ydyn nhw am wrthod yr alwad, gan droi cefn ar Iesu a chilio i ddiogelwch tybiedig yr hyn sy’n gyfarwydd?

Mentro wnaeth Simon ac Andreas – ‘gadawsant eu rhwydau ar unwaith a’i  ganlyn ef.’ (Marc 1:18)  Bu iddyn nhw roi eu ffydd yn Iesu Grist er nad oedden nhw’n

gwybod beth fyddai effaith dilyn Iesu ar eu bywydau. Yn nes ymlaen yn Ioan 6, gwelwn nifer o ddisgyblion Iesu yn simsanu ac yn penderfynu peidio ei ddilyn, ac mewn ymateb i hynny, mae Iesu’n gofyn i’r Deuddeg ydyn nhw am ei adael hefyd? Atebodd Simon Pedr gyda’r geiriau: ‘Arglwydd at bwy yr awn ni? Y mae geiriau bywyd tragwyddol gennyt ti, ac yr ydym ni wedi dod i gredu a gwybod mai ti yw Sanct Duw.’ (Ioan 6:68-69) Trwy ymddiried yn Iesu, profodd Pedr fywyd newydd, a daeth i weld Iesu fel y Mab unigryw a anfonodd Duw i’r byd i achub pechaduriaid. O ymddiried yn Iesu, gallwn ninnau hefyd, serch ein hofnau a’n hansicrwydd, brofi’r wefr o dderbyn bywyd newydd a’r cysur o wybod fod Crist yn ein caru ac am ein cadw trwy bopeth am dragwyddoldeb. Beth sy’n well na hynny?

Rhodri

Llais Bro Aled 06.09.20

Dydd Sul, 26 Gorffennaf 2020

Annwyl bawb,

Dyma’r Llais Bro Aled olaf cyn mis Medi, ac felly mae’n gyfle i mi ddymuno’n dda i chi dros yr wythnosau nesaf, ac egluro’n fyr yr hyn sy’n debygol o ddigwydd i ni fel gofalaeth. Dwi’n siŵr bod teithio trwy anialwch yn brofiad digon annymunol, er nad wyf erioed wedi gwneud hynny fy hun. Ond os trowch chi at Exodus 13:17-22, fe welwch bobl Dduw mewn dryswch. Maent wedi cael eu rhyddhau o gaethiwed yr Aifft, ac wedi’i hachub gan Dduw, ond yn awr, anialwch sydd o’u blaenau. Nid dyma’r ffordd yr oeddent wedi’i dychmygu, ac ar sawl achlysur mae nifer yn mynegi hiraeth am yr hyn yr oeddent yn gyfarwydd ag ef yn yr Aifft! (Exodus 14:12)

Ond serch yr ofnau a’r ansicrwydd, mae’r Arglwydd ar waith. O ddydd i ddydd, mae Duw yn dangos Ei bresenoldeb a’i arweiniad i’w bobl trwy’r golofn o niwl a cholofn o dân. Doedd yr Israeliaid ddim yn gwybod lle’r oeddynt yn mynd o ddydd i ddydd, ac felly roedd yn rhaid iddynt ymddiried yng ngofal ac arweiniad Duw ar eu cyfer. Ac rydym ninnau mewn sefyllfa debyg gan na ŵyr neb ohonom am ba hyd y bydd yr amgylchiadau argyfyngus presennol yn parhau. Ond gallwn wynebu hyd yn oed y cyfnod hwn yn hyderus na fydd Iesu byth yn gadael ei ddisgyblion (Mathew 28:20), ac y bydd Duw yn ein harwain trwy Ei Air a’i Ysbryd. Ac yn fwy na hynny hyd yn oed, mae’r saint yn gwybod fod diwedd y daith yn sicr gan fod Oen Duw wedi cymryd ymaith bechod y byd ar y Groes, ac fel y dywed Iesu yn Ioan 6:40,

“Oherwydd ewyllys fy Nhad yw hyn: fod pob un sy’n gweld y Mab ac yn credu ynddo i gael bywyd tragwyddol. A byddaf fi’n ei atgyfodi yn y dydd olaf.”

Yn ymarferol felly, dros fis Awst mae’n patrwm am aros yr un fath. Byddwn yn parhau i ddarlledu a dosbarthu gwasanaethau yn yr un modd ag yr ydym wedi ei wneud trwy gydol y cyfnod clo (ond gyda phregethwyr gwahanol). Yn ychwanegol, byddaf fi a Mair yn cymryd mymryn o seibiant yn ystod mis Awst, felly os fyddech mor garedig â chysylltu gydag unrhyw anghenion bugeiliol hefo Mair yn ystod pythefnos cyntaf mis Awst, a minnau yn ystod y pythefnos olaf, byddem yn ddiolchgar iawn. Ac er mwyn i ni allu paratoi ar gyfer mis Medi, byddem yn gwerthfawrogi gwybod eich barn ar yr hyn yr hoffech ei weld fel cam nesaf gan fod gennym hawl bellach, gyda chyfyngiadau, i ail-agor addoldai.

Wrth i ni ystyried a thrafod gyda’n blaenoriaid a’n diaconiaid lleol, rhaid cydnabod y bydd unrhyw wasanaeth mewn capeli yn edrych yn wahanol iawn i’r arfer. Dyma’r amodau:

  • Asesiad risg angen ei gwblhau cyn defnyddio adeilad neu gynnal gwasanaeth awyr agored (cyfyngiad o 30 person)
  • Pellter o 2m rhwng pob unigolyn neu aelwyd
  • Stiwardiaid i sicrhau ymbellhau ac i roi arweiniad ynglŷn â rheolau yn y capel
  • Cyfarpar glanhau dwylo neu sebon diheintio wrth fynedfeydd
  • Dim hawl i ganu na chyd-adrodd fel cynulleidfa
  • Angen rota mynychwyr a chofnodi pwy fydd yn dod i bob gwasanaeth
  • (Posib) Sgrin perspex o flaen yr un sy’n arwain y gwasanaeth
  • (Posib) Gofyn i fynychwyr wisgo mygydau

Felly, byddem yn ddiolchgar petai modd i chi nodi ar y papur amgaeëdig (neu ar ebost) a fyddech chi’n gyfforddus yn ymgynnull mewn capel i addoli (dan yr amodau yr wyf wedi eu crybwyll) neu fyddai’n well gennych chi barhau gyda’r trefniadau addoliad presennol o fis Medi ymlaen am gyfnod eto. Does dim rheidrwydd arnom i agor unrhyw gapel, a chofiwch nad ydym yn annog neb i ddod os ydych yn teimlo’n anghyfforddus wrth ystyried hynny. Mae gennym ddarpariaeth unai trwy’r we neu gyfryngau eraill i sicrhau nad oes angen i neb golli allan ar wrando a myfyrio ar Air Duw er gwaethaf yr haint. Byddwn yn parhau i ddarlledu ar y we ac i greu copïau ar DVDs, CDs a phapur, gan ein bod yn ymwybodol y bydd nifer yn aros gartref er diogelwch.

Hefyd, os oes gennych awgrym amgen o’r hyn y gallwn ei wneud er mwyn dod â’r Gair yn fyw i chi, rydym yn barod i ystyried ffyrdd eraill o addoli a chenhadu. Bydd mwy o ganllawiau pendant yn cael eu cyhoeddi gan yr Eglwys Bresbyteraidd ddechrau’r wythnos nesaf, a bydd y rhain yn cael eu rhannu gyda’r blaenoriaid cyn gynted ag y bo modd.

Rhodri

Llais Bro Aled 26.07.20

Dydd Sul, 12 Gorffennaf 2020

Cefais brofiad annymunol yr wythnos ddiwethaf. Wrth gerdded yn droednoeth o un ystafell i’r llall, llwyddais i gicio ffrâm y drws nes yr oeddwn yn dawnsio, a bys bach fy nhroed wedi cael tipyn o glec. Yn naturiol roedd yn boenus, ond blin oeddwn i yn fwy na dim, oherwydd i mi wneud bron yn union yr un peth i fys bach y droed arall rhywbryd yn ystod y flwyddyn ddiwethaf!

Wrth feddwl ymhellach pa wersi oedd angen i mi eu dysgu (peidio bod mor drwsgl oedd cyngor Gwenno!), cofiais fod ffrâm drws yn bwysig yn y Beibl. Yn Exodus 12, ar ffrâm drysau eu tai yr oedd yr Israeliaid i daenellu gwaed yr oen di-nam er mwyn iddynt gael eu hachub wrth i farn Duw ymweld â’r Aifft (Exodus 12:13). Ac wrth gwrs mae’n neges berthnasol i Gristnogion heddiw hefyd sef ein bod ni i ymddiried yn Iesu Grist, Oen Duw, a ddaeth i achub ei bobl o’u pechodau. (Mathew 1:21 Beibl.net)  Wrth i ni roi’n hyder ym marwolaeth Crist drosom, rydym hefyd yn cyflwyno’n poen, ein hofnau a’n cywilydd i’r Arglwydd, yn ddiogel yn yr wybodaeth fod ganddo ofal amdanom (1 Pedr 5:7). Diolch bod hyd yn oed ffrâm drws yn gallu ein hatgoffa o ddaioni rhyfeddol yr Arglwydd!

A ninnau bellach ym mis Gorffennaf, tybiaf ei bod yn amser i mi roi rhyw syniad i chi o’r diweddaraf ynglŷn â’r hyn sy’n digwydd, ac yn debygol o ddigwydd i’n capeli yn y dyfodol. Fel y gwyddoch o bosib, mae’r cyfyngiadau ar y defnydd o addoldai yn parhau i raddau helaeth, ac rydym yn disgwyl am fwy o arweiniad gan y llywodraeth yng Nghaerdydd, ac yna cyfarwyddyd enwadol cyn i unrhyw beth newid mewn perthynas ag oedfaon.

Ond o’r canllawiau yr ydym wedi eu derbyn yn barod, petai hawl yn cael ei roi i gynnal oedfaon, mi fyddant yn dra gwahanol i’n hoedfaon arferol. O dan y rheolau newydd, bydd cyfyngiadau pendant ar unrhyw wasanaeth mewn capel: rhaid cadw pellter o 2 fetr, ni fydd canu na chyd-ddarllen yn cael ei ganiatáu a bydd uchafswm ar faint sy’n cael bod yn yr adeilad. Mae’n eithaf diogel dweud ar hyn o bryd felly na fydd ein patrwm yn newid yn y dyfodol agos, yn sicr ddim cyn mis Medi. Ar ben hynny, bydd yn rheidrwydd i ymddiriedolwyr pob capel wneud asesiad risg a newidiadau i’r adeilad/ paratoadau glanhau cyn iddynt gael caniatâd i’w defnyddio eto. Golyga hyn oll na fydd modd ailgydio mewn oedfaon ar fyr rybudd. Felly yn y cyfamser, byddwn yn parhau i ddarlledu gwasanaethau bob Sul ar y we, a chofiwch gysylltu â Mair os am gael DVD, CD neu gopi papur o’r gwasanaeth neu os gwyddoch am unrhyw un arall fyddai’n gwerthfawrogi hynny.

Byddwn hefyd yn cynnal cyfarfod ‘Gair a Gweddi’ dros Zoom am 7.30 ar nos Sul yn ystod mis Gorffennaf, fydd yn gyfle anffurfiol i ni weld, sgwrsio a gweddïo gyda’n gilydd. Os oes gennych ddiddordeb ymuno, cysylltwch â mi er mwyn derbyn yr wybodaeth berthnasol.

Rhodri

Llais Bro Aled 12.07.20

Dydd Sul, 28 Mehefin 2020

Mae enwau yn bwysig, ac mae yna fwy nag un peth yn cadarnhau hynny. Ydych chi erioed wedi profi’r cywilydd o anghofio enw rhywun yr ydych yn eu hadnabod yn iawn, mewn ffordd sy’n gwbl amlwg i bawb sy’n rhan o’r sgwrs! Neu beth am deimlo braidd yn chwithig wrth orfod cyfaddef i bobl o wlad arall nad ydych chi’n hollol siŵr beth mae’ch enw yn ei olygu! Yn ystod yr wythnos hon, mae deiseb wedi bod yn cynyddu mewn nifer yn galw ar i’r Senedd yng Nghaerdydd warchod enwau Cymraeg ar dai Cymru. Ac mae’r alwad yn un synhwyrol yn fy nhyb i, gan fod nifer o enwau tai a lleoliadau yng Nghymru yn hanesyddol ac yn ddisgrifiadol. Ydi hynny’n wir am eich cartref chi?

O droi at y Beibl, gwelwn fod enwau yn bwysig eithriadol yno hefyd – darllenwch Genesis 29 a 30 i wybod beth yw’r rheswm am y gwahanol enwau a roddwyd ar ddeuddeg mab Jacob! A beth am enw Iesu Grist? Efallai nad ydym wedi meddwl o’r blaen am enw Iesu, ond o’r cychwyn mae’n amlwg fod arwyddocâd arbennig iddo fel mae’r angel yn awgrymu wrth siarad hefo Joseff ym Mathew 1:21 (beibl.net) “Rwyt i roi’r enw Iesu iddo, am mai fe fydd yn achub ei bobl o’u pechodau.”

Ystyr yr enw Iesu yw ‘Y mae’r Arglwydd yn achub’, yr un fath â’r enw Josua. Ac felly mae’n enw cwbl addas i fab Mair gan mai trwyddo Ef y mae’r Arglwydd yn achub pobl o bob rhan o’r byd. Yn yr Hen Destament arweiniodd Josua bobl Dduw i mewn i wlad yr addewid er gwaethaf pob rhwystr. Ac mae’r Testament Newydd yn ein cyflwyno i fuddugoliaeth hyd yn oed yn fwy bendigedig. Trwy fywyd, marwolaeth ac atgyfodiad Iesu, gwnaed yn siŵr y byddai pawb sy’n credu ynddo yn cael etifeddu’r addewidion a roddwyd i Abraham (Galatiaid 3:29).

Iesu yw’r Achubwr – dyna neges glir y Testament Newydd, ond beth mae Crist yn ei olygu? Yn wahanol i’r hyn mae nifer yn ei feddwl, nid cyfenw yw Crist ond teitl eithriadol o bwysig. Crist yw’r cyfieithiad o’r gair Hebraeg Meseia, hynny yw ‘un y mae Duw wedi ei eneinio’. Felly mae Iesu yn achubwr ac yn Feseia – yn Waredwr ac yn was! Dylem ryfeddu wrth ystyried pwy yw Iesu, a diolch o waelod calon am iddo ddod i’r byd i’n caru a’n cadw! Ydym ni wedi ymddiried yn Iesu Grist? “Llawenhewch oherwydd fod eich enwau wedi eu hysgrifennu yn y nefoedd.” (Luc 10:20 (BCN).

Rhodri

Llais Bro Aled 28.06.20

Dydd Sul, 14 Mehefin 2020

Wrth edrych ar y newyddion yr wythnos ddiwethaf, mae’n anodd gwybod sut i ymateb mewn cyfnod mor gythryblus. Wrth i’r argyfwng iechyd barhau, gwelwyd protestiadau niferus yn erbyn hiliaeth ar draws sawl gwlad, gyda’r sefyllfa yn yr Unol Daleithiau yn frawychus yn dilyn marwolaeth a chamdriniaeth George Floyd dan law’r heddlu ym Minneapolis. Wedi hynny, dros y Sul cynhaliwyd protestiadau’r ochr yma i’r Iwerydd, a arweiniodd at lawer o drafod am y cysylltiad hanesyddol rhwng yr Ymerodraeth Brydeinig a chaethwasiaeth, a rôl Prydain a Chymru mewn cam-drin a gormesu cenhedloedd eraill ledled y byd. Erbyn yr wythnos hon, mae’r drafodaeth wedi dod yn agos iawn at adref gyda nifer yn galw am gael gwared â’r gofeb i H M Stanley o flaen y Llyfrgell yn Ninbych.

Nid oes modd dianc rhag y ffaith bod hiliaeth yn staen hyll arnom fel dynoliaeth, ac nad problem un wlad, nag un cyfnod o hanes ydyw. Gallwn fynd ymhellach a dweud fod casineb tuag at eraill yn batrwm trist sydd wedi’n nodweddu fel pobl o bob diwylliant a chefndir hefyd. Ac er bod nifer o ffactorau yn dylanwadu ar ffurfiau penodol o hiliaeth ac anghyfiawnder, cofiwn i Iesu egluro fel hyn i’w ddisgyblion yn Marc 7:21-23 (Beibl.net):

“O’r tu mewn i chi mae meddyliau drwg yn dod, a phethau fel anfoesoldeb rhywiol, dwyn, llofruddio, godinebu, bod yn farus, bod yn faleisus, twyllo, penrhyddid, bod yn hunanol, hel straeon cas, bod yn haerllug ac ymddwyn yn ffôl. Y pethau drwg yma sy’n dod allan ohonoch chi sy’n eich gwneud chi’n ‘aflan’.”

Felly sut ydym ni i ymateb? Yn gyntaf, gan gofio darlun Iesu o’r brycheuyn a’r trawst (Mathew 7:3-5), rhaid edrych ar ein hagweddau ni ac edifarhau am ein casineb – pa bynnag ffurf y mae’n ei gymryd yn ein bywydau. Ac wrth edifarhau, rydym i droi at Iesu mewn ffydd yn diolch mai Ef oedd yr un a ddaeth i’r byd i ddileu’r elyniaeth oedd yn ein gwahanu oddi wrth Dduw, ac oddi wrth ei gilydd. Wrth sôn am y rhaniad enfawr rhwng Iddewon a’r Cenhedloedd dywedodd Paul am Grist yn Effesiaid 2:15-16 ‘Ac felly, i wneud heddwch, creodd o’r ddau un ddynoliaeth newydd ynddo ef ei hun, er mwyn cymodi’r ddau â Duw, mewn un corff, trwy’r groes; trwyddi hi fe laddodd yr elyniaeth.’

Os ydi Duw wedi dangos y fath gariad atom ni, a ninnau’n haeddu dim o’i faddeuant, y peth lleiaf y gallwn wneud yw ufuddhau i’w Fab, a cheisio byw ein bywydau trwy’r Ysbryd yn caru ein gelynion ac yn casáu drygioni.

Rhodri

Llais Bro Aled 14.06.20

Dydd Sul, 31 Mai 2020

Cofion cynnes at bawb o ddarllenwyr Llais Bro Aled lle bynnag yr ydych. Wrth i ni barhau i wynebu ansicrwydd a gofid y cyfnod hwn, ac wrth i’w effaith dorcalonnus ddod yn amlycach yn ein cymunedau, gweddïwn yn daer am gymorth Duw gan gofio geiriau’r Salmydd – ‘Un tlawd ac anghenus wyf fi, ond y mae’r Arglwydd yn meddwl amdanaf. Ti yw fy nghymorth a’m gwaredydd; fy Nuw, paid ag oedi!’ (Salm 40:17)

Gan anwybyddu’r holl hanesion gwleidyddol sydd wedi codi’n ddiweddar ynglŷn ag unigolion dylanwadol, y cwestiwn mawr i lawer o bobl ar hyn o bryd yw sut fydd y dyfodol yn edrych? Pryd, os o gwbl, fydd yna ddychwelyd at y cyfarwydd? Neu oes rhaid i ni ddod i delerau hefo ffyrdd tra gwahanol o fyw ac ymwneud â’n gilydd am fisoedd neu hyd yn oed flynyddoedd? Beth fydd y ‘normal newydd’ i’n cymunedau ni tybed? Does neb yn gwybod yn iawn, dim hyd yn oed arbenigwyr gwyddonol, ond ni ddylai hynny arwain yn anorfod at anobaith – yn enwedig felly i Gristnogion sydd wedi cael eu geni o’r newydd i ‘obaith bywiol trwy atgyfodiad Iesu Grist’ (1 Pedr 1:3).

Rydym yn byw mewn byd sydd wastad yn newid, ac rydym ninnau’n newid hefyd – boed ni’n barod i gyfaddef hynny neu beidio! Byddwn yn newid yn gorfforol wrth i amser basio, a bydd amgylchiadau’n effeithio arnom mewn amrywiol ffyrdd. Mae hynny’n wir i bawb o’r ddynol ryw, ac mae’r newidiadau hyn yn gallu bod yn niweidiol ac yn boenus. Ond dylai Cristnogion fod yn disgwyl ac yn dyheu am newid, a hwnnw’n newid er gwell, ynom ni ac yn y byd. Nid ffydd statig yw’r ffydd Gristnogol, ond perthynas fywiol â’r Arglwydd Iesu trwy’r Ysbryd Glân, lle mae adnewyddu a thrawsffurfio yn cael ei annog (Rhufeiniaid 12:2). Wrth i ni dyfu yn ein hadnabyddiaeth a’n parodrwydd i ufuddhau i Dduw, bydd yr Ysbryd yn ein cynorthwyo i weld o’r newydd hyfrydwch Iesu Grist fel Gwaredwr ac mor ffiaidd yw pechod ac anghyfiawnder – ynom ni ac yn y byd. Ond nid dim ond newid mewnol yr ydym yn dyheu amdano, ond newid ar ein daear hefyd. Dyna pam yr ydym yn gweddïo yng ngweddi’r Arglwydd: ‘deled dy deyrnas; gwneler dy ewyllys, ar y ddaear fel yn y nef.’

Felly o ystyried y dyddiau dyrys yr ydym yn ei wynebu a’r ‘normal newydd’ sydd o’n blaenau, beth am i ni ddiolch i Dduw bod bywyd newydd yn realiti am byth i’r rhai sydd wedi ymddiried yng Nghrist, a bod ‘drws trugaredd heb ei gau’.

Rhodri

Llais Bro Aled 31.05.20

Dydd Sul, 17 Mai 2020

Roedd o’n bownd o ddigwydd ar ryw bwynt doedd?!  Wedi nifer o wythnosau ohonom yn clywed gwleidyddion o bob lliw yn datgan yr un negeseuon, yr wythnos hon mae’r argyfwng COVID 19 wedi troi’n wleidyddol.  Ac nid pleidiau sy’n anghytuno â’i gilydd bellach ond llywodraethau’r gwahanol wledydd sy’n rhan o’r Deyrnas Unedig.  Mae’r cyfan wedi arwain at ddryswch i rai, a chwestiynau dyrys fel pwy yn union ydym ni i fod i wrando arnynt?  Ac yng nghanol yr holl ymrafael dros y penwythnos fe wnaeth Mark Drakeford, Prif Weinidog Cymru ddatganiad oedd ar yr wyneb yn swnio’n ddoniol o syml – os ydych yng Nghymru, cyfraith Cymru sy’n weithredol!  Wedi meddwl ymhellach am y mater mae’r holl sefyllfa wedi dangos mor bwysig yn ein bywydau yw awdurdod, gofal ac ymddiriedaeth.

I ddechrau arni, mae’r cwestiwn o bwy i wrando arnynt yn dibynnu ar eu hawdurdod – oes gan Lywodraeth Cymru’r hawl i gadw ysgolion ar gau er bod ysgolion Lloegr ar agor?  Oes – gan fod addysg yn fater wedi’i ddatganoli, felly dylai athrawon a rhieni Cymru wrando ar Ysgrifennydd Addysg Cymru!  Ond beth sydd gan hyn i’w wneud â ffydd y Cristion?  Rhaid i ni gofio, hyd yn oed yng nghanol pryderon a dryswch y cyfnod hwn, nad yw awdurdod ein Tad yn y nefoedd wedi lleihau dim.  Er ein bod ni’n gallu teimlo fel nad oes unrhyw fath o drefn ar ein bywydau, mae’r Arglwydd Dduw yn parhau i oruwchlywodraethu dros bopeth. Ac os yw llywodraeth Cymru yn gallu hawlio awdurdod dros yr hyn sy’n digwydd yma, cofiwn fod awdurdod Iesu Grist yn ddiderfyn gan iddo ddweud yn Mathew 28:18 – “Rhoddwyd i mi… bob awdurdod yn y nef ac ar y ddaear.” Dyma anogaeth i ni felly i wrando ar Air ein Duw yn ofalus, a bod yn barod i ufuddhau i Grist yn frwd ac yn hyderus. Gallwn ufuddhau yn hyderus oherwydd ein bod yn gwybod o’r Beibl bod y Duw sy’n llywodraethu hefyd â gofal arbennig dros ei bobl, y rhai y mae’n eu caru. ‘Bwriwch eich holl bryder arno ef, oherwydd y mae gofal ganddo amdanoch.’ (1 Pedr 5:8)

Yn y pen draw, bydd ymateb pobl i’r naill brif weinidog neu’r llall yn dweud llawer am eu safbwyntiau gwleidyddol! Rydym mwy na thebyg am gefnogi penderfyniad y gwleidyddion hynny yr ydym yn ymddiried ynddynt i edrych ar ôl ein buddiannau. Beth amdanom ni? Yng nghanol y gofid, yr ansicrwydd a’r tor-calon – ydym ni’n ymddiried nad oes neb â mwy o ofal drosom na’r Duw sydd wedi dod atom yn Iesu Grist?

Mewn democratiaeth mae’n naturiol i’r boblogaeth fod yn amheus o lywodraethau bob hyn a hyn. Byddwn yn cwestiynu eu cymhelliad wrth wneud penderfyniadau dadleuol, ac yn feirniadol o’r ffordd y maent yn defnyddio’u grym a’u hawdurdod. Ond pan edrychwn ni ar Iesu, gwelwn gyfuniad godidog o awdurdod, gofal a gostyngeiddrwydd. Gwelwn Frenin Nef wedi darostwng ei hun i’r eithaf gan farw ar y groes er mwyn achub eraill a’u rhyddhau o dywyllwch (Colosiaid 1:13). Wrth i ni barhau i wynebu’r cyfnod anodd hwn, gadewch i ni fod yn raslon tuag at ein gwleidyddion, yn effro i’n cyfrifoldebau gan ystyried anghenion eraill, ac yn fwy na dim gadewch i ni ymddiried yn llwyr yn ein Harglwydd Iesu.

Nid er ei fwyn ei hunan
y daeth i lawr o’r ne’ ;
ei roi ei hun yn aberth
dros eraill wnaeth efe.  (Caneuon Ffydd 721)

Rhodri

Llais Bro Aled 17.05.20

Dydd Sul, 3 Mai 2020

Erbyn y penwythnos, byddwn yn cychwyn mis arall lle mae’r calendr arferol yn amherthnasol, gwyliau banc yn ddiystyr a hyd yn oed Eisteddfod yr Urdd wedi ei gohirio am flwyddyn. Wn i ddim sut yr ydych chi’n dygymod â’r cyfnod hwn, ond mae’n ddiddorol gweld beth mae pobl wahanol yn tueddu i’w wneud o dan y fath amgylchiadau! Yn ôl yr ystadegau a’r silffoedd gwag yn y siopau, mae nifer cynyddol wedi troi at goginio a phobi adref. Ac yn enwedig dros yr wythnosau braf aeth heibio, bu llawer yn rhoi mwy nag arfer o sylw i’w gerddi. Ymdrechom ni fel teulu hefyd i wneud mymryn o arddio wrth blannu ychydig o lysiau, perlysiau a blodau gwyllt. Bu’n brofiad braf cael pawb allan yn yr ardd yn gwneud eu rhan wrth i ni baratoi’r tir cyn plannu hadau. Wedyn yr aeth pethau’n anoddach. Nid oherwydd bod y glaw wedi’n stopio rhag mynd allan, ond oherwydd y disgwyl hirfaith i weld arwydd fod yr hyn a blannwyd yn cychwyn egino! Gwnaeth hyn i mi feddwl yn ehangach am amynedd, a’n tueddiad fel pobl i fethu byw yn ein crwyn os nad yw pethau’n dilyn ein hagenda neu’n hamserlen ni. Efallai fod rhai ohonoch yn teimlo felly ar hyn o bryd, wedi hen syrffedu ar y cyfyngiadau a’r pryderon sy’n parhau fel cysgod drosom. Sut allwn ni wynebu misoedd yn ychwaneg o hyn?

O droi at Iago 5, gwelwn y cysylltiad rhwng amynedd ac ymddiriedaeth wrth i Iago annog Cristnogion fel hyn yn adnodau 7 ac 8:  ‘ Byddwch yn amyneddgar, gyfeillion, hyd ddyfodiad yr Arglwydd. Gwelwch fel y mae’r ffermwr yn aros am gynnyrch gwerthfawr y ddaear, yn fawr ei amynedd amdano nes i’r ddaear dderbyn y glaw cynnar a diweddar.  Byddwch chwithau hefyd yn amyneddgar, a’ch cadw eich hunain yn gadarn, oherwydd y mae dyfodiad yr Arglwydd wedi dod yn agos.’

Gall ffermwr aros yn amyneddgar am ei gnwd oherwydd ei fod yn ymddiried y bydd y glaw yn dod yn ei amser ac y bydd cynnyrch gwerthfawr i’w gasglu yn y pen draw. Yr un modd, yn ôl Iago, dylai Cristnogion fod yn amyneddgar ac yn gadarn ym mhob gorthrymder oherwydd y gallant ymddiried yn yr Arglwydd fydd yn dod yn ôl.

Yn ystod y cyfnod pryderus hwn beth ddylai fod yn gymorth i’r Cristion yw gweld y cyfan o safbwynt amserlen y Beibl, lle mae’r Duw tragwyddol yn llywodraethu. Rydym ar hyn o bryd yn parhau i fyw mewn byd syrthiedig a thoredig lle mae salwch, anghyfiawnder a phechod yn effeithio ar filiynau o bobl bob dydd. Ond gobaith mawr y Cristion yw na fydd hynny’n wir am byth. Mae’r Beibl yn ein dysgu fod buddugoliaeth Iesu Grist un waith am byth dros bechod, marwolaeth a’r diafol yn mynd i wneud gwahaniaeth tragwyddol i’r rhai sy’n ei garu, ac yn wir i’r holl greadigaeth. Ac mae wedi cychwyn gwneud gwahaniaeth syfrdanol yn barod trwy’r Ysbryd Glân ym mywydau’r rhai sydd wedi troi ato mewn ffydd. Oherwydd hynny gall Cristnogion wynebu profedigaethau a thrafferthion difrifol yn pwyso ar addewidion megis ‘nid atal yr Arglwydd unrhyw ddaioni oddi wrth y rhai sy’n rhodio’n gywir.’ (Salm 84:11)

Dydyn ni ddim yn gwybod am ba hyd y bydd y firws Corona yn parhau i effeithio arnom, ond rydym yn gwybod y bydd diwedd rhyw ddydd ar bob afiechyd, anghyfiawnder a phechod, ac y bydd y cyfan yn dod yn realiti wedi i Iesu ddychwelyd mewn gogoniant. Er nad yw hyn yn rhywbeth y byddwch yn debygol o’i ddarllen ar y newyddion, dyma’r pwyslais a fu’n gymorth i Paul ddyfalbarhau trwy ei holl dioddefiadau: ‘Dydy’n trafferthion presennol ni’n ddim byd o bwys, a fyddan nhw ddim yn para’n hir. Ond maen nhw’n arwain i fendithion tragwyddol yn y pen draw – ysblander sydd y tu hwnt i bob mesur. Felly mae’n sylw ni wedi’i hoelio ar beth sy’n anweledig, dim ar beth welwn ni’n digwydd o’n cwmpas ni. Dydy beth sydd i’w weld ond yn para dros dro, ond mae beth sy’n anweledig yn aros am byth!’ (2 Cor. 4:17-18)

Rhodri

Llais Bro Aled 03.05.20

Dydd Sul, 19 Ebrill 2020

Gwahanol. Rhyfedd. Petai rhywun wedi gofyn i chi dros y dyddiau diwethaf sut oedd penwythnos Pasg 2020, dwi’n siŵr mai un o’r geiriau uchod a ddefnyddiwyd gan lawer ohonoch! Methu treulio amser gyda’r teulu, dim oedfaon gyda phobl mewn un lle yn cyd-addoli gyda’i gilydd, ac i rai, dim ymweliad â gwyliau Cristnogol megis Word Alive neu Llanw am y tro cyntaf ers talwm. Yn amlwg, fyddai neb wedi dewis treulio’r Pasg o dan y fath amgylchiadau, ond serch hyn mae’n Harglwydd Dduw yn parhau i fod ar waith yn y byd, ac mae’n parhau i alw’i bobl i’w addoli er gwaethaf y cyfyngiadau.

Yn naturiol, bydd nifer yn cwestiynu sut yr ydym fel Cristnogion yn gwneud synnwyr o gyfnodau fel hyn. Beth fedrwn ni ei ddweud pan mae pobl yn holi lle mae Duw yn ystod yr argyfwng hwn? Mae’n debyg bod Cristnogion ledled y byd yn pendroni ynglŷn â hyn o safbwynt eu ffydd bersonol neu wrth sgwrsio ag eraill, ac yn ddiweddar gwelais ddarn o gyfweliad gan y gweinidog a’r awdur adnabyddus Tim Keller lle’r oedd yn ymateb i’r union fater hwn. Yn ôl Keller mae tri pheth i’w ystyried. I ddechrau, cwestiwn – ydych chi’n tybio bod yr hyn yr ydym yn ei wynebu yn rhywbeth newydd?  Mae dioddefaint ac afiechydon wedi bodoli trwy hanes y ddynoliaeth, ac maent yn cael eu crybwyll yn gyson yn y Beibl. Meddyliwch am yr hyn a wynebodd Job, neu Joseff yn yr Aifft, neu’r Apostolion yn Llyfr yr Actau. Nid yw’r Beibl yn darlunio’n byd presennol fel un perffaith lle nad oes angen a thristwch. I’r gwrthwyneb, o ddarllen trwy’r Beibl gwelwn mor anodd a phoenus y mae bywyd yn gallu bod mewn byd syrthiedig. Wrth i bob un ohonom gael ein heffeithio yn sgil yr amgylchiadau ar hyn o bryd, mae’n ein hysgwyd i ofyn cwestiynau dwys ynglŷn â rôl Duw yn ein bywyd ni, efallai am y tro cyntaf. Gall pobl fod yn gefnogol mewn egwyddor i ynni gwyrdd, ond mae’r prawf o’u cefnogaeth i’w weld pan ddaw cynlluniau i godi melinau gwynt dafliad carreg o’u tai!

Yn ail, os ydym yn ystyried fod Duw yn ddigon mawr a grymus i allu atal yr holl ddioddefaint, a’n bod yn methu’n lân a deall pam nad yw’n gwneud hynny, yna dylem bwyllo am ychydig a gofyn i ni’n hunain beth yn union ydym ni’n ei gredu am Dduw? Oherwydd. os ydym yn dweud ar un llaw fod Duw yn hollalluog, yna byddai’n gwbl gyson datgan bod gan y Duw hwnnw resymau dros ganiatáu dioddefaint na allwn ni eu deall. Os yw’r Arglwydd yn hollalluog, yna mae’n rhaid i ni sydd â chyfyngiadau ar ein deall a’n gallu gydnabod y bydd nifer o’i weithredoedd y tu hwnt i’n deall ni. Mae’r Apostol Paul yn datgan hyn yn gryno yn ei fawl i Dduw yn Rhufeiniaid 11:33-34 Beibl.net:

“Mae e mor aruthrol o ddoeth! Mae’n deall popeth! Mae beth mae e’n ei benderfynu y tu hwnt i’n hamgyffred ni, a beth mae’n ei wneud y tu hwnt i’n deall ni! Pwy sy’n gallu honni ei fod yn deall meddwl yr Arglwydd? Pwy sydd wedi dod i wybod digon i roi cyngor iddo?”

I’r rhai sydd mewn pwll o anobaith a thristwch, mae’n bosibilrwydd cryf na fydd gwybod bod meddyliau’r Arglwydd gymaint yn uwch na’n meddyliau ni (Eseia 55:9) yn dod â chymaint â hynny o gysur iddynt.  Ond i’r rhai sy’n ymbalfalu ynghanol  tor-calon ac ofn, y trydydd peth i’w gofio yw er na allwn egluro’n union pam fod Duw yn caniatáu dioddefaint penodol, gallwn ddweud un peth pendant. Nid yw Duw yn caniatáu’r sefyllfa hon, nac unrhyw ddioddefaint arall, oherwydd bod ei gariad yn ddiffygiol. Yr hyn sydd wedi cael ei amlygu i ni dros wythnos y Pasg yw bod cariad Duw yn rhyfeddol. “Carodd Duw y byd gymaint nes iddo roi ei unig Fab, er mwyn i bob un sy’n credu ynddo ef beidio â mynd i ddistryw ond cael bywyd tragwyddol.” (Ioan 3:16) Mae cariad Duw mor eithriadol nes ei fod wedi dod yn Iesu Grist i ganol ein dioddefaint, a bod y Mab wedi dioddef ei hun ar y Groes er mwyn sicrhau y byddai diwedd parhaol i bob math o bechod, dioddef a cholled.

Wrth gwrs mae ffydd yn allweddol er mwyn i hyn oll fod yn gysur i ni, ac mae angen cymorth yr Ysbryd Glân arnom, nid yn unig i gredu, ond i barhau i droi at Grist a derbyn o’i ras o ddydd i ddydd. Ond diolch i Dduw, ni adawodd Crist ei ddisgyblion yn amddifad, ac nid yw Cristnogion heddiw’n brin ychwaith oherwydd rhodd yr Ysbryd Glân. Cofiwn eiriau Iesu “… yr ydych yn awr mewn tristwch. Ond fe’ch gwelaf chwi eto, ac fe lawenha eich calon, ac ni chaiff neb ddwyn eich llawenydd oddi arnoch.” (Ioan 16:22)

Rhodri

Llais Bro Aled 19.04.20