Dydd Sul, 22 Mai 2022

Tybed ydych chi wedi clywed y gôg eleni? Ers inni symud tŷ’n ddiweddar, un peth sydd wedi fy llonni yw sylwi ar gân adar o bob math, gan gynnwys y gwcw. Ac mae hynny wedi gwneud i mi gwestiynu ai fi sydd wedi nesáu at yr adar trwy fynd allan o’r pentref, neu oes yna lai o sŵn cefndirol sy’n gwneud yr adar yn haws i’w clywed?

Wrth gofio’r cyfnod clo cyntaf yn 2020, nododd llawer ohonom mor hyfryd oedd cael ail-ddarganfod ein hardal leol, ac mor braf oedd mwynhau byd natur o’n cwmpas. Wrth gwrs, nid byd natur oedd wedi newid – ni oedd wedi newid gan fod patrymau cyfarwydd ein prysurdeb wedi stopio! Golygodd hyn ein bod yn sylwi o’r newydd ar bethau oedd wedi bod o’n cwmpas erioed! Dwi’n siŵr fod hyn yn wers ysbrydol bwysig i ni hefyd – yr angen i ni fod yn wyliadwrus nad yw patrymau’n bywydau arferol yn cau ein llygaid a’n clustiau i’r hyn sy’n werthfawr ac er ein lles. Mae gan bawb ohonom ddyletswyddau neu amgylchiadau sy’n siapio’r hyn yr ydym yn ei wneud neu’r hyn nad ydym yn ei wneud, ond ni fyddai’n ddrwg o beth i ni ystyried, oes yna bethau sy’n cael eu gwasgu allan o’n bywydau yn anfwriadol?

Cofiwn fod Mab Duw yn ystod ei weinidogaeth ddaearol wedi dysgu, teithio, a chyflawni nifer helaeth o weithredoedd nerthol. Serch hynny, mae mwy nag un adroddiad am Iesu’n encilio oddi wrth y tyrfaoedd a’i ddisgyblion er mwyn gweddïo a bod gyda’i Dad nefol (e.e. Marc 6:46, Luc 6:12). Os oedd oedi’r gweithgaredd arferol er mwyn gweddïo a chael cymundeb â Duw yn bwysig i Iesu, siawns na allwn ninnau hefyd weld bod angen iddo fod yn flaenoriaeth yn ein bywydau?

I ddod yn ôl at y gôg, gallai rhywun ddadlau nad diffyg gwrando yw’r broblem, ond bod yr aderyn arbennig hwn wedi prinhau’n sylweddol dros y blynyddoedd. Efallai fod hynny’n wir am fyd natur, ond ni ddylem ddefnyddio’r un ddadl am ein hymwneud â’r Arglwydd. Nid yw’n Duw trugarog a graslon yn lleihau ei ras a’i gariad tuag at Ei bobl pan maent yn mynd trwy gyfnodau anodd, a tydi’r Arglwydd ychwaith ddim yn cuddio oddi wrthym gan roi posau dyrys i ni er mwyn dod i’w adnabod o bell.

Wrth i Iesu ddod i’r byd gan fyw, marw, ac atgyfodi er mwyn achub Ei bobl, daeth Duw yn agos atom. A thrwy ffydd yng Nghrist, gallwn ninnau ddod ato Ef a phrofi bywyd tragwyddol fydd yn y diwedd yn golygu cael ‘adnabod fel y cefais innau fy adnabod.’ (1 Corinthiaid 13:12)

Rhodri

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 22.05.22

Dydd Sul, 8 Mai 2022

Profiad diddorol yw symud tŷ!  Efallai fod rhai ohonoch wedi clywed ein bod wedi newid aelwyd yn ddiweddar wrth i waith adnewyddu gychwyn yn Heulfryn, a diolch i bawb sydd wedi’n helpu hefo’r holl broses.  Wedi’r gwaith ymarferol o bacio, trefnu a symud pethau o un lle i’r llall, rhaid dadbacio a cheisio cofio lle mae popeth wedi’i gadw! Ar ôl hyn i gyd mae’r cyfnod o gynefino yn dechrau – setlo yn y tŷ newydd a chychwyn ar fod yn gartrefol.

Gwnaeth hyn i mi ddechrau pendroni beth yw ystyr bod yn gartrefol?  Byddwn yn clywed y gair yn cael ei ddefnyddio’n aml i ddisgrifio awyrgylch digwyddiadau neu leoliadau arbennig, ond tybed beth sy’n gwneud i chi deimlo’n gartrefol?

Mae’n debyg y byddai atebion pawb ohonom fymryn yn wahanol i’w gilydd, ond gallaf ddychmygu bod elfennau o berthyn, a bod yn fodlon a diogel yn eithaf pwysig.  Ac oherwydd hynny, mae’n siŵr y byddai’r rhan fwyaf ohonom yn reddfol yn meddwl am fod yn gartrefol fel peth cadarnhaol.

Ond wrth i ni droi at y Beibl gwelwn ddysgeidiaeth ychydig yn wahanol.  Er enghraifft, fwy nag unwaith yn ei lythyr cyntaf, mae Pedr yn cyfeirio at Gristnogion, nid fel rhai sydd i fod yn gartrefol, ond fel dieithriaid neu alltudion yn y byd.  Dywed 1 Pedr 2:11 (beibl.net): ‘Ffrindiau annwyl, dim y byd yma ydy’ch cartref chi. Dych chi fel pobl ddieithr yma. Felly dw i’n apelio arnoch chi i wrthod gwneud beth mae’r chwantau naturiol am i chi ei wneud. Maen nhw’n brwydro yn erbyn beth sydd orau i ni.’

Wrth gwrs, nid rhybuddio yn erbyn teimlo’n gartrefol ar unrhyw gyfrif y mae Pedr, ond pwysleisio nad yw’r Cristion i fod yn gartrefol mewn byd annuwiol sy’n gwrthryfela yn erbyn yr Arglwydd a’i ffyrdd.  Dyna pam y mae’r adnod yn cynnwys apêl i’r Cristnogion beidio ildio i’w chwantau pechadurus fydd yn gwneud niwed i ni a’r bobl o’n cwmpas.  Rydym fel Cristnogion felly i ddisgwyl teimlo’n ddieithr neu’n anghyfforddus mewn rhai sefyllfaoedd gan fod Crist yn ein galw i fod yn halen y ddaear ac yn oleuni’r byd. (Mathew 5:13-14)

Nid yn y byd y mae’r Cristion i deimlo’n gartrefol, ond yn Iesu Grist wrth i ni fwynhau’r bendithion sy’n llifo tuag atom yn nheyrnas Duw.  Trwy ymddiried yn y Gwaredwr, byddwn yn un o’i deulu, yn ddiogel am byth wedi derbyn y ‘blaendal sy’n gwarantu’r ffaith bod lle wedi’i gadw ar ein cyfer ni.  Yn y diwedd byddwn yn cael ein gollwng yn rhydd i’w feddiannu’n llawn.  Rheswm arall i’w foli am ei fod mor wych!’ (Effesiaid 1:14 beibl.net)

Rhodri

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 08.05.22

Dydd Sul, 24 Ebrill 2022

Ers rhai wythnosau mae canol Llansannan yn edrych yn wahanol iawn i’r arfer! O ganlyniad i’r gwaith atal llifogydd, ymddangosodd goleuadau traffig ar y groesffordd a thwll mawr yn y ffordd. Ni fu hyn yn syndod i drigolion y pentref gan ein bod wedi derbyn rhybudd gan y cwmni sy’n gyfrifol am y gwaith. Ac yn ddiweddar cawsom fwy fyth o wybodaeth yn esbonio’r cynllun a pha ffyrdd fydd ar gau dros y misoedd nesaf. Bydd hyn yn siŵr o darfu ar nifer gan achosi dryswch i yrwyr, ond mae hynny i’w ddisgwyl ac yn bris gwerth ei dalu os yw’n golygu gwarchod tai pobl am ddegawdau i ddod. Dyna ydw i’n ddweud ar hyn o bryd, mae’n bosib y byddaf wedi newid fy nghân ar ôl bod yn sownd mewn traffig am fisoedd!

Un peth yw gwybod am newidiadau i ddod, peth arall yw byw yng nghanol yr amgylchiadau newydd. A dyna brofodd disgyblion Crist wedi’r atgyfodiad. Er iddynt gael eu paratoi gan Iesu ar gyfer cyfnod newydd (gw. Ioan 14-17), gallaf ddychmygu bod y profiad o ddilyn Crist wedi’r atgyfodiad yn gyffrous ac yn ddryslyd yr un pryd. Efallai bod rhai ohonynt yn tybio bod bywyd braf a didrafferth o’u blaenau, ond nid dyma’r realiti. Yn fuan iawn wynebodd y disgyblion wrthwynebiad, camdriniaeth, ac yn achos Steffan ac Iago, marwolaeth. Ac yn Actau 14:22 gwelwn yr apostolion yn annog Cristnogion newydd i lynu wrth y ffydd gan ddweud: “Trwy lawer o gyfyngderau yr ydym i fynd i mewn i deyrnas Dduw.”

Tybed beth yw’n profiad a’n disgwyliadau ni o ddilyn Crist heddiw? Efallai ein bod yng nghanol sefyllfa anodd ac yn brwydro i wneud synnwyr o’r cyfan, neu’n methu gweld ymhellach na’r dryswch presennol. Ond cofiwch fod buddugoliaeth y Pasg nid yn unig yn gysur ond yn rhoi adnoddau angenrheidiol i’r Cristion fedru dygymod ag amrywiol drafferthion. Oherwydd, fel yn achos yr apostolion, mae gennym ni’r un newyddion da am Iesu i’w gredu a’i rannu ag eraill:

‘Ond dyma Duw yn ei godi yn ôl yn fyw a’i ollwng yn rhydd o grafangau marwolaeth. Roedd yn amhosib i farwolaeth ddal gafael ynddo!’ (Actau 2:24)

Mae Iesu’n fyw, yn teyrnasu, ac yn gweinidogaethu i’w bobl heddiw. Nid yw’r Bugail Da wedi anghofio’i braidd, ac ni chaiff neb eu cipio hwy allan o’i law. (Ioan 10:28) Beth bynnag yw’n gofidiau neu’n amheuon, cofiwn fod Iesu wedi cael y gorau ar bechod, marwolaeth a’r diafol trwy Ei farw aberthol a’i atgyfodiad. Ac wrth ymddiried yng Nghrist, cawn ninnau hefyd, fel yr apostolion, dderbyn o’i Ysbryd Glân i’n nerthu i fod yn dystion iddo ym Mro Aled, Cymru a hyd eithaf y ddaear!

Rhodri

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 24.04.22

Dydd Sul, 10 Ebrill 2022

Dwi’n siŵr y gall pawb o bob oed restru problemau enfawr sydd wedi dod i’n rhan dros y ddwy flynedd ddiwethaf.  O’r argyfwng iechyd i’r wasgfa ar bron bob rhan o’r economi, mae Covid wedi gadael ei ôl.  Ond wrth i ni ystyried yr effaith arnom fel eglwysi a chymunedau, un o’r canlyniadau amlycaf yw ein bod wedi teimlo’n llawer mwy ynysig.  Gan fod y cysylltiadau arferol rhyngom ag eraill wedi gorfod cael eu torri, aeth ffrindiau a chymdogion yn ddieithr, a blynyddoedd yn pasio heb i ni ymwneud â rhai pobl er eu bod yn byw yn eithaf agos.  Cefais sgwrs â’m cyfnither (o Gaernarfon) yr wythnos diwethaf, a sylweddoli nad oeddem wedi gweld ein gilydd ers bron i dair blynedd, ac mai hwnnw oedd y bwlch hiraf ar hyd ein hoes.

Wrth feddwl am hyn, cefais fy atgoffa o ddyfyniad enwog gan yr Albanwr duwiol Robert Murray M’Cheyne.  Gweinidog Presbyteraidd yn Dundee oedd M’Cheyne, a bu farw yn 29 mlwydd oed ym 1843.  Dyma’r dyfyniad: “If I could hear Christ praying for me in the next room, I would not fear a million enemies. Yet distance makes no difference. He is praying for me.”

Pan ddarllenwn am ddyddiau olaf Iesu cyn ei groeshoeliad, mae’n nodedig cymaint yr oedd yn gweddïo.  Wrth gwrs byddwn yn meddwl am y weddi ddirdynnol yn yr ardd yng Nghethsemane, ond mae’r Efengylau hefyd yn cofnodi bod Iesu’n barod i weddïo dros Pedr cyn iddo’i wadu (Luc 22: 32), a’i ddisgyblion trwy’r oesoedd (Ioan 17:20-26).

Byddwn yn clywed yn gyson cymaint o les sy’n dod o brofi cefnogaeth ffrindiau a theulu, yn enwedig mewn cyfyngderau.  I’r Cristion, mae gwybod bod eraill yn gweddïo drosom nid yn unig yn gysur, ond yn ffynhonnell o nerth a gobaith wrth i ni gyd-ymddiried yn y Duw sy’n gwrando ar ein gweddïau ac sy’n dweud wrthym yn ei Air: ‘Peth grymus iawn ac effeithiol yw gweddi y cyfiawn.’ (Iago 5:16)  Ond cymaint o fendith yw gwybod bod yr Arglwydd Iesu yn gweddïo drosom!

Oherwydd bod Iesu wedi codi’n fyw o’r bedd mae’n fyw yn awr, ac yn ymbil dros ei bobl ar ochr dde Duw (Rhufeiniaid 8:34).  Er nad ydym yn gallu Ei weld, nid oes angen i ni amau. Sut bynnag y mae pethau arnom ar hyn o bryd, cofiwn anogaeth Hebreaid 4:16,

‘Felly gadewch i ni glosio at orsedd Duw yn hyderus. Mae Duw mor hael! Bydd yn trugarhau wrthon ni ac yn rhoi popeth sydd ei angen i ni pan mae angen help arnon ni.’

Rhodri

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 10.04.22

Dydd Sul, 27 Mawrth 2022

Gofynnodd rhywun i mi’n ddiweddar wrth i ni drafod yr erchylltra sy’n digwydd yn Wcráin, sut mae Cristnogion i fod i faddau mewn sefyllfa fel hyn?  Cwestiwn anodd ei ateb, ac yn enwedig felly pan ystyriwn loes enfawr pobl Wcráin oherwydd yr ymosodiad dieflig arnynt.  Gallwn ddeall a chydymdeimlo’n llwyr wrth wrando ar eu dicter a’u hymrwymiad i sicrhau nad yw Putin a’i luoedd yn ennill y dydd.  Dyna pam fod maddeuant yn rhywbeth hawdd i siarad amdano, ond yn gostus eithriadol i’w weithredu o ddifrif.  Ein greddf pan fydd rhywun yn gwneud drwg i ni neu’n hanwyliaid yw talu’r pwyth yn ôl, gan geisio gwneud iawn am y poen a’r golled yr ydym ni wedi ei brofi.  Wrth faddau i’r rhai sy’n gwneud drwg i ni, rydym yn ymrwymo i frwydro yn erbyn y reddf honno, a pheidio dal gafael ar chwerwder na chasineb tuag atynt.  Yn hytrach, mae Iesu’n ein hannog i wneud daioni i’r bobl sy’n ein casáu, a gweddïo dros y rhai sy’n ein cam-drin. (Luc 6:27-28 beibl.net)  Bydd angen nerth a chariad rhyfeddol i fedru gwneud hyn – sy’n egluro pam bod Gweddi’r Arglwydd yn clymu’r maddeuant y mae’r Cristion yn ei dderbyn gan Dduw gyda’r maddeuant yr ydym ni i’w ddangos tuag at eraill: ‘a maddau inni ein troseddau, fel yr ŷm ni wedi maddau i’r rhai a droseddodd yn ein herbyn.’ (Mathew 6:12)  Hynny yw, trwy dderbyn maddeuant a chariad diderfyn Duw yn Iesu Grist, mae’r Cristion yn cael ei ddarparu â’r hyn sy’n gwneud maddau i bobl eraill yn bosib.

Wedi dweud hyn i gyd, rhaid i ni beidio gor-symleiddio pethau nes honni mai maddeuant yw’r unig beth i’w ystyried mewn sefyllfa o’r fath.  Yn y Beibl, gwelwn nad yw maddeuant yn dod ar draul cyfiawnder, ac ni ddylai fyth fod yn esgus i ddrygioni barhau.  Cofiwn fod sail Feiblaidd i ddicter yn wyneb drygioni ac anghyfiawnder.  Maddeuodd Duw ein pechodau wrth i Iesu brofi cosb gyfiawn Duw am bechod yn ein lle ar y Groes.  Os ydym wir am garu’n gelynion, byddwn yn gweddïo ac yn gweithredu i atal y drygioni y maent yn ei gyflawni, gan erfyn ar iddynt edifarhau am eu gweithredoedd.  Dyma’r unig ffordd i gychwyn y daith hir a phoenus at gymod rhwng dioddefwyr a’r rhai sy’n cyflawni drygioni.

Rhodri

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 27.03.22

Dydd Sul, 13 Mawrth 2022

Profiad dirdynnol yw clywed y newyddion am y gyflafan sy’n digwydd yn Wcráin.  Mae gweld y dinistr y mae rhyfel yn ei achosi yn ysgwyd rhywun gan ein gorfodi i ofyn cwestiynau caled amdanom fel dynoliaeth.  Ond dydy’r cwestiynau yma ddim yn rhai newydd.  Yn ddiweddar gwelais gyfweliad gyda chyn arweinydd yr Undeb Sofietaidd, Mikhail Gorbachev, pan ofynnwyd iddo sut yr oedd o’n asesu pa mor ddiogel yw’r byd?  Rhybuddiodd bod y byd cyfan mewn perygl enfawr tra mae arfau niwclear ar gael a phobl ddrygionus yn sôn am eu defnyddio.  A dyna’n sefyllfa ni ar hyn o bryd.

Dwi’n siŵr fod llawer o bobl yn tybio bod materion fel hyn yn rhy ddwys i’w hystyried, ac mai’r ateb yw anwybyddu’r cyfan a chario ’mlaen hefo’n bywydau.  Ond nid dyna’r ffordd y gwnaeth yr Arglwydd Iesu baratoi ei ddisgyblion at y dyfodol.  Ac nid felly mae Cristnogion wedi dyfalbarhau trwy gyfnodau mwyaf ansefydlog a brawychus hanes ychwaith.  Yn Mathew 23:44, gwelwn Iesu’n rhybuddio’i ddisgyblion i beidio bod yn ddifeddwl gan fod diwedd y byd yn dod. Roedd am wneud yn siŵr eu bod yn barod: ‘Felly rhaid i chi hefyd fod yn barod drwy’r adeg. Bydda i, Mab y Dyn, yn cyrraedd pan fyddwch chi ddim yn disgwyl!’  A’r ffordd i fod yn barod am ailddyfodiad Iesu neu ddiwedd ein bywyd daearol? Gwneud yn siŵr ein bod wedi rhoi’n ffydd ynddo Ef a’n bod yn byw yn ôl Ei orchmynion er gwaethaf y temtasiynau neu’r pwysau sydd arnom.

Mae’r Beibl yn cydnabod mor fregus yw ein bodolaeth, ac mor boenus o anwadal y gall byw mewn byd toredig fod.  Ond yn wyneb hynny, nid panig nac anobaith sy’n cael ei annog ond ffydd. Mae’r Beibl yn llawn o hanesion am bobl feidrol gafodd eu cynnal wrth iddynt ddibynnu ar ffyddlondeb, gallu a chariad digyfnewid y Duw a ddaeth i’n byd yn Iesu Grist.  Oherwydd aberth a buddugoliaeth syfrdanol Iesu dros farwolaeth, mae’r Cristion trwy ras yn etifeddu gobaith cadarn am fywyd tragwyddol, a thrwy hynny gallwn ddygymod â phresennol ansicr yn ôl anogaeth Pedr:  Ond disgwyl yr ydym ni, yn ôl ei addewid ef, am nefoedd newydd a daear newydd, lle bydd cyfiawnder yn cartrefu.’ (2 Pedr 3:13)

Saif heb siglo yn dragwyddol
eiriau yr anfeidrol Fod,
saif ei gyngor a’i gyfamod
pan ddatodo rhwymau’r rhod;
teyrnas ydyw na ddiflanna,
rhodia’i deiliaid oll yn rhydd,
a phan syrth gogoniant anian
harddwch hon yn fwyfwy fydd.

                                                                          Richard Jones (1772-1833) – CFF 255

Rhodri

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 13.03.22

Dydd Sul, 27 Chwefror 2022

Drycin, tymestl, storm. Dudley, Eunice a Franklin. Beth bynnag yw’r gair a ddefnyddiwyd i’w disgrifio, dwi’n siŵr eich bod fel finnau wedi cael llond bol ar y tywydd garw diweddar. Gobeithio na fu gormod o ddinistr yn eu sgil, a’ch bod wedi llwyddo i gadw’n ddiogel trwy’r cyfan. Cafwyd rhybuddion niferus ac amrywiol eu lliwiau am y posibilrwydd o lifogydd a difrod i adeiladau, ond faint o sylw a roesoch i’r rhybuddion hyn tybed? Mi wnes i gadw’r biniau ailgylchu dan do yn y sied ddiwedd yr wythnos, cyn eu tynnu allan fore Llun dim ond i’w gweld yn hedfan o gwmpas yr ardd! Mor hawdd yw ymateb i rybudd am ychydig, ac yna anghofio’r cyfan amdano ymhen dim o dro.

A phan drown at y Beibl, gwelwn mor aml y mae’r Arglwydd yn Ei ras a’i gariad yn rhybuddio’i bobl rhag y temtasiynau sy’n peri i’r ddynoliaeth grwydro oddi wrth eu Creawdwr, a’r pechodau sy’n arwain at boen, anghydfod ac anobaith. Yn yr un modd yn yr Efengylau gwelwn y Gwaredwr yn rhybuddio’i ddisgyblion, gan eu paratoi ar gyfer gwahanol heriau. Meddyliwch er enghraifft am y geiriau hyn, pan anfonodd Iesu 72 o’i ddisgyblion allan i weinidogaethu:

Y mae’r cynhaeaf yn fawr ond y gweithwyr yn brin; deisyfwch felly ar arglwydd y cynhaeaf i anfon gweithwyr i’w gynhaeaf. Ewch; dyma fi’n eich anfon allan fel ŵyn i blith bleiddiaid. Peidiwch â chario na phwrs na chod na sandalau, a pheidiwch â chyfarch neb ar y ffordd.” (Luc 10:2-4)

Mae Iesu’n cynnwys rhybudd o’r hyn oedd o’u blaenau, ond gydag arwydd clir o’r hyn fyddai’n gymorth ac yn gynhaliaeth iddynt ar y daith. Maent i ddibynnu’n llwyr ar yr Arglwydd, nid ar eu gallu na’u hadnoddau eu hunain. Ac er mai cyngor penodol i bobl oedd yn gwrando ar Iesu ddwy fil o flynyddoedd yn ôl yw hyn, mae gwersi allweddol i Gristnogion pob oes yma hefyd. Nid yw’r Arglwydd yn celu’r ffaith y daw dioddefaint, siom a phrofedigaethau i’n rhan fel Ei ddisgyblion. Ond mae Duw yn darparu’r hyn sydd ei angen i’n nerthu a’n harwain trwy’r cyfan. Rhoddodd ei Fab i fod yn aberth yn ein lle, fel bod pris ein heddwch tragwyddol wedi’i dalu ar Groes Calfaria (Eseia 53:5). Ac wrth i ni ddilyn Iesu wedi i ni edifarhau a rhoi’n ffydd ynddo, derbyniwn yr Ysbryd Glân yn flaenffrwyth o’r hyn a gawn brofi am byth, ac i’n galluogi i fyw’r bywyd o weithredoedd da ‘y mae Duw wedi ei drefnu i ni o’r dechrau.’ (Effesiaid 2:10)

Rhodri

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 27.02.22

Dydd Sul, 13 Chwefror 2022

Wn i ddim sawl gwaith ydw i wedi pasio’r adeiladau a’r tir ar gyrion Penrhyn-coch, ond bob tro y byddaf yn gwneud y daith o ogledd Cymru i Aberystwyth byddaf yn pendroni beth yn union maent yn ei wneud yno? Sôn am y ganolfan oedd yn cael ei hadnabod fel Bridfa Blanhigion Cymru ydw i, sefydliad sydd erbyn hyn yn rhan o Athrofa Gwyddorau Biolegol, Amgylcheddol a Gwledig Prifysgol Aberystwyth. Wedi’r pendroni, dyma fynd ati i ddarllen ychydig ar y we, a dysgu am hanes y ganolfan yn cynnal gwaith ymchwil ers dros ganrif bellach. Er nad ydw i’n deall y manylion yn iawn, mae’n debyg bod gwyddonwyr dros y degawdau wedi gweithio ar ffyrdd i sicrhau gwair a phlanhigion addas ar gyfer amaethu – cnydau sy’n cynhyrchu’n helaeth ac yn gallu gwrthsefyll sychder ac amrywiol glefydau.

Ac wrth ystyried cyfraniad arbennig y gwyddonwyr hyn yn creu cynnyrch addas ar gyfer sefyllfa benodol, meddyliais mor eithriadol o addas yw Iesu Grist i fod yn Waredwr y byd. (Ioan 4:42) Wrth gwrs mae’n rhaid pwysleisio nad yw Crist wedi cael ei greu gan mai Mab tragwyddol ydyw, yn bodoli ers cyn creu’r bydysawd gyda’r Tad a’r Ysbryd Glân. Ond wrth i ni ddarllen y Beibl, mor hyfryd yw sylweddoli mai cariad y Drindod sanctaidd olygodd bod Mab Duw wedi gwisgo cnawd a dod i’n byd wrth iddo gael ei eni’n fab i Mair.

A phwy sy’n cymharu â’n Harglwydd Iesu Grist? Yn ein gwendid, Iesu yw’r unig un sy’n deall ein sefyllfa’n iawn (Hebreaid 4:15), ac sy’n ein hannog i ddod ato Ef i brofi gorffwys o dan ei iau ( Mathew 11:28-29). Iesu’n unig sydd wedi talu’r pris am ein hanufudd-dod a’n gwrthryfel wrth farw ar y Groes, fel bod unrhyw bechadur euog, o droi at Grist mewn ffydd yn gallu pwyso ar yr addewid: Ond dydy’r rhai sy’n perthyn i’r Meseia Iesu ddim yn mynd i gael eu cosbi!’ (Rhufeiniaid 8:1 beibl.net)

Hyd yn oed yn ein hansicrwydd a’n dryswch, Iesu yw’n pencampwr a’n hyfforddwr (Hebreaid 12:2), a’r Athro sydd wedi rhoi Ei Ysbryd i’n harwain yn yr holl wirionedd. (Ioan 16:13) A phan fo breuder bywyd yn frawychus o amlwg, Iesu yw’r atgyfodiad a’r bywyd, yr un sydd wedi concro marwolaeth a sicrhau i’w bobl fywyd tragwyddol. (Ioan 11:25-26)

Dy gamweddau a ddilea,
pwy fel efe!
Dy elynion oll, fe’u maedda,
pwy fel efe!
Cei bob bendith iti’n feddiant,
hedd a chariad a’th ddilynant,
Crist a’th arwain i ogoniant,
pwy fel efe!

(Pedr Fardd)

Rhodri

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 13.02.22

Dydd Sul, 30 Ionawr 2022

Dros yr wythnosau diwethaf mae cwestiynau mawr wedi codi ynglŷn ag ymddygiad gwleidyddion a swyddogion Llywodraeth San Steffan. Clywir yr un cyhuddiadau’n cael eu gwneud mewn bwletinau newyddion rif y gwlith: bod y cyhoedd wedi cadw at gyfyngiadau tynn mewn sefyllfaoedd torcalonnus, tra’r oedd y rhai mewn grym yn rhagrithwyr.  Yn gyhoeddus, roeddent yn uchel eu cloch yn cymell pawb i lynu at y cyfyngiadau a luniwyd ganddynt, ond y tu ôl i ddrysau caeëdig, roeddynt yn bihafio fel petaent uwchlaw’r gyfraith.

Yn naturiol, mae hyn wedi achosi embaras i’r Llywodraeth ac wedi gwneud i nifer feddwl yn ddwys ynglŷn â pha rinweddau yr ydym yn dymuno’u gweld yn ein harweinwyr.  Ond i’r Cristion sy’n ceisio gwneud synnwyr o’r holl sefyllfa, siawns nad oes yna hefyd rybudd clir yng ngeiriau Iesu Grist yn y Bregeth ar y Mynydd:

“Pam yr wyt yn edrych ar y brycheuyn sydd yn llygad dy gyfaill, a thithau heb sylwi ar y trawst sydd yn dy lygad dy hun?  Neu sut y dywedi wrth dy gyfaill, ‘Gad imi dynnu allan y brycheuyn o’th lygad di’, a dyna drawst yn dy lygad dy hun?  Ragrithiwr, yn gyntaf tyn y trawst allan o’th lygad dy hun, ac yna fe weli yn ddigon eglur i dynnu’r brycheuyn o lygad dy gyfaill.” (Mathew 7:3-5)

Sylwch nad yw Iesu’n dweud bod cyfeirio at feiau (brycheuyn) rhywun arall ynddo’i hun yn anghywir.  Wrth i ni ddarllen trwy’r Efengylau, gwelwn fod Iesu yn gyson yn tynnu sylw at ragrith, pechod a’r anghyfiawnder oedd o’i gwmpas.  Y broblem yw gwneud hynny heb gydnabod ein heuogrwydd ni – barnu eraill heb gyffesu ein bod ni’n hunain yn haeddu barn hefyd.

Mor hawdd yw bod yn hunangyfiawn wrth gymharu’n hunain â phobl eraill!  Ond mewn ffordd annisgwyl mae dysgeidiaeth Iesu yn Luc 18 yn rhoi rhybudd a gobaith, hyd yn oed i’r hunangyfiawn!  Yn Nameg y Pharisead a’r Casglwr Trethi, mae’n disgwyliadau yn cael eu troi ben i waered.  Nid y dyn ‘duwiol’ ac uchel ei barch ond y casglwr trethi, baw isa’r domen, sy’n mynd adrefa’i berthynas gyda Duw yn iawn.’ (Luc 18:14 beibl.net)

Pam ydw i’n dweud fod yna obaith hyd yn oed i’r hunangyfiawn yn y ddameg hon?  Oherwydd ei bod yn ein dysgu mai’r unig ffordd at Dduw i bechadur yw trwy syrthio ar ein bai, a gofyn i Dduw am faddeuant.  A chan fod Iesu, wrth fynd i’r groes, wedi delio â phechod unwaith ac am byth, mae’r Efengyl yn gwahodd pobl hunangyfiawn, a’r rhai sydd wedi’u llethu gan euogrwydd, oll i edifarhau a derbyn maddeuant yng Nghrist, waeth beth yw natur eu pechod.

Dyma un sy’n caru maddau
i bechaduriaid mawr eu bai;
diolch iddo
byth am gofio llwch y llawr. (439 CFF)

Rhodri

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 30.01.22

Dydd Sul, 16 Ionawr 2022

Mae gan bawb ohonom ein harferion Nadoligaidd gwahanol, ac un o’m rhai i yw gwneud fudge, neu ‘cyffug’ i roi’r enw Cymraeg cywir yn ôl y Geiriadur. (Ymddiheuriadau i’r rhai ohonoch sydd â dim i’w ddweud wrth y math arbennig yma o ddanteithion!) Un o atgofion byw fy mhlentyndod yw syllu ar mam wrth y stof yn cymysgu a minnau ar bigau’r drain yn methu disgwyl i gael blasu’r cynnyrch gorffenedig. Ac wedi tyfu’n oedolyn, daeth y cyfle i ddilyn yn ôl troed mam wrth fynd i’r gegin a choginio gyda fy mhlant innau. Ond eleni cafwyd siom! Er fy mod wedi pwyso’r cynhwysion yn ofalus a defnyddio thermomedr, nid fudge a gafwyd ond rhywbeth tebycach i sôs caramel!

Beth aeth o’i le tybed? Holais gogyddion llawer mwy profiadol na mi, a chwilio am atebion ar y we, lle daeth yn amlwg fod nifer o wersi oedd angen i mi eu dysgu. Ond ar y pryd doedd hynny’n fawr o gysur wrth i mi syllu’n siomedig ar y glud melys o’m blaen!

Tra byddwn yn byw mewn byd syrthiedig, daw siomedigaethau a cholledion difrifol i ran pawb ohonom rywbryd. Gall y rhain fod yn brofedigaethau, yn siom mewn pobl (gan gynnwys ni’n hunain), neu’n ddigalondid oherwydd sefyllfaoedd annymunol. Bydd hyn yn effeithio pobl o bob math o gredoau a chefndiroedd, ac mae’n bwysig cofio nad yw dilyn Crist yn gwarantu bywyd cyfforddus i neb. Ond diolch byth, nid yw Gair Duw yn ein gadael heb gysur. Oherwydd wrth ddarllen gwahanol hanesion yr Hen Destament down ar draws nifer o bobl yr Arglwydd a gafodd eu cynnal a’u nerthu trwy ddryswch a thor-calon eithafol megis Joseff, Daniel a Job. Ac mae’r Testament Newydd hefyd yn annog Cristnogion i wynebu profiadau anodd bywyd trwy ffydd, er cymaint o frwydr yw hynny yng nghanol ein gwewyr.

Gallwn wneud hyn nid oherwydd unrhyw gryfder cynhenid ynom ni, ond wrth bwyso yn ein gwendid ar ein Gwaredwr Iesu Grist a goncrodd bechod a marwolaeth ar ein rhan. Rhoddodd Iesu ei fywyd dros rai annheilwng, ac yna rhoddodd Ei Ysbryd i’n galluogi i orlifo â gobaith. (Rhufeiniaid 15:13)

Beth bynnag ddaw i’n rhan, cofiwn anogaeth Paul yn  Rhufeiniaid 5:5-6 beibl.net: 

5 Dŷn ni’n gwybod y byddwn ni ddim yn cael ein siomi yn y gobaith yna, am fod Duw eisoes wedi tywallt ei gariad yn ein calonnau drwy roi’r Ysbryd Glân i ni!6 Pan oedd pethau’n gwbl anobeithiol arnon ni, dyma’r Meseia yn dod ar yr adeg iawn i farw droson ni rai drwg!

Rhodri

Llais Bro Aled 16.01.22