Dydd Sul, 18 Medi 2022

Fyth ers y cyhoeddiad am farwolaeth Brenhines Elisabeth yr wythnos diwethaf cafwyd teyrngedau lu iddi gan bobl ledled y byd. Cyfeiriodd llawer at ei ffydd Gristnogol, gan ddiolch iddi am ei pharodrwydd i roi mynegiant cyhoeddus i’r hyn oedd yn sylfaen bwysig i’w bywyd a’i gwasanaeth. Hyd yn oed ymhlith gwrthwynebwyr y frenhiniaeth mynegwyd cydymdeimlad gyda’i theulu, a pharch tuag ati fel gwraig urddasol a gymrodd ei dyletswyddau fel pennaeth y wladwriaeth o ddifrif.

Yng nghanol yr holl atgofion, tynnodd un rhan o deyrnged fy sylw yn arbennig. Coffâd o eiddo Emmanuel Macron, Arlywydd Ffrainc ydoedd, ble dywedodd fod gan Elisabeth le arbennig ym mywydau pobl oherwydd iddi fod yn bresenoldeb cyson ac arhosol. Mewn byd llawn newid lle mae arweinwyr gwleidyddol yn mynd ac yn dod (yn aml iawn y dyddiau hyn!), yn ôl Macron roedd rhywbeth oedd yn cynrychioli tragwyddoldeb yn perthyn i’r Frenhines – ‘she represented a sense of eternity.’ Ni allaf i na’m rhieni gofio amser pan nad oedd Elisabeth ar yr orsedd, ac felly gallaf ddeall pam y byddai pobl yn meddwl amdani fel rhywun fyddai yno am byth, ond mae’r wythnos ddiwethaf wedi amlygu realiti poenus marwolaeth i ni. Fel rhan o’r datganiad am farwolaeth y Frenhines cyhoeddwyd bod ei mab, Charles, bellach yn Frenin. Dyna’r broses gyfansoddiadol sydd rhaid ei dilyn, ond roedd hefyd mewn brawddeg gwta yn nodi nad yw Elisabeth, yn fwy nag unrhyw frenin neu frenhines ddaearol arall, yn teyrnasu’n dragwyddol.

Er mor anodd yw wynebu diwedd oes unrhyw un, nid yw’r Beibl yn ceisio osgoi’r pwnc. Cawn ein hatgoffa’n gyson fod y cryfaf ohonom yn feidrol, a dros dro fydd ein bodolaeth mewn byd syrthiedig: Y mae’r meidrol yn union fel anadl, a’i ddyddiau fel cysgod yn mynd heibio.’ (Salm 144:4) Gallai geiriau fel yma’n hawdd ein harwain at anobaith, ond maent wedi’u cynnwys yn y Beibl sydd hefyd yn dweud fod yna Un tragywydd: ‘Cyn geni’r mynyddoedd, a chyn esgor ar y ddaear a’r byd, o dragwyddoldeb hyd dragwyddoldeb, ti sydd Dduw.’ (Salm 90:2)

A’r hyn sy’n gwneud Cristnogaeth y newyddion gorau erioed yw’r ffaith bod y Duw tragwyddol wedi gwisgo cnawd, ac o’i fawr gariad bod Iesu wedi wynebu a choncro marwolaeth ar ein rhan. Golyga buddugoliaeth y groes a’r bedd gwag y gall unrhyw un ohonom, boed o deulu cyffredin neu frenhinol, trwy ffydd yn Iesu Grist etifeddu bywyd tragwyddol. Cofiwn addewid Iesu i’w braidd –

‘Yr wyf fi’n rhoi bywyd tragwyddol iddynt; nid ânt byth i ddistryw, ac ni chaiff neb eu cipio hwy allan o’m llaw i.’ (Ioan 10:28)

Rhodri

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 18.09.22

Dydd Sul, 4 Medi 2022

Beth mae mis Medi yn ei arwyddo i chi? Os ydych chi’n debyg i mi, mis paratoi yw Medi, y cyfnod o’r flwyddyn sy’n fy sbarduno i fod yn barod ar gyfer y newid sydd i ddod. Bydd y shorts yn dychwelyd i’r drôr a minnau’n ceisio gwneud yn siŵr bod digon o danwydd i’n cadw’n gynnes pan ddaw’r oerfel! Ond wrth fynd ati eleni, does dim modd osgoi’r cynnydd eithriadol ym mhrisiau nwyddau a gwasanaethau angenrheidiol. Yn ôl y rhybuddion bydd pris arferol trydan i gartrefi yn codi 80% yn fuan, sy’n siŵr o arwain at wasgfa bryderus i nifer fawr o deuluoedd a busnesau. Beth allwn ni ei wneud? Rhaid i ni fod yn ddoeth fel unigolion, teuluoedd ac eglwysi gan gofio bod Cristnogion o’r cyfnod cynharaf wedi cael eu siarsio i beidio anghofio’r tlodion (Galatiaid 2:10), a bod gofyn i ni roi ‘ar sail yr hyn sydd gan rywun, nid yr hyn nad yw ganddo.’ (2 Corinthiaid 8:12). Ac i’r rhai sydd mewn gwir angen, cofiwn fod yna elusennau a sefydliadau sy’n barod i helpu’n ymarferol ac yn emosiynol – dyma restr fer o rifau ffôn a gwefannau defnyddiol:

  • Samariaid: Llinell Gymraeg 0808 164 0123
  • RABI: 0800 188 4444
  • Sefydliad DPJ: 0800 587 4262
  • Christians Against Poverty: capuk.org
  • Banc Bwyd Dinbych: www.valeofclwyd.foodbank.org.uk

Dros y misoedd nesaf bydd penderfyniadau digon anodd yn wynebu nifer, ond i eraill mae’r sefyllfa’n frawychus gan nad oes ganddynt opsiynau ar ôl. Gyda’r cynnydd mewn prisiau mor enfawr, a heb obaith am ragor o arian, maent wedi’u dal mewn caethiwed sy’n egluro pam fod cymaint yn galw ar y llywodraeth i gamu i’r adwy. Wrth feddwl yn y termau hynny, dyna’r darlun a welwn yn y Beibl hefyd. Fel dynoliaeth rydym mewn caethiwed druenus i bechod a’n ffyrdd hunan-ganolog o fyw ein bywydau. Ond yn wahanol i’r argyfwng costau byw, nid llywodraeth ddynol sydd am ein hachub, ond Llywodraethwr daer a nef. Yn Iesu Grist mae gennym Frenin sydd wedi gweld ein cyflwr, ac wedi ymateb yn drugarog. O’i fawr gariad bu’n barod i dalu’r pris ar y Groes am ein crwydro, er mwyn ein rhyddhau i fywyd newydd o gariad, gwasanaeth a diolchgarwch. Wrth wynebu’r cyfnod ansicr nesaf, cofiwn fod gennym Un y gallwn droi ato ym mhob argyfwng, ac a ddywedodd wrth ei ddisgyblion: Wnes i ddim disgwyl i bobl eraill fy ngwasanaethu i, er mai fi ydy Mab y Dyn; des i fel gwas i aberthu fy mywyd er mwyn talu’r pris i ryddhau llawer o bobl.” (Marc 10:45 Beibl.net)

Rhodri

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 04.09.22

Dydd Sul, 17 Gorffennaf 2022

Gan mai dyma’r rhifyn olaf o Lais Bro Aled tan ddechrau fis Medi, dyma gyfle gwych i mi ddymuno’n dda i bawb ohonoch dros yr haf, yn arbennig felly’r rhai fydd yn brysur yn ymweld â’r Eisteddfod a sioeau ymhell ac agos!  Ac wrth edrych ymlaen at y Sioe yn Llanelwedd yr wythnos nesaf, mae’r rhagolygon o wres mawr eisoes wedi arwain at rybuddion bod angen diogelu pobl ac anifeiliaid rhag gorboethi.  Gan ein bod mor anghyfarwydd â’r fath dymheredd, bydd rhaid cymryd camau ychwanegol i’n hoeri a’n gwarchod rhag yr haul!

Hyd yn oed wrth i ni fwynhau’r heulwen ar lan Llyn Brenig ddydd Sul diwethaf, diddorol oedd y safbwyntiau gwahanol ymhlith y picnicwyr: rhai wrth eu boddau â’r tywydd braf, ag eraill yn cilio i’r cysgod!  Gwnaeth yr holl drafod am haul, gwres a chysgod i mi feddwl mor aml y mae’r Salmau yn defnyddio’r delweddau hyn wrth ddisgrifio’r Arglwydd fel cysgod i’w bobl.  Dywed dechrau Salm 91:

‘Y mae’r sawl sy’n byw yn lloches y Goruchaf, ac yn aros yng nghysgod yr Hollalluog, yn dweud wrth yr Arglwydd, “Fy noddfa a’m caer, fy Nuw, yr un yr ymddiriedaf ynddo.”

Ac wrth gwrs, mae Salm gyfarwydd 121:5 yn datgan Yr Arglwydd yw dy geidwad, yr Arglwydd yw dy gysgod ar dy ddeheulaw’.

Yn ystod diwrnod crasboeth, bydd cysgod yn rhoi rhyddhad hyfryd i’r sawl sy’n ei geisio, ac yn galluogi rhywun i ddioddef rhywbeth fyddai’n annioddefol fel arall.  Ac mewn gwres tanbaid, cysgod (a dŵr) sy’n ein galluogi i orffwys a chael ein hatgyfnerthu.  Mewn ffordd gyffelyb, mae’r Arglwydd Dduw yn addo rhoi cymorth i’w bobl i wynebu pob math o dreialon wrth iddo’u harwain a’u hadnewyddu trwy’r Ysbryd.  Rydym yn clywed yn aml am y gorffwys bendigedig sydd ar gael i’r rhai sy’n dod mewn ffydd at Iesu, ond mae’r Beibl hefyd yn ein hatgoffa bod arfogaeth gan Dduw i’n galluogi i sefyll yn gadarn a dal ein tir pan fydd pethau’n ddrwg. (Effesiaid 6:13 Beibl.net)

Wrth i ni gysgodi o dan goeden neu do, y dail neu’r llechi sy’n dioddef tanbeidrwydd llethol yr haul yn ein lle. A phan feddyliwn am y croeshoeliad, sylweddolwn fod Iesu o’i wirfodd wedi dioddef un waith am byth dros bechodau’, er mwyn i bawb sy’n cysgodi ynddo brofi hyfrydwch tragwyddol wrth ddod at Dduw. (1 Pedr 3:18)

Am iddo farw ar y bryn,
Cadd f’enaid bach ei brynu’n llyn*  (*‘fel hyn’)
A’i dynnu o’i gadwynau’n rhydd:
Wel, bellach, dan ei haeddiant Ef,
Fel cysgod rhyw gedrwydden gref,
Gorffwysaf mwy yng ngwres y dydd.

W.W. Pantycelyn

Rhodri

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 17.07.22

Dydd Sul, 3 Gorffennaf 2022

Un o’r pethau a gynyddodd yn sylweddol yn ystod y pandemig oedd fy edmygedd tuag at gyflwynwyr teledu: nid oherwydd fy mod wedi gwylio llawer arnynt, ond yn sgil fy ymdrechion fy hun i gyfathrebu trwy gamera mewn ystafell wag! Trwy’r profiad anghyfforddus hwn daeth yn amlwg i mi cymaint o ddawn yw bod yn naturiol pan yn siarad â phobl nad ydych yn eu gweld! Ac i nifer o gyflwynwyr neu ohebwyr ar y cyfryngau, gallaf ddychmygu bod y dasg hyd yn oed yn anoddach pan maent yn holi pobl yn syth ar ôl canlyniad arbennig, neu fuddugoliaeth o bwys. Yn achos Mari Lovegreen gyda buddugwyr Eisteddfod yr Urdd neu Dylan Ebenezer ar ochr cae pêl droed, roedd hi’n dipyn o gamp ennyn ymateb gan eraill yng nghanol corwynt o emosiynau. Mor aml, prin yw’r geiriau – unai “waw” neu “wn i ddim beth i’w ddweud!”

Ar adegau fel hyn y byddwn yn gweld profiad y cyflwynwyr yn dod i’r fei wrth iddynt helpu’r rhai y maent yn eu cyfweld. Gwnânt hyn wrth ofyn cwestiynau am bethau penodol neu geisio eu hatgoffa o rywun arbennig y dylid diolch iddynt.

Wrth i ni fyw ein bywydau a cheisio gwneud synnwyr o’r hyn y mae’r Beibl yn ei ddweud, rydym ninnau angen help hefyd. Meddyliwch er enghraifft am yr adran gofiadwy hon o weddi Paul dros Gristnogion Effesus (Effesiaid 3:18-19): Boed i chwi, sydd â chariad yn wreiddyn a sylfaen eich bywyd, gael eich galluogi i amgyffred ynghyd â’r holl saint beth yw lled a hyd ac uchder a dyfnder cariad Crist, a gwybod am y cariad hwnnw, er ei fod uwchlaw gwybodaeth.

Sut mae unrhyw Gristion yn cychwyn deall lled, hyd, uchder a dyfnder cariad Crist? Fel y gwelwn yn Effesiaid 3:16-17 (beibl.net), byddwn yn derbyn cymorth gan yr Ysbryd Glân wrth i Grist wneud ‘ei gartref yn eich calonnau chi wrth i chi ymddiried ynddo fe.’ Gyda’n gilydd, o gam i gam, bydd yr Ysbryd yn dyfnhau ein profiad o gariad Crist wrth i ni ymddiried, gwrando a siarad gyda’r Arglwydd. Ac wrth i ni dyfu yn ein ffydd, gallwn ddibynnu ar oleuni’r Ysbryd i’n helpu i weld yn gliriach beth yw ein anghenion, a sut y mae Crist yn darparu ar ein cyfer. Beth am i ni wneud hynny yr wythnos hon – dewis adnod, addewid, neu ddarlun penodol o’r Beibl a gofyn am gymorth Duw i’n symud o ddealltwriaeth i ddiolchgarwch a mawl?

Rhodri

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 03.07.22

Dydd Sul, 19 Mehefin 2022

Tybed ydych chi wedi cael profiad tebyg: cael eich atgoffa o lyfr, ffilm neu gyfres deledu arbennig, a phenderfynu ail-ymweld â’r hyn a roddodd y fath fwynhad i chi? Dyna ddigwyddodd i mi yn dilyn fy sgwrs ddiweddar ar zoom gyda Gwilym ac Alex Tudur. Soniodd Gwilym am gyfrol Dane Ortlund, Gentle and Lowly: The Heart of Christ for Sinners and Sufferers, a gwnaeth hynny i mi feddwl llawer am y gyfrol arbennig hon a ddarllenais ddwy flynedd yn ôl.

Dwi’n siŵr bod nifer ohonom wedi teimlo’r ofnau hynny sy’n codi cyn cyfweliad swydd, neu wynebu’r tensiwn annifyr cyn cyfarfod â rhywun lle’r ydych yn ansicr sut dderbyniad gewch chi? Wrth gwrs gall sefyllfaoedd o’r fath fynd yn dda neu’n ddrwg, ond mor hyfryd yw gweld yr ofnau a’r tensiwn yn diflannu’n sydyn oherwydd y ffordd garedig y cawsom ein trin gan eraill. Bryd hynny byddwn yn sylweddoli mai’r hyn oedd wedi achosi’r annifyrrwch o flaen llaw oedd ein darlun anghywir o’r bobl yr oeddem am eu cyfarfod.

Ac mewn ffordd, dyna ddadl awdur Gentle and Lowly; ein bod yn tueddu i feddwl am Dduw mewn ffordd sy’n gwbl groes i bwy ydyw mewn gwirionedd, yn enwedig felly pan fyddwn yn profi gorthrymderau neu’n delio ag euogrwydd. Gallwn greu darlun negyddol o’r Arglwydd fel un sy’n ddi-hid am ein cyflwr ac yn llym yn Ei ymwneud â ni pan fyddwn ar ein gwannaf.

Yn hytrach, anogaeth y gyfrol yw y dylem drwytho’n hunain yn yr hyn sy’n cael ei ddatgelu i ni am Dduw yn ei Air. Dyma le y cofnodwyd hanes y Duw tragwyddol yn arwain a chadw Ei bobl dros y canrifoedd, cyn dod mewn cnawd yn Iesu Grist i achub y colledig. Wrth i ni ddarllen a myfyrio ar yr hyn sydd yn y Beibl, gyda chymorth yr Ysbryd Glân gallwn weld fod yna gysondeb trwyddo. Cawn ein cyflwyno i Dduw sy’n amyneddgar, yn garedig ac yn drugarog, yn maddau beiau ond eto ddim yn gadael i’r euog fynd heb ei gosbi. (Exodus 34:6-7 beibl.net)

Ac yng Ngair Duw y gwelwn un o wahoddiadau hyfrytaf yr Arglwydd Iesu, sy’n gysur i ni heddiw, ac sy’n dangos rhywbeth arbennig am galon neu gymeriad Duw:

“Dewch ataf fi, bawb sy’n flinedig ac yn llwythog, ac fe roddaf fi orffwystra i chwi.

Cymerwch fy iau arnoch a dysgwch gennyf, oherwydd addfwyn ydwyf a gostyngedig o galon, ac fe gewch orffwystra i’ch eneidiau. Y mae fy iau i yn hawdd ei dwyn, a’m baich i yn ysgafn.” (Mathew 11:28-30)

Rhodri

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 19.06.22

Dydd Sul, 5 Mehefin 2022

Bu’n braf cael cyfle i grwydro maes Eisteddfod yr Urdd yr wythnos ddiwethaf a gweld cymaint o wynebau cyfarwydd! Rwy’n ysgrifennu’r myfyrdod hwn ar fore dydd Iau a hyd yn hyn chlywais i ddim cwyno am draffig, ac ar y cyfan bu’r tywydd yn ddigon dymunol. Ond hyd yn oed os nad ydych wedi mentro ar y maes ger Dinbych, mae’n debyg bod nifer ohonoch wedi cael cip ar yr Eisteddfod ar y teledu a sylweddoli bod trefn wahanol i’r cystadlu yn 2022. Yn hytrach na’r hen arferiad o gynnal rhagbrofion gyda dim ond y goreuon (yn nhyb y beirniaid!) yn cystadlu ar lwyfan y pafiliwn, eleni cafodd pawb oedd yn cystadlu gyfle i wneud hynny ar lwyfan un o’r tri phafiliwn swyddogol.

Wn i ddim beth oedd y rheswm a roddwyd dros y newid ond gallaf ddychmygu bod plant, pobl ifanc a’u teuluoedd wrth eu boddau fod pawb o’r cystadleuwyr yn cael y fath gyfle.  Does dim amheuaeth fod yna densiwn oesol ynghlwm wrth gystadlu. Pwrpas cystadleuaeth yw gwahaniaethu rhwng y rhai sy’n ennill a’r rhai sydd ddim, ac felly’n anorfod bydd rhai ar ben eu digon tra bod eraill yn profi siom. Ac mae’n bwysig i ni gofio nad yw pawb yn meddu’r un doniau, nac ychwaith yn derbyn yr un lefel o hyfforddiant a chefnogaeth.

Felly wrth ystyried y cwestiynau mawr hyn ynglŷn â chystadlu digwyddais ddarllen rhan gyntaf Llythyr Paul at y Rhufeiniaid: ‘Yr wyf yn cyfarch pawb yn Rhufain sydd yn annwyl gan Dduw, a thrwy ei alwad ef yn saint. Gras a thangnefedd i chwi oddi wrth Dduw ein Tad a’r Arglwydd Iesu Grist.’ (Rhufeiniaid 1:7) Roedd Paul yn eiddgar i’r holl Gristnogion wybod eu bod yn annwyl gan Dduw. Dyma neges hyfryd i Gristnogion cryf a gwan, hen ac ifanc,  gwryw a benyw, yn medru canu fel eos neu’n methu canu nodyn!

Yn ystod Eisteddfod yr Urdd gwelwyd amrywiaeth helaeth o ddoniau’n cael eu hamlygu ar y llwyfannau, ond roedd un peth yn gyffredin i bob cystadleuydd – roeddent i gyd yn perthyn, yn aelodau o’r Urdd!

Oherwydd yr hyn wnaeth Iesu trwy ei fywyd di-fai, ei farw aberthol a’i atgyfodiad gogoneddus, yn ôl y Beibl os ydym ni’n perthyn i Grist trwy ffydd rydym yn saint, yn bobl arbennig i Dduw. Ac mae gan bawb o’r saint eu doniau, eu cymeriad a’u diddordebau gwahanol tra’n rhannu’r un gobaith, gan ein bod wedi’n prynu i ryddid ‘â gwaed gwerthfawr Un oedd fel oen di-fai a di-nam, sef Crist.’ (1 Pedr 1:19)

Diolch i Dduw am yr amrywiaeth ymhlith Ei saint, a diolch am yr undod sydd rhyngom yn Iesu Grist!

Rhodri

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 05.06.22

Dydd Sul, 22 Mai 2022

Tybed ydych chi wedi clywed y gôg eleni? Ers inni symud tŷ’n ddiweddar, un peth sydd wedi fy llonni yw sylwi ar gân adar o bob math, gan gynnwys y gwcw. Ac mae hynny wedi gwneud i mi gwestiynu ai fi sydd wedi nesáu at yr adar trwy fynd allan o’r pentref, neu oes yna lai o sŵn cefndirol sy’n gwneud yr adar yn haws i’w clywed?

Wrth gofio’r cyfnod clo cyntaf yn 2020, nododd llawer ohonom mor hyfryd oedd cael ail-ddarganfod ein hardal leol, ac mor braf oedd mwynhau byd natur o’n cwmpas. Wrth gwrs, nid byd natur oedd wedi newid – ni oedd wedi newid gan fod patrymau cyfarwydd ein prysurdeb wedi stopio! Golygodd hyn ein bod yn sylwi o’r newydd ar bethau oedd wedi bod o’n cwmpas erioed! Dwi’n siŵr fod hyn yn wers ysbrydol bwysig i ni hefyd – yr angen i ni fod yn wyliadwrus nad yw patrymau’n bywydau arferol yn cau ein llygaid a’n clustiau i’r hyn sy’n werthfawr ac er ein lles. Mae gan bawb ohonom ddyletswyddau neu amgylchiadau sy’n siapio’r hyn yr ydym yn ei wneud neu’r hyn nad ydym yn ei wneud, ond ni fyddai’n ddrwg o beth i ni ystyried, oes yna bethau sy’n cael eu gwasgu allan o’n bywydau yn anfwriadol?

Cofiwn fod Mab Duw yn ystod ei weinidogaeth ddaearol wedi dysgu, teithio, a chyflawni nifer helaeth o weithredoedd nerthol. Serch hynny, mae mwy nag un adroddiad am Iesu’n encilio oddi wrth y tyrfaoedd a’i ddisgyblion er mwyn gweddïo a bod gyda’i Dad nefol (e.e. Marc 6:46, Luc 6:12). Os oedd oedi’r gweithgaredd arferol er mwyn gweddïo a chael cymundeb â Duw yn bwysig i Iesu, siawns na allwn ninnau hefyd weld bod angen iddo fod yn flaenoriaeth yn ein bywydau?

I ddod yn ôl at y gôg, gallai rhywun ddadlau nad diffyg gwrando yw’r broblem, ond bod yr aderyn arbennig hwn wedi prinhau’n sylweddol dros y blynyddoedd. Efallai fod hynny’n wir am fyd natur, ond ni ddylem ddefnyddio’r un ddadl am ein hymwneud â’r Arglwydd. Nid yw’n Duw trugarog a graslon yn lleihau ei ras a’i gariad tuag at Ei bobl pan maent yn mynd trwy gyfnodau anodd, a tydi’r Arglwydd ychwaith ddim yn cuddio oddi wrthym gan roi posau dyrys i ni er mwyn dod i’w adnabod o bell.

Wrth i Iesu ddod i’r byd gan fyw, marw, ac atgyfodi er mwyn achub Ei bobl, daeth Duw yn agos atom. A thrwy ffydd yng Nghrist, gallwn ninnau ddod ato Ef a phrofi bywyd tragwyddol fydd yn y diwedd yn golygu cael ‘adnabod fel y cefais innau fy adnabod.’ (1 Corinthiaid 13:12)

Rhodri

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 22.05.22

Dydd Sul, 8 Mai 2022

Profiad diddorol yw symud tŷ!  Efallai fod rhai ohonoch wedi clywed ein bod wedi newid aelwyd yn ddiweddar wrth i waith adnewyddu gychwyn yn Heulfryn, a diolch i bawb sydd wedi’n helpu hefo’r holl broses.  Wedi’r gwaith ymarferol o bacio, trefnu a symud pethau o un lle i’r llall, rhaid dadbacio a cheisio cofio lle mae popeth wedi’i gadw! Ar ôl hyn i gyd mae’r cyfnod o gynefino yn dechrau – setlo yn y tŷ newydd a chychwyn ar fod yn gartrefol.

Gwnaeth hyn i mi ddechrau pendroni beth yw ystyr bod yn gartrefol?  Byddwn yn clywed y gair yn cael ei ddefnyddio’n aml i ddisgrifio awyrgylch digwyddiadau neu leoliadau arbennig, ond tybed beth sy’n gwneud i chi deimlo’n gartrefol?

Mae’n debyg y byddai atebion pawb ohonom fymryn yn wahanol i’w gilydd, ond gallaf ddychmygu bod elfennau o berthyn, a bod yn fodlon a diogel yn eithaf pwysig.  Ac oherwydd hynny, mae’n siŵr y byddai’r rhan fwyaf ohonom yn reddfol yn meddwl am fod yn gartrefol fel peth cadarnhaol.

Ond wrth i ni droi at y Beibl gwelwn ddysgeidiaeth ychydig yn wahanol.  Er enghraifft, fwy nag unwaith yn ei lythyr cyntaf, mae Pedr yn cyfeirio at Gristnogion, nid fel rhai sydd i fod yn gartrefol, ond fel dieithriaid neu alltudion yn y byd.  Dywed 1 Pedr 2:11 (beibl.net): ‘Ffrindiau annwyl, dim y byd yma ydy’ch cartref chi. Dych chi fel pobl ddieithr yma. Felly dw i’n apelio arnoch chi i wrthod gwneud beth mae’r chwantau naturiol am i chi ei wneud. Maen nhw’n brwydro yn erbyn beth sydd orau i ni.’

Wrth gwrs, nid rhybuddio yn erbyn teimlo’n gartrefol ar unrhyw gyfrif y mae Pedr, ond pwysleisio nad yw’r Cristion i fod yn gartrefol mewn byd annuwiol sy’n gwrthryfela yn erbyn yr Arglwydd a’i ffyrdd.  Dyna pam y mae’r adnod yn cynnwys apêl i’r Cristnogion beidio ildio i’w chwantau pechadurus fydd yn gwneud niwed i ni a’r bobl o’n cwmpas.  Rydym fel Cristnogion felly i ddisgwyl teimlo’n ddieithr neu’n anghyfforddus mewn rhai sefyllfaoedd gan fod Crist yn ein galw i fod yn halen y ddaear ac yn oleuni’r byd. (Mathew 5:13-14)

Nid yn y byd y mae’r Cristion i deimlo’n gartrefol, ond yn Iesu Grist wrth i ni fwynhau’r bendithion sy’n llifo tuag atom yn nheyrnas Duw.  Trwy ymddiried yn y Gwaredwr, byddwn yn un o’i deulu, yn ddiogel am byth wedi derbyn y ‘blaendal sy’n gwarantu’r ffaith bod lle wedi’i gadw ar ein cyfer ni.  Yn y diwedd byddwn yn cael ein gollwng yn rhydd i’w feddiannu’n llawn.  Rheswm arall i’w foli am ei fod mor wych!’ (Effesiaid 1:14 beibl.net)

Rhodri

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 08.05.22

Dydd Sul, 24 Ebrill 2022

Ers rhai wythnosau mae canol Llansannan yn edrych yn wahanol iawn i’r arfer! O ganlyniad i’r gwaith atal llifogydd, ymddangosodd goleuadau traffig ar y groesffordd a thwll mawr yn y ffordd. Ni fu hyn yn syndod i drigolion y pentref gan ein bod wedi derbyn rhybudd gan y cwmni sy’n gyfrifol am y gwaith. Ac yn ddiweddar cawsom fwy fyth o wybodaeth yn esbonio’r cynllun a pha ffyrdd fydd ar gau dros y misoedd nesaf. Bydd hyn yn siŵr o darfu ar nifer gan achosi dryswch i yrwyr, ond mae hynny i’w ddisgwyl ac yn bris gwerth ei dalu os yw’n golygu gwarchod tai pobl am ddegawdau i ddod. Dyna ydw i’n ddweud ar hyn o bryd, mae’n bosib y byddaf wedi newid fy nghân ar ôl bod yn sownd mewn traffig am fisoedd!

Un peth yw gwybod am newidiadau i ddod, peth arall yw byw yng nghanol yr amgylchiadau newydd. A dyna brofodd disgyblion Crist wedi’r atgyfodiad. Er iddynt gael eu paratoi gan Iesu ar gyfer cyfnod newydd (gw. Ioan 14-17), gallaf ddychmygu bod y profiad o ddilyn Crist wedi’r atgyfodiad yn gyffrous ac yn ddryslyd yr un pryd. Efallai bod rhai ohonynt yn tybio bod bywyd braf a didrafferth o’u blaenau, ond nid dyma’r realiti. Yn fuan iawn wynebodd y disgyblion wrthwynebiad, camdriniaeth, ac yn achos Steffan ac Iago, marwolaeth. Ac yn Actau 14:22 gwelwn yr apostolion yn annog Cristnogion newydd i lynu wrth y ffydd gan ddweud: “Trwy lawer o gyfyngderau yr ydym i fynd i mewn i deyrnas Dduw.”

Tybed beth yw’n profiad a’n disgwyliadau ni o ddilyn Crist heddiw? Efallai ein bod yng nghanol sefyllfa anodd ac yn brwydro i wneud synnwyr o’r cyfan, neu’n methu gweld ymhellach na’r dryswch presennol. Ond cofiwch fod buddugoliaeth y Pasg nid yn unig yn gysur ond yn rhoi adnoddau angenrheidiol i’r Cristion fedru dygymod ag amrywiol drafferthion. Oherwydd, fel yn achos yr apostolion, mae gennym ni’r un newyddion da am Iesu i’w gredu a’i rannu ag eraill:

‘Ond dyma Duw yn ei godi yn ôl yn fyw a’i ollwng yn rhydd o grafangau marwolaeth. Roedd yn amhosib i farwolaeth ddal gafael ynddo!’ (Actau 2:24)

Mae Iesu’n fyw, yn teyrnasu, ac yn gweinidogaethu i’w bobl heddiw. Nid yw’r Bugail Da wedi anghofio’i braidd, ac ni chaiff neb eu cipio hwy allan o’i law. (Ioan 10:28) Beth bynnag yw’n gofidiau neu’n amheuon, cofiwn fod Iesu wedi cael y gorau ar bechod, marwolaeth a’r diafol trwy Ei farw aberthol a’i atgyfodiad. Ac wrth ymddiried yng Nghrist, cawn ninnau hefyd, fel yr apostolion, dderbyn o’i Ysbryd Glân i’n nerthu i fod yn dystion iddo ym Mro Aled, Cymru a hyd eithaf y ddaear!

Rhodri

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 24.04.22

Dydd Sul, 10 Ebrill 2022

Dwi’n siŵr y gall pawb o bob oed restru problemau enfawr sydd wedi dod i’n rhan dros y ddwy flynedd ddiwethaf.  O’r argyfwng iechyd i’r wasgfa ar bron bob rhan o’r economi, mae Covid wedi gadael ei ôl.  Ond wrth i ni ystyried yr effaith arnom fel eglwysi a chymunedau, un o’r canlyniadau amlycaf yw ein bod wedi teimlo’n llawer mwy ynysig.  Gan fod y cysylltiadau arferol rhyngom ag eraill wedi gorfod cael eu torri, aeth ffrindiau a chymdogion yn ddieithr, a blynyddoedd yn pasio heb i ni ymwneud â rhai pobl er eu bod yn byw yn eithaf agos.  Cefais sgwrs â’m cyfnither (o Gaernarfon) yr wythnos diwethaf, a sylweddoli nad oeddem wedi gweld ein gilydd ers bron i dair blynedd, ac mai hwnnw oedd y bwlch hiraf ar hyd ein hoes.

Wrth feddwl am hyn, cefais fy atgoffa o ddyfyniad enwog gan yr Albanwr duwiol Robert Murray M’Cheyne.  Gweinidog Presbyteraidd yn Dundee oedd M’Cheyne, a bu farw yn 29 mlwydd oed ym 1843.  Dyma’r dyfyniad: “If I could hear Christ praying for me in the next room, I would not fear a million enemies. Yet distance makes no difference. He is praying for me.”

Pan ddarllenwn am ddyddiau olaf Iesu cyn ei groeshoeliad, mae’n nodedig cymaint yr oedd yn gweddïo.  Wrth gwrs byddwn yn meddwl am y weddi ddirdynnol yn yr ardd yng Nghethsemane, ond mae’r Efengylau hefyd yn cofnodi bod Iesu’n barod i weddïo dros Pedr cyn iddo’i wadu (Luc 22: 32), a’i ddisgyblion trwy’r oesoedd (Ioan 17:20-26).

Byddwn yn clywed yn gyson cymaint o les sy’n dod o brofi cefnogaeth ffrindiau a theulu, yn enwedig mewn cyfyngderau.  I’r Cristion, mae gwybod bod eraill yn gweddïo drosom nid yn unig yn gysur, ond yn ffynhonnell o nerth a gobaith wrth i ni gyd-ymddiried yn y Duw sy’n gwrando ar ein gweddïau ac sy’n dweud wrthym yn ei Air: ‘Peth grymus iawn ac effeithiol yw gweddi y cyfiawn.’ (Iago 5:16)  Ond cymaint o fendith yw gwybod bod yr Arglwydd Iesu yn gweddïo drosom!

Oherwydd bod Iesu wedi codi’n fyw o’r bedd mae’n fyw yn awr, ac yn ymbil dros ei bobl ar ochr dde Duw (Rhufeiniaid 8:34).  Er nad ydym yn gallu Ei weld, nid oes angen i ni amau. Sut bynnag y mae pethau arnom ar hyn o bryd, cofiwn anogaeth Hebreaid 4:16,

‘Felly gadewch i ni glosio at orsedd Duw yn hyderus. Mae Duw mor hael! Bydd yn trugarhau wrthon ni ac yn rhoi popeth sydd ei angen i ni pan mae angen help arnon ni.’

Rhodri

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 10.04.22