Dydd Sul, 14 Mehefin 2020

Wrth edrych ar y newyddion yr wythnos ddiwethaf, mae’n anodd gwybod sut i ymateb mewn cyfnod mor gythryblus. Wrth i’r argyfwng iechyd barhau, gwelwyd protestiadau niferus yn erbyn hiliaeth ar draws sawl gwlad, gyda’r sefyllfa yn yr Unol Daleithiau yn frawychus yn dilyn marwolaeth a chamdriniaeth George Floyd dan law’r heddlu ym Minneapolis. Wedi hynny, dros y Sul cynhaliwyd protestiadau’r ochr yma i’r Iwerydd, a arweiniodd at lawer o drafod am y cysylltiad hanesyddol rhwng yr Ymerodraeth Brydeinig a chaethwasiaeth, a rôl Prydain a Chymru mewn cam-drin a gormesu cenhedloedd eraill ledled y byd. Erbyn yr wythnos hon, mae’r drafodaeth wedi dod yn agos iawn at adref gyda nifer yn galw am gael gwared â’r gofeb i H M Stanley o flaen y Llyfrgell yn Ninbych.

Nid oes modd dianc rhag y ffaith bod hiliaeth yn staen hyll arnom fel dynoliaeth, ac nad problem un wlad, nag un cyfnod o hanes ydyw. Gallwn fynd ymhellach a dweud fod casineb tuag at eraill yn batrwm trist sydd wedi’n nodweddu fel pobl o bob diwylliant a chefndir hefyd. Ac er bod nifer o ffactorau yn dylanwadu ar ffurfiau penodol o hiliaeth ac anghyfiawnder, cofiwn i Iesu egluro fel hyn i’w ddisgyblion yn Marc 7:21-23 (Beibl.net):

“O’r tu mewn i chi mae meddyliau drwg yn dod, a phethau fel anfoesoldeb rhywiol, dwyn, llofruddio, godinebu, bod yn farus, bod yn faleisus, twyllo, penrhyddid, bod yn hunanol, hel straeon cas, bod yn haerllug ac ymddwyn yn ffôl. Y pethau drwg yma sy’n dod allan ohonoch chi sy’n eich gwneud chi’n ‘aflan’.”

Felly sut ydym ni i ymateb? Yn gyntaf, gan gofio darlun Iesu o’r brycheuyn a’r trawst (Mathew 7:3-5), rhaid edrych ar ein hagweddau ni ac edifarhau am ein casineb – pa bynnag ffurf y mae’n ei gymryd yn ein bywydau. Ac wrth edifarhau, rydym i droi at Iesu mewn ffydd yn diolch mai Ef oedd yr un a ddaeth i’r byd i ddileu’r elyniaeth oedd yn ein gwahanu oddi wrth Dduw, ac oddi wrth ei gilydd. Wrth sôn am y rhaniad enfawr rhwng Iddewon a’r Cenhedloedd dywedodd Paul am Grist yn Effesiaid 2:15-16 ‘Ac felly, i wneud heddwch, creodd o’r ddau un ddynoliaeth newydd ynddo ef ei hun, er mwyn cymodi’r ddau â Duw, mewn un corff, trwy’r groes; trwyddi hi fe laddodd yr elyniaeth.’

Os ydi Duw wedi dangos y fath gariad atom ni, a ninnau’n haeddu dim o’i faddeuant, y peth lleiaf y gallwn wneud yw ufuddhau i’w Fab, a cheisio byw ein bywydau trwy’r Ysbryd yn caru ein gelynion ac yn casáu drygioni.

Rhodri

Llais Bro Aled 14.06.20

Comments are closed.