Dydd Sul, 14 Gorffennaf 2024

Taith Ddiogel!

Mae llwybr bywyd yn troi a throsi i bob un ohonom gan ddod â llawenydd a gofid a her.  Gŵyr bob un ohonom o brofiad am y treialon a’r anawsterau all ddod i’n rhan, a phryd hynny byddwn angen cymorth o ryw fath.  Efallai ein bod angen help heddiw.  Efallai bod gennym broblem iechyd, neu broblem ariannol neu fod helynt yn y gwaith.  Efallai mai pryder am deulu sy’n ein beichio.  Weithiau mae’r anghenion wedi eu cuddio y tu mewn i ni gyda neb arall yn ymwybodol ohonynt.

Mae Salm 121 yn salm y byddai’r pererinion yn ei chanu ar eu taith i’r deml yn Jerwsalem.  Mae’n debyg y byddai un garfan yn adrodd pennill a charfan arall yn adrodd pennill am yn ail â nhw.  “Dw i’n edrych i fyny i’r mynyddoedd. O ble daw help i mi?” yw geiriau cyntaf y salm.  Yna daw’r ateb, “Daw help oddi wrth yr ARGLWYDD, yr Un wnaeth greu y nefoedd a’r ddaear.”  Ffordd ydoedd i’r pererinion atgoffa’i gilydd fod cymorth parod ar gael oherwydd gofal mawr Duw amdanynt. Mae’r Salm yn gorffen gyda’r hyder, “Bydd yr ARGLWYDD yn dy amddiffyn rhag pob perygl; bydd yn dy gadw di’n fyw. Bydd yr ARGLWYDD yn dy gadw di’n saff ble bynnag ei di, o hyn allan ac am byth.”

Heddiw mae’r rhai sy’n credu yn yr Arglwydd Iesu Grist yn gallu tystio i’r un ffyddlondeb oedd yn brofiad i’r pererinion gynt.  Wrth i ni fyw ein bywydau yn ein cartrefi, ar ein ffermydd, yn ein swyddfeydd, ein hysgolion a’n cymunedau, diolch fod geiriau’r Salmydd o hyd yn ein cymell i gofio am yr Arglwydd cadarn a thosturiol sy’n dal i fod wrth law i wrando ein cri ac yn llawn awydd i ymateb i’n anghenion. Cofiwn eiriau Iesu wrth ei ddisgyblion wedi iddo roi y comisiwn iddynt fynd â’i newyddion da i’r holl fyd. “Gallwch chi fod yn siŵr y bydda i gyda chi bob amser, nes bydd diwedd y byd wedi dod.” (Mathew 28: 20). A chofiwn eiriau’r emynydd:

Mae Duw yn llond pob lle,
presennol ymhob man;
y nesaf yw efe
o bawb at enaid gwan;
wrth law o hyd i wrando cri:
“Nesáu at Dduw sy dda i mi.”

Y Parch. R. O. Roberts

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 14.07.24

Dydd Sul, 30 Mehefin 2024

Ethol y gwaethaf

Cwta chwe wythnos sydd ers i Rishi Sunak gyhoeddi dyddiad yr Etholiad Cyffredinol. Ers hynny, daeth yn amlwg fod ymhlith yr ymgeiswyr seneddol a’u cydweithwyr rai annoeth, rai anonest, rai anwybodus, rai anaeddfed, a mwy nag un andros o wirion. Ond y mae yn eu plith hefyd, o fwy nag un blaid, bobl dda ac egwyddorol sy’n chwennych y gwaith o ddymuniad cywir ac anhunanol. Yn wahanol i’r hyn a ddywed llawer, dydyn nhw i gyd ddim yr un peth! Mae yna ymgeiswyr sydd i’w parchu am eu gwaith blaenorol a’u gwasanaeth i’w cymunedau a didwylledd eu haddewidion. A dydd Iau nesaf, bydd gofyn i bobl ystyried pa rai ohonyn nhw, a pha bleidiau, sy’n haeddu eu cefnogaeth. Siawns bod holl drafod yr wythnosau diwethaf wedi bod o help i ni wneud hynny’n ddoeth a synhwyrol. Erbyn bore Gwener, bydd cannoedd o Aelodau Seneddol wedi eu hethol; a does ond gobeithio y bydd yn eu plith fwy o rai teilwng nag annheilwng.

Pobl wedi eu hethol, neu wedi eu dewis yw Cristnogion hefyd. Pobl ydyn nhw na fyddai fyth wedi dod at Dduw nac wedi credu yng Nghrist pe na fydden nhw wedi eu dewis ganddo. Fel dywed Iesu: ‘Ni all neb ddod ataf fi heb i’r Tad a’m hanfonodd i ei dynnu’ (Ioan 6:43). Dyma’n sicr un o ddirgelion y Beibl a’r Ffydd Gristnogol. Yn amlwg, mae yn yr Efengyl alwad i ni droi at Dduw mewn ffydd ac edifeirwch. Mae arnom gyfrifoldeb i wneud hynny, ac yn hynny o beth mae’n ymddangos mai ein penderfyniad ni yw credu a dilyn Crist. Ac eto, mae’r Beibl yn mynnu na fyddai’r un ohonom wedi credu pe na fyddai Duw wedi ein dewis a’n galw a’n galluogi i wneud hynny.

A hyd yn oed fwy o ryfeddod yw’r ffaith fod pobl Dduw wedi eu dewis er nad oes yna deilyngdod o gwbl ynddyn nhw eu hunain. Nid ar sail ein daioni na’n hufudd-dod, ac nid oherwydd ein gweithredoedd na’n cymwynasau y gwnaed hyn. Yng ngeiriau Paul: ‘Ond pethau ffôl y byd a ddewisodd Duw er mwyn cywilyddio’r doeth, a phethau gwan y byd a ddewisodd Duw i gywilyddio’r pethau cedyrn, a phethau distadl y byd, a phethau dirmygedig, a ddewisodd Duw, y pethau nid ydynt, i ddiddymu’r pethau sydd. Ac felly, ni all neb ymffrostio gerbron Duw’ (1 Corinthiaid 1:27–29).

Ond er i Dduw yn ei drugaredd alw’r gwaethaf, gweddïwn mai’r gorau a etholir ddydd Iau.

Y Parch. John Pritchard

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 30.06.24

Dydd Sul, 16 Mehefin 2024

Tangnefeddwyr

Tydi dod â chymod a heddwch rhwng pobl ddim yn waith hawdd. Cofiaf ryw dro gael fy hun ynghanol dadl rhwng dau. Tydw i ddim yn gwybod sut y digwyddodd ond cefais fy hun dan ymosodiad gan y ddwy ochor. Pan rydym mewn sefyllfa felly mae’n hawdd ceisio achub ein cam a tharo nôl. Ond rhaid i bobl sydd am wneud heddwch fod yn bobl heddychlon.

Heddwch sy’n deillio o fod mewn perthynas iawn yw gwir heddwch. Gallwch gael pobl i beidio ag ymladd ond nid yw hynny’n dod â heddwch. Rydym yn gwybod am rai nad ydynt yn ymladd â’u dyrnau ond mae eu tafodau yn finiog fel cyllyll. Mae eraill nad ydynt yn ymladd yn gyhoeddus ond eto nid ydynt edrych ar ei gilydd nac yn yngan gair wrth ei gilydd. Nid heddwch mo hynny. Daw gwir heddwch wrth ail-adeiladu perthynas.

Ffordd Iesu Grist o ddelio â drygioni a’i rym oedd gyda chariad a maddeuant. Daeth Iesu i ganol byd sydd mewn rhyfel gyda Duw ac â’i hunan a chynnig cymod, cariad a thangnefedd i bob un oedd yn fodlon ei dderbyn.

“— mae wedi gwneud heddwch rhyngon ni ag o’i hun drwy beth wnaeth y Meseia.  Ac mae wedi rhoi’r gwaith i ni o rannu’r neges gyda phobl eraill. 19 Ydy, mae Duw wedi sicrhau heddwch rhyngddo fo’i hun â’r byd drwy beth wnaeth y Meseia. Dydy o ddim yn dal methiant pobl yn eu herbyn nhw! Ac mae wedi rhoi i ni y gwaith o ddweud am hyn wrth bobl.” (2 Corinthiaid 5:18-19)

Daw’r heddwch Cristnogol o ddechrau a datblygu perthynas â Duw yn Iesu Grist. Daw hyn trwy weddi edifeiriol a myfyrdod yn ei air, sef y Beibl. Ond mae’n rhaid hefyd i’r un sy’n darganfod yr heddwch hwn geisio ei ledaenu yn ei gymdeithas ac yn y byd y mae’n byw ynddo. Pobl sy’n ceisio cymod a heddwch yw dilynwyr Iesu Grist; heddwch gyda Duw a heddwch rhwng pobl â’i gilydd.  Meddai IesuMae’r rhai sy’n hyrwyddo heddwch wedi’u bendithio’n fawr, oherwydd byddan nhw’n cael eu galw’n blant Duw.” (Mathew 5:9)

Profiad rhyfeddol a gwerthfawr yw’r berthynas heddychlon sydd gan Iesu Grist i’w gynnig i chi a fi ac i’r byd. Byddwn yn dangnefeddwyr gyda’r Iesu.

Y Parch. R. O. Roberts

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 16.06.24

Dydd Sul, 2 Mehefin 2024

Mor bell 

Mae’r ymwelwyr yn heidio i Gymru eleni eto. Wêl neb fai arnyn nhw wrth reswm o gofio prydferthwch ein gwlad a chyfoeth ei diwylliant a’i hanes. A’r wythnos ddiwethaf, cyhoeddodd Croeso Cymru adroddiad sy’n nodi nid yn unig y rhesymau a roddwyd gan bobl dros ddod yma ond hefyd dri rheswm ar ddeg a roddwyd gan eraill dros beidio â dod. Wnaf fi ddim eich diflasu â’r rhestr gyflawn; ond mi wnes i wenu o weld mai un rheswm a nodwyd dros beidio â dod i Gymru oedd ‘ei bod yn rhy bell’.

Rhy bell o ble? O Lerpwl? O Gaeredin? O Baris? Does wybod, gan nad yw’r adroddiad yn dweud. Glywsoch chi’r stori am wraig o ben draw Llŷn a ddywedodd, wedi dychwelyd o wyliau yn Llundain, mai unig ddrwg y ddinas honno oedd ‘ei bod yn bell o bob man’? Gwir neu beidio, mae’n stori dda. Ac fel yr arolwg, mae’n dangos bod y syniad o bellter yn ddibynnol ar ble rydym yn cychwyn. Wedi’r cwbl, mae pobman yn bell o rywle.

Gall Duw fod yn bell iawn. Wrth gwrs hynny, o gychwyn o ryw fan. Mae Duw’n sicr yn bell os ydym yn cychwyn efo’n dealltwriaeth a’n gwybodaeth ein hunain. Beth, neu pwy yw Duw? Sut un ydyw? Oes yna hyd yn oed y fath beth â Duw?  Sut allwn ni, feidrolion gwan, ddechrau ei ddisgrifio na’i egluro? Ond o gychwyn o fan arall, mae Duw’n agos iawn. Rhan o’r gyfrinach yw cychwyn gyda’r hyn a ddywed Duw amdano’i hun yn y Beibl; yr hyn a ddangosodd i ni trwy Iesu Grist. O gychwyn yn y man cywir mae Duw’n agos, a’i gariad a’i drugaredd a’i ddaioni a’i ras yn amlwg.

Ac yn rhyfedd iawn, rhan o’r gyfrinach hefyd yw ein bod yn cychwyn trwy gydnabod y pellter sydd rhyngom a Duw. Y mae Ef yn bell am ein bod ni mor bell o’r hyn a ddylem fod. Mae Duw’n bell am ein bod ni wedi cefnu arno ac wedi crwydro oddi wrtho. Mae yna fwlch mawr rhyngom a Duw, ac mae unrhyw gymdeithas ag Ef wedi ei chwalu. Mor bwysig yw cychwyn yn y man iawn trwy gydnabod hynny. Oherwydd cyhyd ag y mynnwn ni fod popeth yn iawn, a’n bod – fwy neu lai fel yr ydym – yn ddigon da i’r Brenin Mawr, bydd y pellter yn parhau. Ond o’i gydnabod, mae gobaith y gwelwn fod Duw trwy Iesu Grist wedi cau’r bwlch ac wedi dod yn agos, agos atom.

Y Parch. John Pritchard

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 02.06.24

Dydd Sul, 19 Mai 2024

Tystion Cywir

Gawsoch chi eich galw i fod yn dyst mewn llys barn erioed? Gwyddom fod bob tyst effeithiol yn gwybod ei ffeithiau.  Rhaid hefyd i gymeriad y tyst fod yn un cywir neu bydd yn tynnu oddi ar y dystiolaeth. Mae angen i’r tyst allu perswadio ei wrandawyr ei fod yn dweud y gwir.  Cyn iddo esgyn i’r nef gofalodd Iesu Grist fod tystion effeithiol ar gael i gyhoeddi ystyr ei farwolaeth a’i atgyfodiad. Gwnaeth hyn trwy ymddangos i’r disgyblion i’w hargyhoeddi yn gyntaf o’r ffaith ryfeddol ei fod yn fyw. Pobl oedd yn ei chael yn anodd i gredu hynny oeddynt. Ond bu’r dystiolaeth yn ddigon iddynt dderbyn bod atgyfodiad Iesu Grist yn ffaith. Cawsant ei deimlo â’u dwylo a’i weld yn bwyta ac yn yfed. Profasant gwmni’r Iesu byw yn ymwneud â hwy.

Wedi eu hargyhoeddi o wirionedd ei atgyfodiad eglurodd ystyr ei farwolaeth a’i atgyfodiad gan gyfeirio at yr Hen Destament. (Gweler Luc 24)  Yna wedi ei ymadawiad i’r nef anfonodd ei Ysbryd Glân i nerthu ei ddilynwyr i fod yn dystion fyddai’n cyhoeddi i’r byd gydag argyhoeddiad y newydd da am Iesu. Cofiwn eiriau Pedr ddydd y Pentecost “A dyna sydd wedi digwydd! – mae Duw wedi codi Iesu yn ôl yn fyw, a dan ni’n lygad-dystion i’r ffaith! Bellach mae’n eistedd yn y sedd anrhydedd ar ochr dde Duw. Rhoddodd y Tad yr Ysbryd Glân oedd wedi’i addo, iddo ei dywallt arnon ni. Dyna ’dach chi wedi’i weld a’i glywed yn digwydd yma heddiw.”(Actau 2:32-33)

Amhosib ydi egluro bywyd a gweithredoedd y dilynwyr cyntaf heb atgyfodiad Iesu. Ceisiwyd mewn llawer ffordd roi taw arnynt trwy eu herlid a’u bygwth. Cafodd nifer fawr eu merthyru yn hytrach na gwadu Iesu Grist a hynny ar hyd y canrifoedd. Cofiwn nad adawodd Duw ei hun yn ddi-dyst yn unrhyw genhedlaeth.

Mae’n anodd cael rhai i wrando tystiolaeth y tystion heb ragfarn a rhagdybiaethau gwrthwynebus.  Mewn llys barn rhaid i dystion gael y cyfle i dystio o flaen pobl sydd yn fodlon gwneud penderfyniad ar sail y ffeithiau yn unig. Dim ond yr un euog sydd am roi taw ar y tystion a chladdu’r ffeithiau. Os ydym am gryfhau ein ffydd a’n tystiolaeth neu am gael gwybod y gwir rhown gyfle teg i wrando’r ffeithiau a cheisiwn yn ddyddiol nerth ei Ysbryd Glân.

 Y Parch. R. O. Roberts

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 19.05.24

Dydd Sul, 5 Mai 2024

Craig yr Undeb

Saif Craig yr Undeb o fewn tafliad carreg i bont Pen Llyn ac o fewn clyw i’r tylluanod a glywodd Williams-Parry o Lwyncoed Cwm-y-Glo. Yng nghanol eu brwydr am well cyflog ac amodau gwaith, wrth y graig hon yr arferai chwarelwyr Dyffryn Peris gyfarfod cyn ac wedi sefydlu Undeb Chwarelwyr Gogledd Cymru ym 1874, ac wedi hynny pan fyddai streic yn y chwareli. Daeth yn fan cyfarfod i’r chwarelwyr am ei bod ar dir nad oedd yn eiddo i berchnogion y gwaith.

Arferwn fynd heibio iddi bob dydd ar y ffordd i’r ysgol uwchradd, ond caewyd y darn o’r ffordd ar lan Llyn Padarn sy’n mynd heibio iddi ddeugain mlynedd yn ôl. Mae modd gweld y Graig o’r ffordd newydd gerllaw; ond i’w gweld yn iawn, rhaid mynd am dro ar hyd yr hen ffordd sydd bellach yn rhan o Lôn Las Peris. Wêl yr anghyfarwydd ddim byd arbennig am y graig neu’r bryncyn, ond daw’r sawl sy’n oedi wrth y llechen a’r arwydd sy’n adrodd ei hanes yn ymwybodol o arwyddocâd y lle i hanes y Dyffryn a’i weithwyr.

‘Arwain fi at graig sy’n uwch na mi’, meddai’r Salmydd (Salm 61:2). Ac adleisio’r adnod a wna Morswyn wrth ganu:

‘Arglwydd Iesu, arwain f’enaid
At y Graig sydd uwch na mi …’ (Emyn 740 yn Caneuon Ffydd).

Ond wêl yr anghyfarwydd ddim o werth yn y graig honno chwaith. Dim ond y sawl sy’n oedi wrth fryncyn rhagorach, bryncyn Calfaria, a wêl mai Duw a Christ yw ‘Craig yr Oesoedd’; y ‘graig safadwy’ a’r ‘graig a ddeil yng ngrym y lli’.

Gwibio heibio i Graig yr Undeb ar hyd y ffordd newydd a wna’r rhelyw, yn bobl leol ac ymwelwyr. Ond mae rhai yn oedi. A’r Sadwrn o’r blaen, cafwyd gorymdaith ati i ddathlu 150 mlwyddiant sefydlu’r Undeb. Rhywsut, gwibio heibio i Graig yr Oesoedd a wna’r rhelyw yng Nghymru heddiw, heb sylwi ar gadernid Duw na phrydferthwch Crist, er bod rhai ohonynt o bosib yn cofio y bu yma unwaith sôn am Greawdwr a Gwaredwr. Ond trwy ras Duw, mae rhai o hyd yn cerdded yr hen ffordd sydd wastad yn newydd, gan oedi i syllu ar Grist y groes a’r bedd gwag. Mae rhai o hyd yn dod ato mewn ffydd, gan ymateb i anogaeth Morgan Rhys ac Eseia 42:11, ‘O caned preswylwyr y Graig’. Ac mewn gwirionedd, onid Crist yw gwir Graig yr Undeb sy’n ein huno ni â Duw?

 Y Parch. John Pritchard

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 05.05.24

Dydd Sul, 21 Ebrill 2024

Y Graig y’ch Naddwyd Ohoni

Mae hel achau wedi dod yn beth cyfarwydd iawn yn ein cymdeithas. Rydw i yn cyfarfod rhywun o hyd sy’n ymddiddori yn y maes ac yn dweud eu bod wedi dod ar draws un o’u hen deidiau. Wrth edrych yn ôl cawn ryw ymwybyddiaeth o ble y daethom. Daw ambell destun ymffrost ac ambell ddafad ddu i’r golwg. Yn sicr, wrth edrych ar gefndir unrhyw un, fe ddysgwn mai amherffaith ydym i gyd a bod gennym bethau i ymfalchïo ynddynt a phethau i dristáu o’u herwydd. Mae hyn yn wir i ni fel cenedl hefyd.

Yn y Beibl mae’r proffwyd Eseia yn annog ei genedl i ymhyfrydu yn ei thras gyda’r geiriau, “Edrychwch ar y graig y’ch naddwyd ohoni ac ar y chwarel lle’ch cloddiwyd.” (Eseia 51:1).  Mae’n cymell y bobl i ddangos yr un teyrngarwch i Dduw ac a wnaeth eu cyn-dadau, Abraham, Isaac a Jacob.  Heb ymyrraeth Duw ym mywydau’r rhain, fyddai ’na ddim cenedl i ymfalchïo ynddi a’i chadw. Duw a’i creodd ac a’i bendithiodd. Mae’r un geiriau yn ein cymell ninnau i arddel ffydd tebyg yn Nuw ac ymroddiad tebyg iddo.

Mae hanes arbennig i’n cenedl ni’r Cymry hefyd.  Gwyddom fod y ffydd Gristnogol wedi chwarae rhan allweddol yn ein datblygiad a’n parhad fel cenedl. Heb y Beibl Cymraeg a phobl y ffydd, mae lle i amau a fyddem ‘yma o hyd’.  Gwaith Duw ydym fel cenedl ac fel unigolion.  Fo sy’n rhoi ystyr a phwrpas i’n bodolaeth.  Wrth geisio ei deyrnas a’i ewyllys o y darganfyddwn wir werth ein cenedl a’n hiaith. Os nad oes ystyr i’r cyfan, pa les ymdrechu i amddiffyn gwlad ac iaith a chymuned? Cawn yn Iesu Grist Waredwr ac Arglwydd i’n bywyd personol, i’n cymunedau ac i’n cenedl.

Gwyliwn golli ystyr ein bodolaeth fel unigolion ac fel cenedl wrth anwybyddu’r Graig y naddwyd ni ohoni. Weithiau fe â talp o hanes gwerthfawr ar goll am nad oeddem wedi holi ein rhieni neu daid a nain am eu cefndir a’u profiad.

Ceisiwn yr Arglwydd tra gellir ei gael. Edrychwn eto ar y graig y naddwyd ni ohoni.

Y Parch. R. O. Roberts

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 21.04.24

Dydd Sul, 7 Ebrill 2024

Chwe mis

Wn i ddim be ydi’r gair Cymraeg amdano. Beth bynnag ydyw, mae’n alaethus o drist mai am deconfliction y mae cynifer o lywodraethau a’u harweinwyr yn dal i sôn yng nghyd-destun y rhyfela sy’n ddim llai na hil-laddiad yn Gaza. Yn fras, deconfliction ydi’r cyd-drafod a’r cydweithio rhwng byddinoedd ac asiantaethau dyngarol er mwyn gwarchod pobl ddiniwed ac ‘osgoi damweiniau’ ar faes y gad. Y saith gweithiwr dyngarol a laddwyd ddydd Llun y Pasg oedd y diweddaraf o oddeutu 200 a laddwyd yn Gaza ers mis Hydref. Credir bod dros 40,000 o bobl wedi eu lladd yno; oddeutu 15,000 ohonynt yn blant. Mae heintiau a newyn yn bygwth lladd miloedd lawer eto, a rhai o’r asiantaethau a fu’n darparu cymorth wedi gorfod atal eu gwaith.

Ac mae pobl yn dal i drafod deconfliction yn hytrach na galw am ddiwedd i’r saethu a’r bomio a’r lladd! A llywodraethau, fel un San Steffan, yn dal i anfon arfau i Israel – gan fynegi gofid yr un pryd am yr holl ladd y mae’r fath arfau’n ei achosi! Ers dechrau Hydref, mae eglwysi ac enwadau, ynghyd ag eraill o wahanol ffydd a chred, wedi codi llef dros heddwch a therfyn i’r lladd. Mae’r angen i ddal i wneud hynny’n cynyddu. Cyfrannodd enwadau ac eglwysi hefyd, ynghyd â’u haelodau unigol, arian at waith elusennau a fu’n anfon cymorth i Gaza. A chynyddu hefyd y mae’r angen i ddal i wneud hynny.

Heddiw, y 7fed o Ebrill, mae’n chwe mis union ers yr ymosodiad dychrynllyd ar Israel gan Hamas a arweiniodd at y dial anghymesur ar Gaza a’i phobl nad oes gan Lywodraeth Israel eto’r bwriad lleiaf i ddwyn diwedd buan iddo. Chwe mis o ddial a lladd a meithrin casineb a fydd yn parhau dros genedlaethau. Chwe mis hefyd o ddioddef ac ofni ac anobeithio. A gwaetha’r modd, o du cynifer o arweinwyr gwledydd byd, chwe mis o fudandod a chefnogaeth a chywilydd.

Ac o ran ein heglwysi? Diolch am bawb a fu’n ein hatgoffa fod codi llais dros y gorthrymedig, a’u cynorthwyo, yn rhan o’n cyfrifoldeb fel dilynwyr i Iesu Grist. Diolch hefyd am bawb a fu’n ein hannog i wneud hynny. Ond ynghyd â’r codi llais a’r cyfrannu, a gafwyd chwe mis o weddi? Mor rhwydd y medrwn ddiffygio yn ein gweddïau dros eraill, ymhell ac agos mewn amrywiol amgylchiadau. Wrth gyffesu heddiw y gallasem fod wedi gwneud llawer mwy, ymrown o’r newydd – yn nerth yr Arglwydd – i wneud yn llawer gwell.

Y Parch. John Pritchard

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 07.04.24

Dydd Sul, 24 Mawrth 2024

“Teilwng yw’r Oen”

Un o’r darnau cerddorol mwyaf adnabyddus ydi’r “Meseia” gan Handel. Ers ei berfformio gyntaf yn Nulyn ym 1742 enillodd y gwaith ei le yng nghalonnau cenedlaethau o bobl ledled y byd ac yn arbennig yma yng Nghymru, lle y cafodd ei berfformio yn gyson. Yma rydym hefyd yn gyfarwydd â fersiwn modern yn dwyn y teitl “Teilwng yw’r Oen”. Mae tystiolaeth enfawr bod yr Arglwydd Iesu wedi bod yn fodd i ysbrydoli pob math o gelfyddyd, yn gerddoriaeth, yn ddarluniau, yn lenyddiaeth a barddoniaeth. Bu dylanwad marwolaeth ac atgyfodiad Iesu yn fawr hefyd ar fywydau unigolion a theuluoedd a thrwy hynny ar fywyd cymunedau a gwledydd.

Yn ein gwlad ni bu’r Iesu yn destun siarad, myfyrdod a mawl a phobl yn canu “Teilwng yw’r Oen gas ei ladd, yr un a’n prynodd i Dduw trwy ei waed, i dderbyn gallu ac anrhydedd.” Ond pam bellach y tawelodd y gân ac y peidiodd llawer â chael eu hysbrydoli ganddo?  Efallai ei fod â wnelo’r ffaith nad ydym bellach yn aros i ystyried o ddifri pwy yw Iesu a beth a gyflawnodd. Gwn am lawer wnaeth eu meddwl i fyny am Iesu ar brofiad amser maith yn ôl yn yr Ysgol Sul pan yn blant. Onid ffolineb ydi gwneud penderfyniad ar rywbeth mor bwysig ar brofiad plentyndod?  Daeth eraill i benderfyniad ar sail rhagfarnau a grëwyd wrth i bethau gael eu dweud a’u gwneud yn enw Iesu gan bobl amherffaith. Gofalwn wneud amser y Pasg hwn i ystyried yr Iesu. Galwad sydd gen i ar i bob un ohonom edrych eto ar Iesu. Agorwn ein Beiblau o’r newydd i fyfyrio arno. Ymunwn mewn addoliad a myfyrdod gyda’n gilydd ac ar ein haelwydydd. O wneud hynny, gwn y cawn ein hysbrydoli ganddo.

Cofiwn eiriau a neges yr Arglwydd, “Hedd yn awr i’m pobl medd eich Duw”. Pwy fyddai’n gwadu bod angen hedd ar y byd ac yn ein calonnau ninnau?  Daw’r hedd wrth i ni gredu yn Iesu Grist a’i gofleidio yn Arglwydd a Gwaredwr ein bywyd. Mae pobl ar hyd y canrifoedd wedi profi ei hedd a’i nerth ac wedi eu hysbrydoli ganddo. Profwn hedd ei gwmni a’i rannu gyda’n gilydd ac eraill.

Y Parch. R. O. Roberts

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 24.03.24

Dydd Sul, 10 Mawrth 2024

Eironi Sul y Mamau

Ychydig o sylw a roesom yn y capeli i lawer o’r dyddiau gŵyl a ddethlir gan draddodiadau Cristnogol eraill, ac aeth eu hystyr a’u harwyddocâd o’r herwydd yn angof i ni. Un o’r dyddiau hynny yw Sul y Mamau, a ddethlir heddiw. Tybed faint ohonoch sy’n sylweddoli nad oedd a wnelo’r Sul hwn yn wreiddiol ddim oll â mamau?

Byddai Eglwyswyr da’n medru dweud wrthych nad mamau na neiniau ond yn hytrach eglwysi yw’r ‘mamau’ yn ‘Sul y Mamau’. Yn wreiddiol, ac yn draddodiadol, cyfle oedd y Sul hwn i bobl fynd adref i’w ‘mam eglwys’. Byddai plant oedd yn gweithio oddi cartref, yn cynnwys merched a fyddai’n gweini mewn trefi dieithr, yn cael diwrnod o’r gwaith i fynd adref i addoli yn yr eglwysi y cawsant eu magu ynddynt. Yn sgil hynny wrth gwrs, deuai cyfle i weld y teulu; ond ymweld â’r ‘fam eglwys’ oedd pwrpas y diwrnod.

Cefais fy sicrhau gan ffrind i mi yn Llanberis bod yr Eglwys yng Nghymru’n dal i roi sylw i ystyr wreiddiol y dydd. Ond eironi’r peth yw ein bod ers tro byd wedi arfer â gweld pobl yn cadw draw o’r oedfa neu’n ymddiheuro na fydd eu plant yn yr Ysgol Sul “am ei bod yn Sul y Mamau, a bod y teulu wedi trefnu i fynd am ginio”. Wrth reswm, fedr gweinidog na’r traddodiad anghydffurfiol a anwybyddodd y dyddiau gŵyl ddim synnu na chwyno o weld peth felly!

Beth bynnag a wnawn o Sul y Mamau, mae tarddiad yr ŵyl yn gyfle i ni ddiolch am ein ‘mam eglwys’ ein hunain. I rai ohonoch, yr eglwys yr ydych yn aelod ynddi yw honno. I eraill, eglwys arall, yn y fro hon neu yn yr ardal y’ch magwyd ynddi. Ac i eraill eto, nid eglwys eich plentyndod ond yr eglwys y daethoch i ffydd yn Iesu Grist trwyddi. Mae amryw o’r eglwysi hynny, gwaetha’r modd, wedi eu datgorffori erbyn hyn, a’r capeli wedi hen gau. Ond ble bynnag oeddent, a beth bynnag eu hanes heddiw, diolchwn i Dduw amdanynt gan drysori o’r newydd gymdeithas a thystiolaeth a gweinidogaeth yr eglwysi a’r bobl a gyflwynodd i ni’r newyddion da am Grist a’i groes a’i fedd gwag. Ac o ddiolch amdanynt, gwerthfawrogi hefyd ddarpariaeth a chymdeithas a gweinidogaeth ein heglwysi heddiw, gan ymroi hyd eithaf ein gallu i’w gwaith a’u haddoliad a’u cenhadaeth yn y gobaith y gwelwn, trwy ras Duw, lawer eto’n dod i’w hanwylo fel eu ‘mam eglwysi’ hwythau.

Y Parch. John Pritchard

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 10.03.24