Dydd Sul, 7 Ebrill 2024

Chwe mis

Wn i ddim be ydi’r gair Cymraeg amdano. Beth bynnag ydyw, mae’n alaethus o drist mai am deconfliction y mae cynifer o lywodraethau a’u harweinwyr yn dal i sôn yng nghyd-destun y rhyfela sy’n ddim llai na hil-laddiad yn Gaza. Yn fras, deconfliction ydi’r cyd-drafod a’r cydweithio rhwng byddinoedd ac asiantaethau dyngarol er mwyn gwarchod pobl ddiniwed ac ‘osgoi damweiniau’ ar faes y gad. Y saith gweithiwr dyngarol a laddwyd ddydd Llun y Pasg oedd y diweddaraf o oddeutu 200 a laddwyd yn Gaza ers mis Hydref. Credir bod dros 40,000 o bobl wedi eu lladd yno; oddeutu 15,000 ohonynt yn blant. Mae heintiau a newyn yn bygwth lladd miloedd lawer eto, a rhai o’r asiantaethau a fu’n darparu cymorth wedi gorfod atal eu gwaith.

Ac mae pobl yn dal i drafod deconfliction yn hytrach na galw am ddiwedd i’r saethu a’r bomio a’r lladd! A llywodraethau, fel un San Steffan, yn dal i anfon arfau i Israel – gan fynegi gofid yr un pryd am yr holl ladd y mae’r fath arfau’n ei achosi! Ers dechrau Hydref, mae eglwysi ac enwadau, ynghyd ag eraill o wahanol ffydd a chred, wedi codi llef dros heddwch a therfyn i’r lladd. Mae’r angen i ddal i wneud hynny’n cynyddu. Cyfrannodd enwadau ac eglwysi hefyd, ynghyd â’u haelodau unigol, arian at waith elusennau a fu’n anfon cymorth i Gaza. A chynyddu hefyd y mae’r angen i ddal i wneud hynny.

Heddiw, y 7fed o Ebrill, mae’n chwe mis union ers yr ymosodiad dychrynllyd ar Israel gan Hamas a arweiniodd at y dial anghymesur ar Gaza a’i phobl nad oes gan Lywodraeth Israel eto’r bwriad lleiaf i ddwyn diwedd buan iddo. Chwe mis o ddial a lladd a meithrin casineb a fydd yn parhau dros genedlaethau. Chwe mis hefyd o ddioddef ac ofni ac anobeithio. A gwaetha’r modd, o du cynifer o arweinwyr gwledydd byd, chwe mis o fudandod a chefnogaeth a chywilydd.

Ac o ran ein heglwysi? Diolch am bawb a fu’n ein hatgoffa fod codi llais dros y gorthrymedig, a’u cynorthwyo, yn rhan o’n cyfrifoldeb fel dilynwyr i Iesu Grist. Diolch hefyd am bawb a fu’n ein hannog i wneud hynny. Ond ynghyd â’r codi llais a’r cyfrannu, a gafwyd chwe mis o weddi? Mor rhwydd y medrwn ddiffygio yn ein gweddïau dros eraill, ymhell ac agos mewn amrywiol amgylchiadau. Wrth gyffesu heddiw y gallasem fod wedi gwneud llawer mwy, ymrown o’r newydd – yn nerth yr Arglwydd – i wneud yn llawer gwell.

Y Parch. John Pritchard

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 07.04.24

Dydd Sul, 24 Mawrth 2024

“Teilwng yw’r Oen”

Un o’r darnau cerddorol mwyaf adnabyddus ydi’r “Meseia” gan Handel. Ers ei berfformio gyntaf yn Nulyn ym 1742 enillodd y gwaith ei le yng nghalonnau cenedlaethau o bobl ledled y byd ac yn arbennig yma yng Nghymru, lle y cafodd ei berfformio yn gyson. Yma rydym hefyd yn gyfarwydd â fersiwn modern yn dwyn y teitl “Teilwng yw’r Oen”. Mae tystiolaeth enfawr bod yr Arglwydd Iesu wedi bod yn fodd i ysbrydoli pob math o gelfyddyd, yn gerddoriaeth, yn ddarluniau, yn lenyddiaeth a barddoniaeth. Bu dylanwad marwolaeth ac atgyfodiad Iesu yn fawr hefyd ar fywydau unigolion a theuluoedd a thrwy hynny ar fywyd cymunedau a gwledydd.

Yn ein gwlad ni bu’r Iesu yn destun siarad, myfyrdod a mawl a phobl yn canu “Teilwng yw’r Oen gas ei ladd, yr un a’n prynodd i Dduw trwy ei waed, i dderbyn gallu ac anrhydedd.” Ond pam bellach y tawelodd y gân ac y peidiodd llawer â chael eu hysbrydoli ganddo?  Efallai ei fod â wnelo’r ffaith nad ydym bellach yn aros i ystyried o ddifri pwy yw Iesu a beth a gyflawnodd. Gwn am lawer wnaeth eu meddwl i fyny am Iesu ar brofiad amser maith yn ôl yn yr Ysgol Sul pan yn blant. Onid ffolineb ydi gwneud penderfyniad ar rywbeth mor bwysig ar brofiad plentyndod?  Daeth eraill i benderfyniad ar sail rhagfarnau a grëwyd wrth i bethau gael eu dweud a’u gwneud yn enw Iesu gan bobl amherffaith. Gofalwn wneud amser y Pasg hwn i ystyried yr Iesu. Galwad sydd gen i ar i bob un ohonom edrych eto ar Iesu. Agorwn ein Beiblau o’r newydd i fyfyrio arno. Ymunwn mewn addoliad a myfyrdod gyda’n gilydd ac ar ein haelwydydd. O wneud hynny, gwn y cawn ein hysbrydoli ganddo.

Cofiwn eiriau a neges yr Arglwydd, “Hedd yn awr i’m pobl medd eich Duw”. Pwy fyddai’n gwadu bod angen hedd ar y byd ac yn ein calonnau ninnau?  Daw’r hedd wrth i ni gredu yn Iesu Grist a’i gofleidio yn Arglwydd a Gwaredwr ein bywyd. Mae pobl ar hyd y canrifoedd wedi profi ei hedd a’i nerth ac wedi eu hysbrydoli ganddo. Profwn hedd ei gwmni a’i rannu gyda’n gilydd ac eraill.

Y Parch. R. O. Roberts

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 24.03.24

Dydd Sul, 10 Mawrth 2024

Eironi Sul y Mamau

Ychydig o sylw a roesom yn y capeli i lawer o’r dyddiau gŵyl a ddethlir gan draddodiadau Cristnogol eraill, ac aeth eu hystyr a’u harwyddocâd o’r herwydd yn angof i ni. Un o’r dyddiau hynny yw Sul y Mamau, a ddethlir heddiw. Tybed faint ohonoch sy’n sylweddoli nad oedd a wnelo’r Sul hwn yn wreiddiol ddim oll â mamau?

Byddai Eglwyswyr da’n medru dweud wrthych nad mamau na neiniau ond yn hytrach eglwysi yw’r ‘mamau’ yn ‘Sul y Mamau’. Yn wreiddiol, ac yn draddodiadol, cyfle oedd y Sul hwn i bobl fynd adref i’w ‘mam eglwys’. Byddai plant oedd yn gweithio oddi cartref, yn cynnwys merched a fyddai’n gweini mewn trefi dieithr, yn cael diwrnod o’r gwaith i fynd adref i addoli yn yr eglwysi y cawsant eu magu ynddynt. Yn sgil hynny wrth gwrs, deuai cyfle i weld y teulu; ond ymweld â’r ‘fam eglwys’ oedd pwrpas y diwrnod.

Cefais fy sicrhau gan ffrind i mi yn Llanberis bod yr Eglwys yng Nghymru’n dal i roi sylw i ystyr wreiddiol y dydd. Ond eironi’r peth yw ein bod ers tro byd wedi arfer â gweld pobl yn cadw draw o’r oedfa neu’n ymddiheuro na fydd eu plant yn yr Ysgol Sul “am ei bod yn Sul y Mamau, a bod y teulu wedi trefnu i fynd am ginio”. Wrth reswm, fedr gweinidog na’r traddodiad anghydffurfiol a anwybyddodd y dyddiau gŵyl ddim synnu na chwyno o weld peth felly!

Beth bynnag a wnawn o Sul y Mamau, mae tarddiad yr ŵyl yn gyfle i ni ddiolch am ein ‘mam eglwys’ ein hunain. I rai ohonoch, yr eglwys yr ydych yn aelod ynddi yw honno. I eraill, eglwys arall, yn y fro hon neu yn yr ardal y’ch magwyd ynddi. Ac i eraill eto, nid eglwys eich plentyndod ond yr eglwys y daethoch i ffydd yn Iesu Grist trwyddi. Mae amryw o’r eglwysi hynny, gwaetha’r modd, wedi eu datgorffori erbyn hyn, a’r capeli wedi hen gau. Ond ble bynnag oeddent, a beth bynnag eu hanes heddiw, diolchwn i Dduw amdanynt gan drysori o’r newydd gymdeithas a thystiolaeth a gweinidogaeth yr eglwysi a’r bobl a gyflwynodd i ni’r newyddion da am Grist a’i groes a’i fedd gwag. Ac o ddiolch amdanynt, gwerthfawrogi hefyd ddarpariaeth a chymdeithas a gweinidogaeth ein heglwysi heddiw, gan ymroi hyd eithaf ein gallu i’w gwaith a’u haddoliad a’u cenhadaeth yn y gobaith y gwelwn, trwy ras Duw, lawer eto’n dod i’w hanwylo fel eu ‘mam eglwysi’ hwythau.

Y Parch. John Pritchard

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 10.03.24

Dydd Sul, 25 Chwefror 2024

Arwyddion y Gwanwyn

Edrychaf ymlaen am y mis bach bob blwyddyn. Dyma’r cyfnod y gwelwn arwyddion fod y gaeaf yn dod i’w ddiwedd wrth i’r eirlys ymddangos ac yna’r cennin Pedr. Dau flodyn gwahanol iawn i’w gilydd ydyn nhw. Y cyntaf i ymwthio o’r ddaear galed oer yw’r blodyn bychan glân a’i ben wedi’i ostwng. Mae ei ymddangosiad i weld yn wyrthiol gan oresgyn caledrwch y tywydd garw. Yna daw’r cennin Pedr, yn frenhinol lachar yn cyhoeddi ei fuddugoliaeth yn llawn hyder gan ddwyn lliw a gobaith i’r ddaear.

Cyhoeddi gwanwyn a dechrau newydd wna dyfodiad Iesu Grist i’r byd. Un a ymddangosodd ar lwyfan hanes yn wyrthiol, yn llawn bywyd, yn weddïgar a gostyngedig, yn bur a glân ei fywyd ynghanol byd o ddrygioni a phechod. Ynghanol argyfwng gaeaf dyn, safodd yn ddewr, yn ddyn perffaith drosom ac er i stormydd y gaeaf ysbrydol chwythu arno gan ei blygu a’i fwrw i’r llawr, ni chollodd ei harddwch. Do, rhoddodd ei fywyd drosom, ond nid dyna ddiwedd y stori. Cawn olwg arall ar yr Iesu, sef Iesu’r brenin llachar atgyfodedig sy’n disgleirio ar lwyfan hanes ac ymhob cenhedlaeth. Dyma’r brenin buddugoliaethus atgyfodedig sy’n cyhoeddi bywyd a dechrau newydd i bob un a ddaw ato. Gelwir ni i blygu yn weddïgar ger ei fron a gafael yn ei addewid i ddechrau byw o’r newydd yn ei nerth. Gelwir ni hefyd i ddatgan yn glir ei fuddugoliaeth dros bechod a’r bedd. Cyhoedda efengyl Iesu, heddiw eto, obaith am wanwyn Duw yn ein bywydau a’n cymdeithas, waeth beth yw ein hamgylchiadau. Cofiwn eiriau Iesu:

“Dw i wedi dod i roi bywyd i bobl, a hwnnw’n fywyd ar ei orau.” (Ioan 10:10)

“Dewch ata i, bawb sy’n cael eich llethu gan feichiau trwm, a rhof i orffwys i chi. Dewch gyda mi o dan fy iau, er mwyn i chi ddysgu gen i. Dw i’n addfwyn ac yn ostyngedig, a chewch chi orffwys. Mae fy iau i yn gyfforddus a dw i ddim yn gosod beichiau trwm ar bobl.” (Mathew 11:28-30)

Y Parch. R. O. Roberts

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 25.02.24

Dydd Sul, 11 Chwefror 2024

Y Brenin dioddefus

Fuon nhw ddim yn dridiau da i Rishi Sunak. Ymysg peth eraill, tynnodd nyth cacwn i’w ben ddechrau’r wythnos trwy fynnu bod y rhod yn troi a phethau’n gwella o ran morgeisi, biliau a chostau byw. Unwaith eto, yn gam neu gymwys er nad yn annisgwyl oherwydd ei gyfoeth diarhebol, cyhuddwyd y Prif Weinidog o fod yn ddi-glem ynglŷn ag amgylchiadau ariannol cyfran helaeth o bobl y gwledydd hyn. Bu’r cyhuddiad hwn yn faen melin am ei wddf ers misoedd. Boed hynny’n deg ai peidio, waeth pa mor ddiffuant y ceisia Mr Sunak fod, mae’n anodd os nad yn amhosibl gan y rhelyw o bobl gredu y gall biliwnydd amgyffred eu hymdrech i gael dau ben llinyn ynghyd.

Thorrais i’r un gair â’r Brenin Charles. Fûm i erioed yn ei gwmni. Rhaid cyfaddef i mi fod ar adegau’n ddigon difrïol ohono. Nid ei fod o’n ymwybodol o hynny chwaith. A go brin y byddai wedi colli cwsg y llynedd o wybod na welais i’r un eiliad o ddathliadau ei goroni. Ond un peth na fu i mi ei amau yw diffuantrwydd ei gefnogaeth i’r gwahanol achosion y mae’n lladmerydd drostynt. Pa hawl sydd gen i na neb arall i amau didwylledd ei nawdd i lu o elusennau, yn cynnwys Cefnogaeth Cancr Macmillan ers chwarter canrif? Trwy ei ymweliadau mynych ag amrywiol wasanaethau’r elusen, mae wedi gweld ac wedi cydymdeimlo â phobl sy’n mynd trwy’r drin. Ond nid syndod heddiw os yw’r cydymdeimlad hwnnw ganwaith cymaint, ac yntau wedi cael gwybod ei fod yn dioddef o’r afiechyd. Wrth reswm, dymunwn iddo adferiad llwyr.

Nid arweinydd na brenin sy’n rhy gyfoethog na phwysig i ddeall ein hanghenion a’n gwendid yw’r Arglwydd Iesu Grist, ond un sy’n cydymdeimlo’n llawn â’n gwendid a’n hangen. Fedr neb ei gyhuddo o beidio â deall ein hamgylchiadau a’n trafferthion gan iddo ddod i’w canol, wrth ddod i’n byd. Mwy rhyfeddol fyth yw’r ffaith fod y Brenin hwn wedi dewis dod: dewis bod yn ddyn; dewis gwendid; dewis temtasiynau; dewis treialon; dewis dioddef; dewis dwyn ein beiau; a dewis marw hyd yn oed. Dewis y cyfan er mwyn cynnig i ni gysur, cymorth, llawenydd, maddeuant, bywyd a gobaith y nefoedd. Nid Duw pell a dieithr sydd gennym, ond Duw a ddangosodd ei ofal a’i gonsyrn yn y modd mwyaf syfrdanol wrth iddo roi ei Fab i ddwyn ein clwyf a’i ganlyniadau yn ein lle.

Cyfnewid gogoniant am ddyndod annedwydd,
A derbyn ein gwaeledd er dwyn ein cywilydd.

Y Parch. John Pritchard

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 11.02.24

Dydd Sul, 28 Ionawr 2024

Tywys di fi i’r dyfodol . . .

Oni fyddai’n braf cael newyddion da yn lle newyddion drwg o hyd gan y cyfryngau?  Trychinebau, argyfyngau, trais, ymgecru a rhyfeloedd–- dyma brif thema’r newyddion oni bai am ambell newydd da am ryw ddihangfa ddramatig neu dro trwstan ddigri. Wrth i’r wythnosau a’r blynyddoedd basio, hawdd iawn anobeithio a meddwl fod y byd yn gwaethygu a bywyd yn mynd yn galetach ac yn anoddach. Mae anobaith a diffyg ystyr yn beichio bywyd llawer.  Hyd yn oed fel Cristnogion, gall gormes a thywyllwch y byd drygionus a stormydd personol megis afiechyd neu alar achosi i ni golli golwg ar Dduw. Cawn ein temtio i feddwl bod Duw wedi anghofio amdanom.

Ond nid profiad ein hoes ni yn unig ydy hyn. Wrth ddarllen llyfr y Salmau gwelwn fod y profiadau hyn yn real iawn i’r Salmydd hefyd, ”Fel y dyhea ewig am ddyfroedd rhedegog felly y dyhea fy enaid amdanat ti o Dduw” (Salm 42). Profiad o fod yn sychedu am gysur cwmni Duw sydd yma. “Yn nydd fy nghyfyngder ceisiais yr Arglwydd” (Salm 77:1).  Eto yn ei argyfwng mae’n galw ar Dduw. Ond ar ba sail y mae’n galw ar Dduw yn ei angen? “Galwaf i gof weithredoedd yr Arglwydd a chofio dy ryfeddodau gynt”(Salm 77:11).  Sylwch nad Duw marw sydd ganddo ond Duw i siarad ag o a rhannu ei ofidiau ag o, un i ymddiried ynddo, un y gall ddisgwyl gwaredigaeth ganddo. Duw byw ydy o. Ym mis Ionawr oer mae’n hawdd anghofio dyddiau braf mis Mehefin. Wrth gofio am weithredoedd Duw drosom yn Iesu Grist a rhannu ei ymwneud graslon â theulu ffydd dros y canrifoedd, cawn obaith i’n henaid. Trwyddo ef daw goleuni i’n byd tywyll. Dyma addewid Iesu, “Fi ydy golau’r byd. Bydd gan y rhai sy’n fy nilyn i olau i’w harwain nhw i fywyd, a fyddan nhw byth yn cerdded mewn tywyllwch.” (Ioan 8:12)

Profiad ffydd ydi dweud:

“Dal fi’n agos at yr Iesu ….
Dysg im edrych i’r gorffennol…..
Tywys di fi i’r dyfodol…………..;”

Y Parch. R. O. Roberts

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 28.01.24

Dydd Sul, 14 Ionawr 2024

Un dyn bach ar ôl

Yr un hen stori! Bob blwyddyn, yn ddi-ffael, un peth bach ar ôl. Mi wnâi deitl i gân ysgafn pe meddwn y ddawn i sgwennu peth felly, a phe na fyddai’r Gasgen wedi achub y blaen arnaf ers blynyddoedd. Ie, ‘Un dyn bach ar ôl’ oedd hi acw eleni. Wedi cadw’r addurniadau yn yr atig, mi welwyd cyn taflu’r goeden Nadolig fod un dyn bach pren glas a gwyn yn dal i lechu ar un o’i changhennau. Caiff lety mewn drôr yn y gobaith y cofiwn amdano’r Nadolig nesaf, os byw ac iach. Un flwyddyn, daliwr cardiau; blwyddyn arall, pelen wydr; a mwy nag unwaith am ryw reswm, pibonwy plastig. Oes, mae yna – yn ein tŷ ni, beth bynnag – wastad un peth ar ôl.

Fyddwn i ddim yn poeni’n ormodol am hynny pe gallwn ddweud mai am addurniadau’r Nadolig yn unig y mae’n wir. Ond nid felly y mae, gan fod yn fy ngwaith ac ym mhopeth arall ‘un dyn bach ar ôl’ yn llawer rhy fynych. Rwy’n eiddigeddus o bobl drefnus sy’n llwyddo i orffen gwaith neu dasg. Yn amlach na heb yn fy mhrofiad i, mae yna rywbeth – neu rai pethau – ar ôl: rhywbeth i’w wneud; rhywun i’w weld.

A heb os, mae mwy nag ‘un dyn bach ar ôl’ yn fy ngherddediad â Duw: gormod o bethau na ddylaswn eu gwneud wrth gwrs, ond mwy na digon hefyd o bethau eraill y dylaswn eu gwneud. Ac am y pethau na wneuthum y dywed Iago wrthyf yn y Testament Newydd: ‘Ac felly, pechod yw i rywun beidio â gwneud y daioni y mae’n gwybod y dylai ei wneud’ (Iago 4: 17). Ond nid Iago’n unig chwaith, gan fod geiriau Iesu Grist ei hun yn f’argyhoeddi: ‘Yn wir, rwy’n dweud wrthych, yn gymaint ag ichwi beidio â’i wneud i un o’r rhai lleiaf hyn, nis gwnaethoch i minnau chwaith’ (Mathew 25:45).

Ar ddechrau blwyddyn, gwn mai dyma fydd fy stori eleni eto gwaetha’r modd. Diolch, felly, am warant yr Efengyl bod maddeuant am bob bai i’r edifeiriol trwy Iesu Grist. Ac oherwydd hynny, mi garwn feddwl y bydd yna, dros y misoedd nesaf, lai o bethau heb eu gwneud: llai rywsut o’r ‘un dyn bach ar ôl’. Er mwyn hynny, pwyso fydd raid ar Dduw am arweiniad a gras, gan gofio bod gweddïo dros rywbeth yn help i sicrhau ein bod yn ei wneud, a gweddïo dros bobl yn ei gwneud yn fwy tebygol ein bod yn eu cofio a’u helpu.

Y Parch. John Pritchard

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 14.01.24

Dydd Sul, 24 Rhagfyr 2023

Anrheg wedi ei lapio

Mae gweld anrhegion wedi eu lapio yn rhoi llawer mwy o wefr nag ydi cael anrheg heb bapur lapio amdano. Fyddai bore Nadolig ddim yr un fath heb y papur lapio! Mae’r datod a’r gweld a’r darganfod yn rhan o’r llawenydd a’r cyffro.

Crëwyd ni gyda chwilfrydedd i ddarganfod.  Mae rhyw gynnwrf yn y disgwyl ac yna’r gweld. Meddai’r Arglwydd Dduw yn llyfr y Diarhebion, “Y mae’r rhai sydd yn fy ngheisio yn fy nghael,” ac yn llyfr y proffwyd Jeremeia (29:13) fe ddywed, “Fe’m ceisiwch a’m cael; pan chwiliwch â’ch holl galon fe’m cewch”. Dywedodd yr Arglwydd Iesu hefyd fod “yr hwn sydd yn chwilio yn cael”.  Dewis datguddio’i hun yn araf dros amser wnaeth Duw. Gallai fod wedi datgelu’r cwbl amdano’i hun o ddechrau amser ond gwyddai y byddem yn ei werthfawrogi yn fwy o chwilio amdano.  Wrth ddadbacio’r Hen Destament a’r Testament Newydd cawn gyfle i weld ac adnabod Duw yn Iesu Grist. Wrth olrhain bywyd a gwaith Iesu Grist, gwelwn a phrofwn gariad rhyfeddol Duw tuag atom. Gallai fod wedi dod mewn ffordd ddramatig. Ond na, daeth yn fabi mewn preseb gan uniaethu â ni. Daeth hefyd i fod yn Dduw gyda ni, yn un i’n gwared a’n bugeilio ar daith bywyd.  Wrth ei geisio a’i gael cawn ei weld yn ddyn i gydymdeimlo â’n holl wendidau ac yn Dduw i gario’r orsedd ar ddiafol, cnawd a byd. Yno down i fedru dweud yn llawen,

“Wele, cawsom y Meseia,
Cyfaill gwerthfawroca’ ‘rioed,
Darfu i Moses a’r proffwydi
ddweud amdano cyn ei ddod.
Iesu yw gwir Fab Duw
Ffrind a Phrynwr dynol-ryw.”

Wrth ddad-lapio rhodd cariad Duw eleni canwn,

“Diolch, O Dad nefol
Am ddanfon Crist i’n byd
A gadael dy Ysbryd Glân
I’n harwain ni o hyd.”

Cofiwn nad oes diwedd ar ddad-lapio rhodd Duw i’r byd. Mae llawer mwy i’w ddarganfod am Dduw a’i weithredoedd. Bydded ein gweddi y Nadolig hwn ac ymlaen i’r flwyddyn newydd,

“Ysbryd Sanctaidd, dyro’r golau
ar dy eiriau di dy hun;
agor inni’r Ysgrythurau,
dangos inni Geidwad dyn.”

Y Parch. R. O. Roberts

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 24.12.23

Dydd Sul, 10 Rhagfyr 2023

Dwi ddim yn cofio

Doedd o ddim yn cofio. Fwy nag unwaith yn ystod ei ymddangosiad gerbron y Farwnes Heather Hallett ac Ymchwiliad Covid-19, ateb Boris Johnson i gwestiynau Hugo Keith, Cwnsler yr Ymchwiliad, oedd nad oedd ganddo gof am yr union gyfarfod neu drafodaeth neu eiriau hynny. Gallwn gydymdeimlo â Mr Johnson o feddwl nad yw’n rhwydd cofio pob manylyn am bethau a ddigwyddodd bron i bedair blynedd yn ôl. Ond o gofio iddo, dros flwyddyn gyfan mae’n debyg, gael ei baratoi’n ofalus gan dîm o gyfreithwyr ar gyfer ei ymddangosiad gerbron yr Ymchwiliad, mae’n anodd osgoi’r casgliad mai dyma’i ymateb parod i unrhyw gwestiwn nad oedd am ei ateb.

Doedd Mr Johnson, wrth gwrs, ddim gerbron llys nac yn cael ei erlyn mewn unrhyw fodd ddydd Mercher a dydd Iau; ac eto, roedd ei ‘Dwi ddim yn cofio’ yn fwy parchus a gweddus, ac yn llai cyhuddol a damniol na ‘Dim sylw. No comment’. Ond pe fyddai o, neu unrhyw un arall o ran hynny, o flaen ei well, go brin y byddai’r ateb a roddodd mor fynych wedi gwneud lles iddo. Byddai’n anodd i reithgor na barnwr roi fawr o goel ar rywun a honnai nad oedd ganddo gof am unrhyw beth a allai adlewyrchu’n wael arno.

Ond os nad oedd y cyn Brif-Weinidog gerbron llys, daw dydd y bydd raid nid yn unig iddo fo ond i bawb ohonom ymddangos mewn llys uwch a cherbron barnwr mwy na’r un llys a barnwr daearol. Fel dywed Paul yn ei Lythyr Cyntaf at yr eglwys yng Nghorinth, ‘Oherwydd rhaid i bawb ohonom ymddangos gerbron brawdle Crist, er mwyn i bob un dderbyn ei dâl yn ôl ei weithredoedd yn y corff, ai da ai drwg’ (5:10). Mae’n sobri dyn i ddeall y bydd rhaid rhoi cyfrif ryw ddydd am y cyfan: pob meddwl; pob gair; pob gweithred. Thâl hi ddim i ddweud gerbron Duw’r Barnwr nad oes gennym gof am y meddwl anllad a’r gair anwir a’r weithred anghyfiawn. Os na fyddwn ni’n cofio, bydd Duw’n cofio. Ac ni fydd blwyddyn nac oes o baratoi ein hamddiffyniad, yn y gobaith o’n hesgusodi neu’n cyfiawnhau ein hunain, yn tycio dim.

Byddai deall hynny’n ein digalonni ac yn peri i ni anobeithio’n llwyr oni bai am yr Efengyl: y newydd da am y Gwaredwr a’r Eiriolwr y dathlwn ei ddyfodiad ar Ŵyl y Geni. Nid un sy’n ein hyfforddi i ateb yn ddoeth gerbron y Barnwr mohono ond yr un a fydd, ar sail ei fywyd a’i farwolaeth a’i atgyfodiad, yn ateb trosom am iddo fynd yn gyfrifol am ein beiau a dwyn y gosb yn ein lle.

Y Parch. John Pritchard

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 10.12.23

Dydd Sul, 26 Tachwedd 2023

Meistr

Tydi methiant ddim yn beth hawdd dygymod ag o!  Bydda’ i’n gorfod cydnabod methu datrys problemau cyfrifiadurol yn aml.  Rwyf wedi dysgu bellach mai gwell ydi cydnabod fy anallu i ddelio â rhai problemau a throi at un sy’n feistr yn y maes, yn lle ymdrechu fy hun a gwneud y sefyllfa yn waeth.  Mae’n anodd cyfaddef na tydi ein gorau weithiau ddim yn ddigon da.  Bydda i’n cyfarfod pobl weithiau sy’n teimlo eu bod wedi methu, ond yn fwy na hynny, yn teimlo eu bod yn fethiant.  Gall problemau yn y gwaith greu’r ymdeimlad yma o fethiant, neu dro arall broblemau ariannol neu broblemau efo’u priodas neu deulu.  Mae yna lawer o bethau all greu digalondid a’r hen deimlad yma o fethiant ynom.

Cawn hanes yn y pumed bennod o Efengyl Luc am griw o bysgotwyr profiadol yn golchi eu rhwydau ar ddiwedd diwrnod gwaith a hwythau heb ddal yr un pysgodyn.  Ond daeth Iesu a dweud wrth Simon a’i ffrindiau am fynd allan i’r dŵr dwfn a bwrw rhwyd i’r dŵr.  “Meistr,” meddai Simon wrtho, “buon ni’n gweithio’n galed drwy’r nos neithiwr heb ddal dim byd!  Ond am mai ti sy’n gofyn, gollynga i y rhwydi.”  Ac yn wir, mi ddalion nhw mwy na llond y rhwyd o bysgod.  Canlyniad gwrando ar y meistr oedd dal helfa fawr o bysgod.  Dan gyfarwyddyd y Meistr cafwyd llwyddiant eithriadol a llwyr anghofiwyd siom y dydd.  Mae galw Iesu yn feistr ac ymddiried ynddo yn dod â bendith i’n bywyd ac i fywyd y rhai o’n cwmpas fel y digwyddodd yn hanes Simon.  Mae galw Iesu yn feistr yn rhoi awdurdod iddo drosom.  Mae yn feistr pob sefyllfa.  Pan ddaw o i ganol ein sefyllfa, bydd ofnau ac ymdeimlad o fethiant yn diflannu.  Hyfrydwch y ffydd Gristnogol ydi cael dod at Iesu a dweud wrtho, ‘Meistr, cymer reolaeth o’m bywyd.’ Dywedwn efo’r emynydd William Williams o Bantycelyn:

“Rwy’n dewis Iesu a’i farwol glwy’
Yn Frawd a Phriod imi mwy;
Ef yn Arweinydd , ef yn Ben
I’m dwyn o’r byd i’r nefoedd wen.”

Y Parch. R. O. Roberts

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 26.11.23