Dydd Sul, 28 Tachwedd 2021

Pan glywch y gair adref, beth fydd yn dod i’ch meddwl? Dwi’n holi’r cwestiwn gan fod ‘hawl i fyw adra’ wedi dod yn slogan gyfarwydd ym Mhen Llŷn dros y blynyddoedd diwethaf. Ac erbyn hyn mae gwleidyddion yn y Senedd hefyd yn cydnabod bod angen mynd i’r afael â sefyllfa ddyrys tai yng Nghymru.

Felly beth mae adref yn ei gynrychioli i chi? Mae’n debyg y bydd ein hateb yn dibynnu ar ein profiadau, a’r ffordd yr ydym yn gweld ein hunain. Dwi’n dychmygu bod cryn wahaniaeth rhwng ‘adref’ i rywun sydd wedi cael ei fagu ar fferm deuluol Gymreig o’i gymharu â’r person gafodd ei fagu mewn sawl tref wahanol. A tydi ‘adref’ ddim yn derm cadarnhaol bob tro ychwaith. I’r ffoadur neu’r rhai gafodd fagwraeth anodd, gall ‘adref’ gynrychioli tristwch, ofn, a lle i ddianc ohono.

Ond beth bynnag yw adref i ni, wrth droi at y Beibl gwelwn fod adref rhagorach i’w gael yn yr Arglwydd Iesu Grist. Gwnaeth un awdur Cristnogol sylwad fel hyn: ‘Mae cael ein caru heb gael ein hadnabod yn braf ond yn arwynebol. A chael ein hadnabod heb gael ein caru yw’n ofn pennaf. Ond trwy gariad Duw cawn ein hadnabod a’n caru’n llawn, sef yr hyn yr ydym ei angen yn fwy na dim.’

A dyna’r darlun bendigedig a gawn trwy’r Efengyl: bod cariad Duw wedi arwain at newid byd syfrdanol wrth i aberth Crist alluogi gelynion i gael eu troi’n blant annwyl. Wrth edifarhau, credu yng Nghrist, a derbyn yr Ysbryd Glân, dywed y Beibl fod Cristnogion yn cael eu mabwysiadu yn blant i Dduw: Ac os ydyn ni’n blant iddo, byddwn ninnau hefyd yn derbyn yr holl bethau da mae’n ei roi i’w Fab, y Meseia. Ond cofiwch wedyn, os ydyn ni’n cael rhannu yn ei ysblander mae’n rhaid i ni fod yn barod i ddioddef gydag e hefyd.’ (Rhufeiniaid 8:17 beibl.net)

Fel y gwelwn o’r adnod hon, nid yw Duw yn addo bywyd hawdd i’w blant, ond mae’n rhoi addewidion gwerthfawr o’r Ysbryd i’n nerthu a’i ddaioni rhyfeddol i ddarparu ar gyfer ein hanghenion bob cam o’r ffordd. Ac wedi gwneud ein cartref yng Nghrist, mae gennym hunaniaeth, pwrpas, a gobaith newydd i ddiolch amdano a’i rannu gydag eraill. Wrth orffen, ystyriwch eiriau’r Apostol Paul at Gristnogion Philipi: Dŷn ni’n ddinasyddion y nefoedd, ac yn edrych ymlaen yn frwd i’n Hachubwr, yr Arglwydd Iesu Grist, ddod yn ôl o’r nefoedd.’ (Philipiaid 3:20 beibl.net) Ydi hynny’n wir amdanom ni?

Rhodri

Llais Bro Aled 28.11.21

Dydd Sul, 14 Tachwedd 2021

Bore da iawn i chi ar Sul y Cofio. Mae’n rhaid i mi gyfaddef fy mod yn cael fy nhynnu pob sut ar ddiwrnod fel heddiw.  Mae gen i gof am fy nhaid yn sôn am y rhyfel – yr ail ryfel byd – a’r ffrindiau a gollodd er na fuodd o ei hun ar faes y gad. Roedd y rhyfel yn fyw iawn iddo a’i genhedlaeth, a hyd yn oed i genhedlaeth fy rhieni gan y byddent wedi gorfod gwneud penderfyniadau mawr ynglŷn â’r orfodaeth filwrol a meddwl o ddifri am gost rhyddid a heddwch a rhyfel.

Yr hyn sy’n cael ei gredu’n gyffredin yw fod aberth y miloedd a fu’n ymladd anghyfiawnder a thrais wedi prynu heddwch i’n cenhedlaeth ni, a’n bod ni yn awr yn gallu mwynhau rhyddid – hyd yn oed y rhyddid i fod yn heddychwyr – o ganlyniad i’r rhyfela a fu.  Mae gen i rhyw deimladau o ddyled felly, yn corddi’n ddwfn.

Ond eto, mae greddf ynof hefyd sy’n dweud fod lladd cyd-ddyn yn anghywir. Fedra i ddim dychmygu sut beth fyddai wynebu person arall, a’i gyfrif yn gymaint o elyn nes y byddwn yn fodlon ei ladd.  A fyddwn i, mewn amgylchiadau arbennig, yn medru rhoi heibio fy ngreddf naturiol i arbed bywyd?  A fyddwn i, dan deimladau o ofn neu o fod eisiau amddiffyn rhywun arall, yn fodlon lladd y rhai a fyddai’n bygwth? A fyddwn i yn gallu cyfiawnhau trais dan rai amgylchiadau?  Mae gen i rhyw deimladau o ansicrwydd ynglŷn â sut y byddwn i yn ymateb yn corddi’n ddwfn hefyd.

Ond rwy’n gofyn yn amlach na pheidio, sut ddylwn i ymateb fel disgybl i Iesu? Beth yw arweiniad yr Ysbryd a’r Gair i mi?  Mae un egwyddor glir a phendant iawn yn y Gair sef fod cariad Duw yn gallu achub a newid y gelyn pennaf (Rhuf. 5:10).  O’i gariad y mae Duw wedi rhoi ei Fab i’r byd (Ioan 3:16).  Os yw Duw wedi fy ngharu i gymaint â hyn, mae’n ofynnol i mi rwan, fel Cristion, barchu a charu pob person arall. Gorchymyn Crist i ni ydi: “Carwch eich gelynion, gweddïwch dros y rhai sydd yn eich erlid” (Mathew 5:44).  Dyma ei esiampl Ef ar y groes pan weddïodd “O Dad, maddau iddynt …”(Luc 23:34).

Heddiw, felly, ar ddydd y Cofio mi fydda i yn ceisio cofio am bawb, o bob gwlad, sydd mewn profedigaeth gan weddïo dros y ddwy ochr ymhob argyfwng a rhyfel. Gweddïwn fel hyn gan gredu fod Duw yn gweithredu trugaredd a barn, yn ei Arglwyddiaeth, i’r rhai gostyngedig; mewn dial a chyfiawnder o blaid y diniwed, ac yn ei ras a’i gariad anorchfygol i gymodi’r gelynion ffyrnicaf.

Gweddïaf hefyd y bydd yr Ysbryd yn fy mhlygu i wrth groes Calfaria er mwyn i mi gael y nerth i fod yn debycach i’r Arglwydd yn fy holl ymwneud ag eraill.

Aneurin

Llais Bro Aled 14.11.21

Dydd Sul, 31 Hydref 2021

‘Byddwch ddig, ond peidiwch â phechu; peidiwch â gadael i’r haul fachlud ar eich digofaint, a pheidiwch â rhoi cyfle i’r diafol.’ (Effesiaid 4:26–7)

Mae’n siŵr y bydd yna adegau yn ein bywyd pryd y byddwn yn ddig, ac mewn rhai achosion fe fydd modd inni gyfiawnhau ein hunain, yn enwedig os bydd rhyw drychineb yn dod i’n rhan neu y byddwn yn dod ar draws pethau sy’n ymddangos yn gwbl anghywir i ni, neu sy’n amlwg yn anghyfiawn. Cofiwn fod Iesu wedi bod yn ddig ac wedi ‘glanhau y deml’ oherwydd hynny (Ioan 2:13–22).

Fodd bynnag, y ffordd y byddwn yn ymateb ac yn delio â’n dicter fydd yn cael dylanwad, nid yn unig ar eraill, ond arnom ni ein hunain. Faint ohonom fyddai’n hoffi cael cyfle i droi’r cloc yn ôl er mwyn ymateb yn wahanol i ennyd o ddicter, am ein bod yn edifar am yr hyn a ddywedom neu a wnaethom?

Fe rybuddia’r Ysgrythur ni i ddelio’n ofalus â’n dicter, yn enwedig os yw’n achosi inni bechu, ac fe’n hanogir i beidio â dal dig nac oedi’n hir ynddo:  ‘Bwriwch ymaith oddi wrthych bob chwerwder, llid, digofaint, twrw, a sen, ynghyd â phob drwgdeimlad. Byddwch yn dirion wrth eich gilydd; yn dyner eich calon, yn maddau i’ch gilydd fel y maddeuodd Duw yng Nghrist i chwi.’ (Effesiaid 4:31-32)

‘Paid â rhuthro i ddangos dig, oherwydd ym mynwes ffyliaid y mae dig yn aros.’ (Pregethwr 7:9Bydd amryw ohonom yn gallu uniaethu â’r gwirionedd yma ac yn gallu cofio adeg pan fu i’n dicter achosi inni deimlo fel ffyliaid oherwydd ein hymateb.

Onid Duw sydd â’r hawl i fod yn ddig efo ni wrth iddo edrych ar y drygioni sydd mor amlwg ar y ddaear a gweld sut mae pobl wedi ei wrthod a throi oddi wrtho? Ond, er gwaethaf ein natur bechadurus a’n tuedd i grwydro, mae’n dal ei ddicter yn ôl ac yn estyn trugaredd, cariad diamod a maddeuant.  ‘Iachâf eu hanffyddlondeb; fe’u caraf o’m bodd, oherwydd trodd fy llid oddi wrthynt.’ (Hosea 14:4)

Wrth inni fyw ein bywydau, mae’n amlwg fod dicter yn rhywbeth sydd angen ei reoli’n ofalus. Dywed Iago y dylem fod yn araf i ddigio am nad yw ein dicter yn cyfrannu dim at y bywyd o gyfiawnder mae Duw yn ei geisio gennym. (Iago 1:19–25)

Efallai y bydd o gymorth inni, pan fyddwn yn teimlo’n ddig, ystyried aberth yr Arglwydd Iesu dros bob un ohonom ar Galfarî. Wrth iddo ef ddioddef ing creulon y groes a chymryd arno’i hun bechod y byd, fe fyddai’r llwyth trwm hwnnw wedi cynnwys canlyniadau ein dicter ninnau.

Gan fod arnom ni’r fath ddyled o gariad ac o ddiolchgarwch, a yw’n afresymol inni wneud fel y dywed y Beibl a chael gwared ar ein dicter? Wrth inni ymdrechu gyda hyn, bydded inni gymorth yr Ysbryd Glân sydd yn ein gwella a’n gwneud yn debycach i Iesu ei hun.

Huw Powell Davies (gyda diolch am ei ganiatâd)

 

Llais Bro Aled 31.10.21

Dydd Sul, 17 Hydref 2021

Mae yna rywbeth am ruthr ein cymdeithas gyfoes ni sy’n gwneud straen yn brofiad cyffredin iawn.  Rydyn ni i gyd yn profi’r wasgfa yma o bryd i’w gilydd – o blant ysgol a myfyrwyr sy’n wynebu arholiadau, i bobl hŷn sy’n cael eu llethu gan bwysau gwaith neu gymhlethdodau bywyd.

Beth mae’r Beibl yn ei ddweud ydy fod Duw yna i’n cysuro a’n helpu bob amser.  Mae Dafydd yn dweud fel hyn yn un o’i Salmau: “Disgwyl di’n dawel am Dduw, fy enaid, achos fe ydy dy obaith di.  Fe ydy’r graig lle dw i’n ddiogel; lle i mi gysgodi sy’n hollol saff.  Mae Duw’n edrych ar ôl fy lles i, ac mae’n rhoi nerth i mi.” (Salm 62:5-7)

Mae bywyd yn gallu bod yn anodd, ac mae amgylchiadau yn pwyso’n drwm o bryd i’w gilydd.  Mae un peth ar ôl y llall yn pentyrru ac yn achosi tensiynau sy’n bygwth ein torri ni.  Un ymateb cyffredin ydy cwyno a gweld bai ar eraill.  Yn aml rydyn ni’n meddwl fod rhaid i ni jest brwydro yn ein blaenau.  Ond pan mae straen bywyd yn ormod, mae’r Beibl yn ein gwahodd i droi at Dduw.  Dywedodd Iesu, “Dewch ata i, bawb sy’n cael eich llethu gan feichiau trwm, a rhof fi orffwys i chi” (Mathew 11:28).

Wrth wynebu’r groes, roedd Iesu dan bwysau – straen y gwnawn ni byth ddod yn agos at ei brofi: “…dechreuodd deimlo tristwch ofnadwy a gwewyr meddwl oedd yn ei lethu” (Mathew 26:37).

Yn wir, mae Luc yn dweud wrthon ni ei fod wedi dechrau chwysu gwaed, cymaint oedd ei boen meddwl.  Felly, ynddo’i hun, dydy profi straen ddim yn bechod nac yn dangos diffyg ffydd – mae’n un o brofiadau cyffredin bywyd.  Beth sy’n cyfrif ydy ein hymateb ni.  Gwahoddiad y Beibl ydy ar i ni droi at Dduw am help. “Peidiwch gadael i ddim byd eich poeni chi. Gweddïwch, a gofyn i Dduw am bopeth sydd arnoch ei angen” (Philipiaid 4:6

Gweddi ydy’r ymateb sy’n ein hatgoffa ble mae’n hunig obaith ni; ac mae rhannu’r baich drwy weddïo gydag eraill yn dangos nad ydy Duw am i ni droedio’r llwybrau garw yma ar ein pennau’n hunain.

Duw ydy’n “craig” ni, ac wrth i ni droi ato fo, gallwn brofi cryfder all ein cynnal drwy drafferthion mwyaf bywyd.  Pan fyddwn ni’n teimlo ein bod ar ben ein tennyn, mae gwybod fod Duw yn teyrnasu yn ein hatgoffa nad oes disgwyl i ni gario unrhyw faich ar ein pennau ein hunain.

“Rho dy feichiau trwm i’r Arglwydd; bydd e’n edrych ar dy ôl di” (Salm 55:22)

Arfon Jones (gyda diolch am ei ganiatâd)

Llais Bro Aled 17.10.21

Dydd Sul, 3 Hydref 2021

Erbyn i chi ddarllen y rhifyn hwn o Lais Bro Aled, byddaf ar gychwyn fy nghyfnod sabothol o 6 wythnos. Bydd hyn yn cyd-fynd â’r canllawiau a nodir gan Adran Gweinidogaethau Eglwys Bresbyteraidd Cymru, ac mi fyddaf yn ddiolchgar iawn petaech yn gweddïo ar i’r cyfnod fod yn un adeiladol i mi o brofi adnewyddiad trwy’r Ysbryd Glân a cheisio arweiniad Duw.  Yn naturiol, gallwch gysylltu â Mair os oes unrhyw anghenion bugeiliol penodol yn codi yn ystod yr wythnosau nesaf, ac mae fy niolch yn fawr i Mair am ei holl waith yn sicrhau bod trefniadau amgen mewn lle dros y cyfnod.

Don’t panic!” oedd y geiriau enwog yn Dad’s Army ers talwm, a dyna’r neges a glywyd yn aml dros y penwythnos.  Er nad oedd prinder tanwydd i ddechrau, newidiodd pethau’n sydyn wrth i giwiau ymddangos ger gorsafoedd petrol ledled y wlad.  Tybed faint ohonom a gafodd ein heffeithio?  Gawsoch chi eich dal mewn ciw tybed, neu’n waeth byth, aeth y tanc yn wag?

Yng nghanol yr holl drafod ynglŷn â phwy oedd ar fai, daeth unwaith eto’n amlwg mor ddibynnol yr ydym ar ein ceir.  Neu’n fwy penodol, mor ddibynnol yr ydym ar danwydd sy’n gwneud i’n ceir weithio’n effeithiol!  Gallwn fod â’r cerbydau mwyaf clyfar yn y byd, ond heb danwydd neu egni o ryw fath, fydd dim symud arnynt.  Gwnaeth y cyfan i mi ystyried ein cyflwr ni fel dynoliaeth, a’n hangen dybryd am Dduw. Yn ôl Salm 63:

‘O Dduw, ti yw fy Nuw, fe’th geisiaf di; y mae fy enaid yn sychedu amdanat, a’m cnawd yn dihoeni o’th eisiau, fel tir sych a diffaith heb ddŵr.’

Efallai nad yw dihoeni yn air y byddwn yn ei ddefnyddio o ddydd i ddydd, ond mae’r geiriadur yn ei ddiffinio fel mynd yn ddifywyd, ac onid dyna sy’n digwydd i gar heb danwydd?  Ac mor hawdd yw i ninnau fodoli’n ddifywyd yn ysbrydol wrth i ni anwybyddu’r Duw byw neu ei gadw led braich oddi wrthym?  Diolch byth, mae yna newyddion da!  Yn wahanol i orsafoedd petrol, nid yw’r Arglwydd yn methu darparu’r hyn sydd ei angen fwyaf arnom.  Ac yn Iesu Grist y gwelwyd hynny fwyaf eglur.  Trwy ei ddyfodiad atom a’i farwolaeth am ein pechodau, gorlifodd gras a chariad tuag at fyd syrthiedig.  A thrwy Ei atgyfodiad gogoneddus, rhoddwyd gobaith tu hwnt i’r bedd i bawb mewn tywyllwch sy’n barod i droi at Iesu mewn ffydd ac edifeirwch.  Sut mae tanc ysbrydol eich bywyd chi ar hyn o bryd?  Wyddoch chi lle i droi“Myfi yw bara’r bywyd.  Ni bydd eisiau bwyd byth ar y sawl sy’n dod ataf fi, ac ni bydd syched byth ar y sawl sy’n credu ynof fi.” (Ioan 6:35)

Rhodri

Llais Bro Aled 03.10.21

Dydd Sul, 19 Medi 2021

Yn ystod gwres yr wythnos diwethaf roedd angen rhywbeth i’n cysgodi yng ngardd Heulfryn, ac yn handi iawn mae gennym babell y gellir tynnu ei hochrau a’i chodi mewn ychydig funudau.  Rydym wedi defnyddio cryn dipyn arni dros y ddau haf diwethaf, a bu’n help mawr i’n galluogi i sgwrsio yn yr awyr agored.  A hyd yn oed heb gyfyngiadau pandemig, mae cael rhywbeth sy’n cysgodi rhag haul poeth ac yn fodd i ymochel rhag glaw yn eithriadol o ddefnyddiol.  Gwnaeth hyn i mi feddwl am rai disgrifiadau cofiadwy yn llyfr y Salmau.  Mewn llawer man mae’r Salmydd yn disgrifio’r Arglwydd fel lloches i’r credinwyr, yn gysgod i’n diogelu mewn amrywiol sefyllfaoedd. Meddyliwch am y geiriau hyn ar ddechrau Salm 57:  ‘Bydd drugarog wrthyf, O Dduw, bydd drugarog wrthyf, oherwydd ynot ti yr wyf yn llochesu; yng nghysgod dy adenydd y mae fy lloches nes i’r stormydd fynd heibio.’

Mae’n ddarlun hyfryd o alw ar Dduw mewn trybini a derbyn o’i drugaredd.  Gallwn ddychmygu cywion yn cael eu cysgodi rhag yr elfennau wrth iddynt swatio’n dynn o dan adenydd eu rhieni.  Nid un storm y maent yn ei wynebu ond stormydd niferus, ac mae cysgodi mewn storm yn eu cadw ac yn eu paratoi i wybod beth i’w wneud yn ystod y storm nesaf!  Beth amdanom ni?  Ydym ni’n galw ar yr Arglwydd yn ein hangen, ac wedi Ei brofi’n lloches trwy stormydd bywyd wrth i ni roi’n ffydd yn Iesu Grist?

Er mor ddefnyddiol oedd y babell yn yr ardd yr wythnos diwethaf, mae hi wedi cael ei chadw erbyn hyn.  Bydd tywydd hydrefol Llansannan yn siŵr o ymddangos ar ryw bwynt, a does gen i ddim llawer o awydd rhedeg ar ôl pabell sy’n hedfan i lawr Ffordd Gogor!  Fydd y babell ysgafn ddim yn gallu’n cysgodi rhag tywydd drwg go iawn.  Ond nid felly mae cysgod cariadus Duw dros Ei bobl.  Bydd yr Arglwydd yn ein cadw a’n cynnal ym mhob braw a thrwy bob dyffryn tywyll du – dyna Ei addewid i’r saint.  Ac mae dyfodiad Iesu Grist i’n byd wedi dangos hynny’n eglur. Aeth Mab Duw i’r Groes yn ein lle.  Profodd y storm waethaf bosib – llid cyfiawn Duw yn erbyn pechod, er mwyn i bawb sy’n credu ynddo dderbyn maddeuant a’r diogelwch o fod yn blant Duw am byth.  Dyma newyddion da i’w drysori a’i rannu, ac angor gadarn i’n ffydd, yn enwedig pan fyddwn yn wynebu cyfnodau tymhestlog bywyd. ‘Oherwydd dioddefodd Crist yntau un waith am byth dros bechodau, y cyfiawn dros yr anghyfiawn, i’ch dwyn chwi at Dduw.’ (1 Pedr 3:18)

Rhodri

Llais Bro Aled 19.09.21

Dydd Sul, 5 Medi 2021

Mae dechrau mis Medi fel arfer yn amser digon cyffrous gyda phlant yn ôl yn yr ysgol, a nifer o weithgareddau a chymdeithasau yn ail gychwyn. Ond eleni, fel y llynedd, mae’n siŵr y byddwn yn parhau i orfod dygymod â chwithdod ac ansefydlogrwydd effeithiau COVID, gan fod yn amyneddgar ac yn ddoeth gyda’n penderfyniadau a’n disgwyliadau. Er y bydd oedfaon yn cael eu cynnal yn y rhan fwyaf o’n capeli o fis Medi ymlaen, amser a ddengys beth fydd y patrwm tymor hir, ac yn wir pa weithgareddau eraill y byddwn yn gallu eu hailgychwyn. Oherwydd y bydd oedfaon yn y cnawd bellach yn rheolaidd ar y Sul, ni fyddwn yn parhau i ddarlledu gwasanaethau ar-lein bob wythnos, ond bwriadwn barhau i ddarparu CD a chopi papur i unrhyw un sy’n dymuno ac sy’n methu dod i’r capel. Mae fy nyled yn fawr i bawb sydd wedi cyfrannu mewn gwahanol ffyrdd i’n galluogi i ddarparu addoliad digidol rheolaidd ers mis Mawrth 2020, a diolch i bawb am eich ymatebion a’ch gwerthfawrogiad hefyd. Fe fyddwn yn darlledu gwasanaethau ar-lein yn achlysurol, a gweddïwn y byddwn yn parhau i brofi bendith trwy’r cyfrwng hwn i’r dyfodol.

Er bod yr holl ansicrwydd yn peri annifyrrwch, cofiwn fod peidio gwybod beth sydd o’n blaenau yn rhan o fod yn ddisgybl i Iesu Grist. Wedi’r atgyfodiad roedd y disgyblion yn eiddgar i wybod mwy am amserlen Duw, ac mae ateb Iesu iddynt yn dweud cyfrolau: “Arglwydd, ai dyma pryd rwyt ti’n mynd i ryddhau Israel a’i gwneud yn wlad annibynnol unwaith eto?”  Ateb Iesu oedd: “Duw sy’n penderfynu pethau felly. Does dim rhaid i chi wybod beth ydy’r amserlen mae Duw wedi’i threfnu. (Actau 1:6-7 beibl.net)

Mewn unrhyw sefyllfa o ddryswch, y cyngor doethaf yw adeiladu ar y ffactorau hynny y gallwn eu gwybod i sicrwydd. Dyna pam fod meddygon yn cynnal profion i geisio dadansoddi beth sy’n digwydd i’n cyrff pan fyddwn yn sâl. Fel yr oedd y disgyblion cyntaf yn cael eu hannog i ymddiried yn naioni ac amseru’r Arglwydd, yr ydym ninnau heddiw i ddysgu’r un wers. I’r Cristion, Gair Duw yw’r canllaw sy’n ein hatgoffa o’r hyn sy’n wir, gan ein cyfeirio at yr Un y gallwn ddibynnu arno, yn arbennig yn ein gwendid. Yn union wedi i Iesu ddweud wrth ei disgyblion nad oedd angen iddynt wybod am amserlen Duw, mae’n rhoi addewid iddynt:  “Ond bydd yr Ysbryd Glân yn disgyn arnoch chi, ac yn rhoi nerth i chi ddweud amdana i wrth bawb – yn Jerwsalem a Jwdea, yn Samaria, a drwy’r byd i gyd.” (Actau 1:8 beibl.net)

Os ydym yn barod i ymddiried yng Nghrist, gallwn ninnau hefyd dderbyn o’i ras a’i faddeuant heddiw. A beth bynnag a ddaw i’n rhan yn y dyfodol, gallwn fod yn hyderus o’r Ysbryd Glân i’n nerthu a’n harwain, a phresenoldeb parhaus ein Ceidwad i’n cynnal trwy’r cyfan.

Rhodri

Llais Bro Aled 05.09.21

Dydd Sul, 18 Gorffennaf 2021

Ddydd Mercher, cyhoeddodd Prif Weinidog Cymru lacio sylweddol ar y cyfyngiadau COVID.  Bydd rhai newidiadau yn dod i rym y penwythnos yma, a’r gweddill os fydd y sefyllfa’n weddol ddechrau mis Awst.  Ond wrth gyhoeddi’r llacio, pwysleisiwyd nad oedd hynny’n golygu fod y perygl wedi diflannu’n llwyr, a bod angen parhau i fod yn wyliadwrus ac yn gyfrifol.  Felly’r hyn sy’n digwydd yw newid o weithredu ar sail gyfreithiol i bwyslais ar gyfrifoldeb personol a gofal yr unigolyn dros eraill.  I Gristnogion, dylai hyn fod yn dir cyfarwydd!  Yn 1 Corinthiaid 10:23-24 dywed Paul:

“Y mae popeth yn gyfreithlon,” meddwch; ond nid yw popeth er lles. “Y mae popeth yn gyfreithlon,” meddwch; ond nid yw popeth yn adeiladu.  Peidied neb â cheisio’i les ei hun, ond lles ei gymydog.’

Mae Paul yn ymbil ar Gristnogion i beidio cam-ddefnyddio’u rhyddid ar draul lles pobl eraill.  Yn hytrach, dylem fod yn ystyrlon o sefyllfa ac anghenion eraill o’n cwmpas.  Nid yw hyn wastad yn hawdd oherwydd ein tuedd naturiol yw gwneud yr hyn sydd wrth ein bodd ni, heb ystyried yr effaith ehangach.  Ond eto, mewn cymaint o sefyllfaoedd arferol, rydym yn ddigon parod i gydnabod bod yna wahaniaeth rhwng yr hyn sy’n gyfreithlon a’r hyn sy’n ddoeth.  Efallai ei bod yn gyfreithlon i deithio hyd at 70 m.y.a. ar draffyrdd, ond os nad ydych yn gallu gweld yn glir oherwydd y tywydd, fyddai hynny ddim y peth doethaf na’r diogelaf i chi na theithwyr eraill.

Yn y pen draw, mae’r anogaeth i ni geisio lles ein cymydog yn deillio o gariad – cariad anfeidrol Duw sydd wedi cael ei arddangos fwyaf clir yn Iesu Grist: ‘Er ei fod ef ar ffurf Duw, ni chyfrifodd fod cydraddoldeb â Duw yn beth i’w gipio, ond fe’i gwacaodd ei hun, gan gymryd ffurf caethwas a dyfod ar wedd ddynol.  O’i gael ar ddull dyn, fe’i darostyngodd ei hun, gan fod yn ufudd hyd angau, ie, angau ar groes.’ (Philipiaid 2:6-8)

Er bod Mab Duw yn haeddu pob clod ac anrhydedd, roedd yn fodlon darostwng Ei hun er lles eraill.  Dangosodd yr Un dibechod fawredd Ei gariad wrth wynebu melltith Duw ar y Groes, er mwyn sicrhau maddeuant i’r euog.

Wrth i ni wynebu cyfnod newydd o ystyried beth i’w wneud a sut i ymateb, diolchwn fod Iesu eto heddiw’n ein galw i brofi Ei ras a’i faddeuant.  Ac wrth i ni dyfu i’w adnabod yn well, gallwn bwyso ar Ei ddoethineb ac arweiniad Ei Ysbryd er mwyn i ninnau fedru dilyn esiampl Paul, fel y mae yntau’n dilyn esiampl Crist. (1 Corinthiaid 11:1)

Rhodri

Llais Bro Aled 18.07.21

Dydd Sul, 4 Gorffennaf 2021

I’r rhai ohonoch sy’n gyfarwydd â’r rhaglen gomedi C’Mon Midffîld, efallai y byddwch yn cofio’r llinell o ddoethineb annisgwyl o ddaeth o enau Wali Tomos: “Mae bywyd fel pryd Chinese, ni cheir y chwerw heb y melys!”  Ddydd Llun diwethaf, fe gefais innau gyfuniad o hyfrydwch a rhwystredigaeth a wnaeth i mi ystyried y ffordd yr ydym yn ymateb i sefyllfaoedd annisgwyl.  Y rhan hyfryd oedd cael ymuno mewn dathliad yn coffau canmlwyddiant geni fy nhaid. Roedd hi’n ddiwrnod braf a nifer o deulu a ffrindiau wedi cyfarfod tu allan i’r bwthyn lle ganwyd fy nhaid yn Rhoslan, ger Llanystumdwy.  Cawsom gyfle i ddiolch i Dduw wrth hel atgofion, ac roedd yr achlysur cyntaf i mi weld nifer o’m teulu ers tua dwy flynedd.  Ond y rhan rwystredig o’r diwrnod oedd fy mod wedi cyrraedd bron i ugain munud yn hwyr!  Roeddwn wedi paratoi i gychwyn mewn da bryd, ond doeddwn i ddim wedi rhagweld y goleuadau traffig niferus â’m gorfododd i aros yn stond am funudau lawer!

Tybed sut ydych chi’n ymateb pan ydych chi’n hwyr i bethau? A sut fyddwch chi’n teimlo pan mae yna bethau’n codi sy’n drysu eich cynlluniau ac yn eich gorfodi i aros?

Er nad yw’n brofiad dymunol, mae gorfod aros yn aml yn rhan o drugaredd Duw tuag at Ei bobl.  Oherwydd, wrth i ni orfod disgwyl, rydym yn dod i sylweddoli nad ydym yn gallu rheoli pob elfen o’n bywydau.  Ac yn enwedig wrth i ni wynebu sefyllfaoedd anodd ac annisgwyl, mae’n gyfle i ni ymddiried yn ein Tad cariadus, pwyso ar ei addewidion a phrofi Ei bresenoldeb cariadus trwy’r Ysbryd Glân.

Neges fawr y Beibl yw y bydd cynllun daionus Duw yn cael ei gyflawni yn yr amser priodol.  Yng nghanol dioddefaint ac ofnau byddwn yn aml yn amau hyn, ond mae’r Beibl yn ein hatgoffa drosodd a throsodd o ffyddlondeb Duw er bod pethau erchyll yn digwydd yn y byd, ac i’w bobl.  Ac wrth gwrs, yr esiampl bennaf o hyn yw marwolaeth Mab Duw.  Trwy lygaid dynol, roedd yr hyn ddigwyddodd i Iesu y methiant mwyaf mewn hanes.  Ond fe ŵyr y rhai sy’n credu mai hon yw’r fuddugoliaeth sy’n sylfaen i’r gobaith Cristnogol ym mhob oes.

Ac am ei fod wedi codi Iesu Grist yn ôl yn fyw dŷn ni’n edrych ymlaen yn hyderus i’r dyfodol. 4 Mae gan Dduw etifeddiaeth i’w rhannu gyda’i blant – un fydd byth yn darfod, nac yn difetha nac yn diflannu. Mae’n ei chadw ar eich cyfer chi yn y nefoedd! 5 Bydd y Duw nerthol yn eich amddiffyn chi nes byddwch chi’n cael eich achub yn derfynol, am eich bod chi’n credu ynddo. (1 Pedr 1:3-5 beibl.net)

Rhodri

Llais Bro Aled 04.07.21

Dydd Sul, 20 Mehefin 2021

Ymhlith nifer sydd wedi profi’r flwyddyn a hanner ddiwethaf yn anodd mae cyplau oedd ar fin priodi.  Gyda chymaint o ansicrwydd ynglŷn â’r canllawiau swyddogol, a’r holl newidiadau sydd wedi effeithio gwahanol sectorau, dwi’n siŵr y bydd llawer yn teimlo rhyddhad wrth i gyfyngiadau ar briodasau ddechrau llacio.  Ac fel rhan o’r gwasanaeth priodas traddodiadol, darllenir y geiriau canlynol fel bendith  – geiriau sydd wedi cael eu defnyddio gan Gristnogion ledled y byd fel cân boblogaidd ar y cyfryngau cymdeithasol yn ddiweddar:

“Bydded i’r Arglwydd dy fendithio a’th gadw; bydded i’r Arglwydd lewyrchu ei wyneb arnat, a bod yn drugarog wrthyt; bydded i’r Arglwydd edrych arnat, a rhoi iti heddwch.”

O Numeri 6:24-26 y daw’r dyfyniad hwn, ac mae’r cyd-destun gwreiddiol yn dweud llawer wrthym am natur y Duw sy’n bendithio.

Yr Arglwydd sy’n gorchymyn Aaron a’i feibion (yr offeiriaid) i gyhoeddi’r fendith hon dros y bobl.  Ac felly’n amlwg, mae’r Arglwydd am i’w bobl wybod sut Un ydyw, a chadarnhau iddynt Ei fwriadau daionus tuag atynt.  Ond rydym yn ddigon cyfarwydd ag arweinwyr yn addo gwneud hyn a’r llall i’n gwneud yn amheus.  Y cwestiwn mawr yw oes yna weithredu yn ôl yr addewidion?  Mor hyfryd yw sylweddoli nad yw’r Arglwydd Dduw yn gweithredu fel arweinwyr dynol meidrol!  Er enghraifft, petai Duw yn chwilio am resymau i beidio bendithio’i bobl, roedd ganddo ddigonedd o dystiolaeth, ac mae’r un peth yn wir yn ein hachos ni heddiw hefyd!  Ond wrth gael ein bendithio gan yr Arglwydd cawn dderbyn o’i drugaredd, fel y gwelwn yn Salm 103:10,Ni wnaeth â ni yn ôl ein pechodau, ac ni thalodd i ni yn ôl ein camweddau.’ 

Tybed ydym ni’n bobl sydd wedi profi bendith yr Arglwydd? Ydym ni’n gallu dweud bod Creawdwr nefoedd a daear wedi edrych arnom a rhoi heddwch i ni? Efallai nad ydych chi’n teimlo felly ar hyn o bryd, ond cofiwch nad trwy edrych ar ein bywyd y gallwn ateb y fath gwestiynau, ond trwy edrych ar wrthrych ein ffydd. Pan fyddwn yn brwydro yn erbyn amheuon ac amgylchiadau anodd, cofiwch aberth Iesu drosom, a’r datganiad syfrdanol a wnaeth Paul yn Effesiaid 1:3, Y mae wedi’n bendithio ni yng Nghrist â phob bendith ysbrydol yn y nefolion leoedd.’  Os ydym wedi dod i berthyn i Iesu trwy ffydd, rydym wedi derbyn cyfoeth di-ben-draw o fendithion, heddiw, ac am byth. Bendigedig fyddo Duw a Thad ein Harglwydd Iesu Grist!

Rhodri

Llais Bro Aled 20.06.21