Dydd Sul, 10 Rhagfyr 2023

Dwi ddim yn cofio

Doedd o ddim yn cofio. Fwy nag unwaith yn ystod ei ymddangosiad gerbron y Farwnes Heather Hallett ac Ymchwiliad Covid-19, ateb Boris Johnson i gwestiynau Hugo Keith, Cwnsler yr Ymchwiliad, oedd nad oedd ganddo gof am yr union gyfarfod neu drafodaeth neu eiriau hynny. Gallwn gydymdeimlo â Mr Johnson o feddwl nad yw’n rhwydd cofio pob manylyn am bethau a ddigwyddodd bron i bedair blynedd yn ôl. Ond o gofio iddo, dros flwyddyn gyfan mae’n debyg, gael ei baratoi’n ofalus gan dîm o gyfreithwyr ar gyfer ei ymddangosiad gerbron yr Ymchwiliad, mae’n anodd osgoi’r casgliad mai dyma’i ymateb parod i unrhyw gwestiwn nad oedd am ei ateb.

Doedd Mr Johnson, wrth gwrs, ddim gerbron llys nac yn cael ei erlyn mewn unrhyw fodd ddydd Mercher a dydd Iau; ac eto, roedd ei ‘Dwi ddim yn cofio’ yn fwy parchus a gweddus, ac yn llai cyhuddol a damniol na ‘Dim sylw. No comment’. Ond pe fyddai o, neu unrhyw un arall o ran hynny, o flaen ei well, go brin y byddai’r ateb a roddodd mor fynych wedi gwneud lles iddo. Byddai’n anodd i reithgor na barnwr roi fawr o goel ar rywun a honnai nad oedd ganddo gof am unrhyw beth a allai adlewyrchu’n wael arno.

Ond os nad oedd y cyn Brif-Weinidog gerbron llys, daw dydd y bydd raid nid yn unig iddo fo ond i bawb ohonom ymddangos mewn llys uwch a cherbron barnwr mwy na’r un llys a barnwr daearol. Fel dywed Paul yn ei Lythyr Cyntaf at yr eglwys yng Nghorinth, ‘Oherwydd rhaid i bawb ohonom ymddangos gerbron brawdle Crist, er mwyn i bob un dderbyn ei dâl yn ôl ei weithredoedd yn y corff, ai da ai drwg’ (5:10). Mae’n sobri dyn i ddeall y bydd rhaid rhoi cyfrif ryw ddydd am y cyfan: pob meddwl; pob gair; pob gweithred. Thâl hi ddim i ddweud gerbron Duw’r Barnwr nad oes gennym gof am y meddwl anllad a’r gair anwir a’r weithred anghyfiawn. Os na fyddwn ni’n cofio, bydd Duw’n cofio. Ac ni fydd blwyddyn nac oes o baratoi ein hamddiffyniad, yn y gobaith o’n hesgusodi neu’n cyfiawnhau ein hunain, yn tycio dim.

Byddai deall hynny’n ein digalonni ac yn peri i ni anobeithio’n llwyr oni bai am yr Efengyl: y newydd da am y Gwaredwr a’r Eiriolwr y dathlwn ei ddyfodiad ar Ŵyl y Geni. Nid un sy’n ein hyfforddi i ateb yn ddoeth gerbron y Barnwr mohono ond yr un a fydd, ar sail ei fywyd a’i farwolaeth a’i atgyfodiad, yn ateb trosom am iddo fynd yn gyfrifol am ein beiau a dwyn y gosb yn ein lle.

Y Parch. John Pritchard

Cliciwch yma i gael y copi llawn: Llais Bro Aled 10.12.23

Comments are closed.